رهنمودهایی براساس سیره حضرت فاطمه(س) برای زندگی امروز
گروه اجتماعی: مدیر کانون فارغالتحصیلان مدرسه علمیه الزهرا(س) اهواز با بیان اینکه الگوپذیری و کمالجویی از ویژگیهای فطری انسان است، گفت: زندگی حضرت فاطمه(س) و روش ایشان میتواند الگوی کاملی برای زندگی امروزی باشد.
شوکت عظیمی، مدیر کانون فارغالتحصیلان مدرسه علمیه الزهرا(س) اهواز در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، در خصوص چگونگی الگوبرداری از حضرت فاطمه(س) در ابتدای سخنان خود، چرایی نیاز انسان به الگو را توضیح داد و گفت: انسان ناگزیر از داشتن الگو است؛ چراکه الگوپذیری امری فطری در وجود اوست. قرینه این امر آن است که با نگاه به رفتار افراد مشاهده میکنیم آنها در زندگی خود مدتی به شخصیتی دلبسته میشوند سپس او را رها میکنند و از فرد دیگری دنبالهروی میکنند. این امر میان کودکان و نوجوانان که تصاویر افراد مورد علاقه خود را گردآوری میکنند یا کودکی که به رفتار پدر و مادر و معلم خود نگاه میکند، قابل مشاهده است.
وی ادامه داد: اینها نشان میدهد که انسان در زندگی خود بهدنبال الگو است؛ یعنی بهدنبال فردی که بهتر از خود او باشد. از آنجایی که انسانها کمالجو هستند، بهترینها را جستجو میکنند؛ از این رو وقتی نقصی در الگوی خود میبینند او را کنار میگذارند. این رفتار به این معناست که این الگوی ناقص، فطرت کمالجوی انسان را ارضا نمیکند.
عظیمی ادامه داد: دنبال بهترین بودن در همه رفتار و شئونات زندگی انسان جریان و جلوه دارد. از آنجایی که انسانها کمالجو و بهدنبال الگو هستند، بهترینها را میجویند و پیش از رسیدن به آن آرام و قرار ندارند و همواره در حال تحول و جستوجو و تنوع هستند.
پیروی از الگوهای ناقص، زندگی انسان را پرتلاطم میسازد
این مدرس حوزه علمیه با بیان اینکه بیپاسخ گذاشتن نیاز انسان به الگویی کامل، به زندگی پرتلاطمی برای وی میانجامد، گفت: خداوند به این نیاز بشر پاسخ داده است و در قرآن کریم میفرماید: «لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ؛ قطعا براى شما در [اقتدا به] رسول خدا سرمشقى نیکوست»، (احزاب، 21). پیامبر(ص) برای شما بهترین الگو است؛ یعنی نیاز شما را تأمین میکند و هنگامی که او را الگوی خود قرار دهید زندگی آرامی خواهید داشت. این آیه به ما میگوید اگر بهدنبال نسخه کامل هستیم، پیامبر(ص) نسخه کامل است. حضرت محمد(ص) در صبوری، عفو و گذشت، تواضع، علم و فضیلت، شجاعت، مهربانی و صمیمیت و ... نسخه کامل است.
مدیر کانون فارغالتحصیلان مدرسه علمیه الزهرا(س) اهواز اضافه کرد: پیامبر(ص) فرمود: فاطمه(س) پاره تن من است، هر کس او را خوشحال سازد، مرا خوشحال کرده و هر کس او را خشمگین کند مرا خشمگین کرده است. بر اساس این روایت، خشم فاطمه(س) خشم پیامبر(ص) است و خشم پیامبر(ص) خشم خدا را در پی دارد. مگر حضرت فاطمه(س) بر سر چه چیزهایی خشمگین و یا خوشحال میشود که خشم و سرور ایشان، خشم و سرور پیابر(ص) است؟ معلوم میشود همانطور که پیامبر(ص) الگوی انسانها است، فاطمه(س) نیز الگو است. از این رو، امام زمان(عج) فرمودند: من از حضرت فاطمه(س) الگو میگیرم.
وی با بیان اینکه الگو گرفتن از زندگی حضرت فاطمه(س) فطرت کمالجوی انسان را تأمین میکند، با طرح این پرسش که آیا در حال حاضر که سبک و شکل زندگی تغییر کرده است میتوان به زندگی حضرت تمسک جست، اظهار کرد: پاسخ آن است که گرچه شکل زندگی نسبت به گذشته فرق کرده است اما خصوصیات بشری و غرائز او تغییر نکردهاند. از این رو باید بهدنبال الگویی باشیم که نیازهای فطری ما تأمین کند و فاطمه(س) در این زمینه بهترین الگو است.
