
عفت دلاکه، کارشناس مطالعات اجتماعی معاونت اجتماعی فرماندهی انتظامی خراسان جنوبی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، در باب هویتیابی درست جوانان اظهار کرد: هویت بهمعنی «چه کسی بودن» است و از نیاز طبیعی انسان به شناخته شدن و شناسانده شدن به چیزی یا جایی برمیآید که این حس تعلق بنیادی ذاتی در وجود انسان دارد.
وی تأثیرگذاری نقش خانواده، اجتماع و خود فرد را از عوامل هویتیابی درست برشمرد و افزود: اهمیت هویت تا آنجاست که اگر در این مسیر مشکل و کژی پیش بیاید، مشکلات شخصیتی و رفتاری را برای فرد بهوجود میآورد که تأثیرات مستقیم و گاهی جبرانناپذیری بر زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی وی دارد.
کارشناس مطالعات اجتماعی فرماندهی انتظامی خراسان جنوبی با بیان اینکه برخی از متخصصان اوایل نوجوانی را بهعنوان مرحله ویرانگری در شکلگیری هویت توصیف کردهاند، عنوان کرد: نوجوانان در این دوره چون تغییرات سریع فیزیکی یا شناختی و اجتماعی را تجربه میکنند و علاقهمند به تجدیدنظر در ارزشها و همسان سازیهای کودکی هستند، این مرحله برای بعضی نوجوانان گیجکننده، همراه با درماندگی و برانگیختگی است.
دلاکه با تأکید بر اینکه اگر بین خود واقعی و خودآرمانی، فاصله زیادی وجود داشته باشد، به تضادهای درونی در انسان منجر میشود، ادامه داد: جوانی که بهدنبال آرزوهای واهی و اموری خارج از حد توان خود باشد، در صورتیکه به آنها نرسد، دچار آسیب روحی میشود و از تلاش و کوشش بازمیماند.
وی افزود: جوانانی که دچار تضادهای درونی هستند به بحران هویت مبتلا میشوند، بنابراین نخستین قدمی که یک جوان برای داشتن یک زندگی ایدهآل باید بردارد بهدست آوردن شناختی درست از علائق و تواناییهای خود است.
پایه و اساس مرحله نوجوانی، دوران کودکی است
کارشناس مطالعات اجتماعی فرماندهی انتظامی خراسان جنوبی با اشاره به اینکه نوجوانی دوران شکلگیری هویت فردی است، اظهار کرد: هویتیابی از طرفی به دوران کودکی ارتباط مییابد چون پایه و اساس مرحله نوجوانی، دوره کودکی است که به خانواده، بهویژه پدر و مادر بستگی دارد.
دلاکه با اشاره به الگوپذیری فرزندان از والدین خود، بیان کرد: اگر پدر و مادر از نظر رفتاری الگوهای مناسبی ارائه دهند، همانندسازی نوجوان با آنها، هویت او را در جهت مثبت شکل میدهد و در غیر اینصورت روند هویتیابی او را مختل میکند و مطرح شدن اختلافات خانوادگی درحضور آنها تأثیر بسیار منفی در جریان تشکیل هویت آنها بهجای میگذارد و او را دچار اضطراب، نگرانی و ناامنی میسازد.
هماهنگی ارزشهای حاکم بر خانواده؛ راهی در کسب هویت سالم
وی ادامه داد: هر قدر ارزشهای حاکم بر خانواده، مدرسه، همسالان و جامعه هماهنگتر و نزدیکتر باشد، هویتیابی نوجوان سالمتر و آسانتر میشود، در غیر این صورت، نوجوان دچار سردرگمی، تعارض و بحران شده، چراکه نوجوان با همسالان و گروههای دیگر اجتماعی نیز همانندسازی میکند و در این زمینه دنیای او وسیعتر و ارتباط او با محیطهای دیگر بیشتر از دوران کودکی است.
کارشناس مطالعات اجتماعی فرماندهی انتظامی خراسان جنوبی با اشاره به اینکه نوجوان محکوم به داشتن هویت منفی نیست، اظهار کرد: عدم موفقیت نوجوان درکسب هویت خود به هر دلیلی موجب شکلگیری هویت منفی در او شده و رفتارهای ضداجتماعی، ناسازگارانه و انحرافات گوناگون را برای او رقم میزند.
وی یادآور شد: نوجوان محکوم به داشتن هویت منفی نیست و حتی بعد از شکلیابی چنین هویتی باز میتوان به نوجوان در جهت تغییر و اصلاح رفتارهای او کمک کرد اما همیشه پیشگیری، از درمان بهتر و آسانتراست.