این مدرس حوزه علمیه در ادامه به بیان نمونههایی از زندگی حضرت فاطمه(س) در زمینه همسرداری، فرزندداری و حجاب پرداخت و گفت: در روایات آمده است روزی پیامبر(ص) نزد حضرت زهرا(س) و امیرمؤمنان(ع) آمدند و از دخترشان پرسیدند: علی را چگونه یافتی؟ فرمود: بهترین کمک حال و یار من در طاعت خداست. این پاسخ حضرت نشان میدهد که همسر انسان باید بهترین کمک برای انسان باشد و حضرت زهرا(س) در انتخاب همسر بهدنبال چنین معیاری است. پس در انتخاب همسر باید به این نکته توجه کنیم و فردی را برگزینیم که ما را در طاعت و بندگی الهی یاری کند تا زندگی سعادتمندی داشته باشیم و حضرت زهرا(س) که در بعد خداپرستی الگو هستند، در زمینه همسرداری نیز این درس را به ما میدهند که همسری اختیار کنیم که در این بُعد ما را همراهی کند.
وی ادامه داد: حضرت علی(ع) در پاسخ به پرسش پیامبر(ص) فرمود: وقتی چشمم به حضرت زهرا(س) میافتد همه غمهای خود را فراموش میکنم. یعنی وقتی وارد میشوم حضرت به استقبالم میآید. این نشان میدهد حضرت زهرا(س) طوری با همسرشان رفتار میکردند که حضرت امیرمؤمنان(ع) همه مشکلات خود را فراموش میکردند. این باید الگوی ما باشد. در روایت داریم که اگر زنی از شوهر خود استقبال کرد یا او را بدرقه کرد نصف اجر شهید را برده است. این استقبال و بدرقه چه تأثیری در زندگی آن دو دارد که در روایات ما به آن تأکید شده است؟ اختلافات در زندگی از این برخوردهای ساده آغاز میشود.
عظیمی ادامه داد: در زمینه فرزندداری حضرت فاطمه(س) ایشان دو معصوم و حضرت زینب(س) را در دامان خود پرورش دادند. ایشان در کودکی اشعاری برای کودکان خود میخواند که شجاعت، مردانگی و عفت آنها را تقویت میکرد.
مدیر کانون فارغالتحصیلان مدرسه علمیه الزهرا(س) اهواز در ادامه با اشاره به حجاب حضرت فاطمه(س) و چگونگی حضور ایشان در اجتماع عنوان کرد: ایشان فرمودند: بهترین زن آن است که هیچ مردی او را نبیند و او هم مردی را نبیند. آیا این بدان معنی است که زن از خانه بیرون نیاید؟ چنین نیست زیرا در زندگی حضرت میبینیم در مواقع لزوم دارد اجتماع میشدند و در ماجرای غصب فدک در مسجد مدینه حاضر شدند و برای زنان و مردان سخنرانی کردند. معلوم میشود انسان لازم است وارد اجتماع شود اما چگونه وارد شود؟ بر اساس فرموده حضرت فاطمه(س)، جامعه پیشرفته جامعهای است که در آن زن انسانیت و فضیلت خود را عرضه بکند نه جسم خود را. به این معنا که زن بهگونهای وارد اجتماع نشود که نگاهها را به سمت خود جلب کند و جوانان دچار هیجان شوند؛ بلکه بهگونهای وارد شود که فضائل او عرضه شود، در جامعه نمونه باشد نه آن که در عرصه علم و کار، ذهن و دلها را منحرف سازد.
حضور زن به شکل مبتذل در جامعه، زمینهساز بروز مشکلات خانوادگی میشود
این مدرس حوزه علمیه با بیان اینکه یکی از عوامل مهم در بروز مشکلات خانوادگی و افزایش آمار طلاق، حضور زنها به شکل مبتذل در جامعه است، افزود: خداوند در آموزههای قرآنی میخواهد مرد فقط به زن خود نگاه کند اما وقتی زن همه چشمها را به خود جلب میکند زمینهساز بروز مشکلات خانوادگی میشود. این کلام حضرت زهرا(س) که بیان شد، به خاطر آن است که جامعهای پویا، سازنده و علمی داشته باشیم. جامعهای که اهل تولید و پیشرفت و توسعه در همه زمینهها باشد.
وی گفت: بنابراین کلام حضرت که فرمودند بهترین زن آن است که مردی او را نبیند و او هم مردی را نبیند، به این معناست که زن طوری وارد نشود که توجه مردها جلب شود و او هم در مقابل به نامحرم نگاه نکند چون نگاه اولین مرحله آلودگیهاست.
عظیمی با اشاره به دیگر ابعاد زندگی حضرت فاطمه(س) بیان کرد: زندگی دو سر دارد که یک سر آن زن است و سر دیگر آن مرد. حضرت در زندگی خود با امیرمؤمنان(ع) امور خانه را برعهده گرفته بودند. همزمان علم و عبادت و زهد خود را نیز داشتند.
این مدرس حوزه علمیه با بیان اینکه باید در زهد و بیرغبتی حضرت زهرا(س) به دنیا تأمل کنیم، گفت: دنیاطلبی جاده لغزندهای است که انسان را منحرف میکند. این بدان معنا نیست که از زندگی رویگردان باشیم بلکه به این معنا است که بهگونهای زندگی نکنیم که وابسته به دنیا شویم. باید از عبادت ایشان درس یاد بگیریم؛ چرا که انسان با عبادت رشد میکند نه با تجملپرستی و پرداختن بیش از حد به ظواهر. وقتی حضرت فاطمه(س) را الگوی خود قرار دهیم زندگی آرام، سعادتمند، بدون اضطراب و بدون دغدغهای خواهیم داشت.
