سیره حضرت زهرا(س)؛ ارائهدهنده الگوی متعادل عقل و عاطفه
گروه اجتماعی: مدرس حوزه علمیه الزهرا(س) اهواز با بیان اینکه رفتار حضرت فاطمه(س)، عاقلانهترین شکل زندگی را به ما ارائه میدهد، افزود: با نگاهی به سیره حضرت مشاهده میکنیم ایشان در سیره عملی خود بسیار مدبرانه عشق و علاقه را با عقل ممزوج کردهاند.
فاطمه نیکبختی، مدرس حوزه علمیه الزهرا(س) اهواز در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، با بیان اینکه ما در مورد سیره حضرت زهرا(س) بسیار کم میدانیم، اظهار کرد: اطلاعات ما در مورد سیره حضرت محدود به چند مطلب است؛ مثلاً ایشان همسر خوب، مادر خوب و ... هستند؛ اما بهدنبال اینها وارد قضایا نمیشویم. شاید همیشه این گونه نباشد که در این زمینه ما مقصر باشیم بلکه شرایط دوره حضرت زهرا(س) بهگونهای بود که رفت و آمد به خانه ایشان زیاد نبود، از طرفی خلفا و حاکمانی که پس از شهادت ایشان بر سر کار آمدند، سعی بر این داشتند که سیره حضرت منتشر نشود.
شناخت سیره حضرت زهرا(س) منطبق با قرآن است
وی گفت: از یک طرف در معنای فاطمه این معنا نهفته است که گفته میشود: «فطمت عن فهم الناس» به این معنا که مردم از اینکه فاطمه(س) را بشناسند ناتوان هستند. شخصیت حضرت را نمیتوان آن گونه که باید و شاید شناخت. بنابراین برای رسیدن به شناخت از ایشان، میگوییم حضرت در سیره و عمل مانند پدرشان بود و اخلاق پدرشان منطبق بر سیره عملی قرآن است.
نیکبختی با بیان اینکه حضرت فاطمه(س) ویژگیهایی دارند که خاص ایشان است، توضیح داد: حضرت در سیره عملی خود عشق و علاقه را با عقل ممزوج کردهاند. ما در رفتار بانوان خود میبینیم که یا قسمت عاطفه قویتر است، یا عقل. کمتر بین بانوان مسلمان و باسواد خود دیدهایم که بین عقل و عاطفه ارتباط و همراهی برقرار کنند. در سیره حضرت میبینیم ایشان بسیار زیبا و مدبرانه این دو را با هم ممزوج کردهاند. چنانکه در رابطه با حضرت علی(ع) کلام ایشان چنین است که میفرمایند: «روحی لروحک الفداء و نفسی لنفسک الوقا یا اباالحسن ان کنت فی خیر کنت معک و ان کنت فی شر کنت معک؛ ای ابالحسن روحم به فدای تو و جان من سپر بلای جان تو. ای اباالحسن اگر تو در خیر و نیکی به سر میبری با تو خواهم زیست و یا اگر در سختی و بلاها گرفتار شدی باز هم با تو خواهم بود». کلام ایشان نشان میدهد که عاشقانهترین رفتار را نسبت به همسرشان دارند. همین فرد در بعضی موارد در موقعیتهایی قرار میگیرند که شمشیر خونی حضرت علی(ع) را میشویند، زخم ایشان را میبندد و با موقعیتهایی روبرو شدهاند که بسیاری از ما از مواجهه با آنها ابا داریم.
این مدرس حوزه علمیه ادامه داد: حضرت در رابطه با فرزندان، روانشناسی جالبی را اجرا میکنند که ما هنوز آن را بهطور کامل درک نکردهایم. مثلاً در سیره ایشان میخوانیم که از این که یکی از فرزندان خود را برتر از دیگری جلوه دهد، ابا دارد و آنها را در موقعیتی قرار میدهد که احساس نکنند مادر نسبت به یکی توجه بیشتری دارد. رفتار حضرت فاطمه(س)، عاقلانهترین شکل زندگی را از همراهی عاطفه و عقل ارائه میدهد.
وی با اشاره به ویژگی بخشندگی حضرت(س) بیان کرد: بسیار شنیدهایم که حضرت زهرا(س) لباس نوی خود را به فقیر بخشیده است، نباید با دیدن این نمونهها فکر کنیم که حضرت دوست ندارند غذای خوب بخورند و یا لباس خوب بپوشند. ما همیشه طوری معصومین(ع) و حضرت فاطمه(س) را نشان میدهیم که میان ما و آنها استبعاد ایجاد میشود. در حالیکه چنین نیست و وقتی نگاه میکنیم درمییابیم آنچه باعث میشود حضرت زهرا(س) این عمل را انجام دهند این است که این بزرگوار بهعنوان یک انسان و یک زن، برخی علایق و سلایق را دارند؛ اما وقتی این علایق را در مقابل رضای خدا قرار میدهند، آن را انتخاب میکنند و معامله پرسودی انجام میدهند. چنانکه قرآن میفرماید: «لَن تَنَالُواْ الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُواْ مِمَّا تُحِبُّونَ؛ هرگز به نیکوکارى نخواهید رسید تا از آنچه دوست دارید انفاق کنید» (آلعمران، 92) و حضرت زهرا(س) مصداق عینی این آیه است.
حضرت زهرا(س) تربیت معادلی برای بانوان همعصر خود داشت
نیکبختی گفت: این انتخاب حضرت و ترجیح رضای خدا بر دیگر امور ناشی از عقل و درایت آن بزرگوار است. حضرت زهرا(س) با رفتار و کنش خود در رابطه با همسر، فرزندان و دیگران، به جنبههای علمی هم میپردازد و به بانوان آموزش میدهد و تربیت همراه با تعادلی را برای بانوان عصر خود انجام میدهد. اسماء بنت عمیس یا فضه از افرادی هستند که از ایشان آموختهاند و وقتی در سیره این بزرگواران نگاه میکنیم مشاهده میکنیم که این ارتباط با حضرت چنان در زندگیشان تأثیر گذاشته که عملاً خود الگو شدهاند.
رفتار حضرت زهرا(س) بر اساس فطرت است
مدرس حوزه علمیه الزهرا(س) اهواز ادامه داد: حضرت زهرا(س) مربوط به قرن خود نیست. رفتار و کردار ایشان بر اساس فطرت است که متعلق به یک زمان نیست که کهنه شود، لذا زهرا(س) امروز هم میتواند الگو باشد.
وی در پایان گفت: حقیقتاً ما در معرفی حضرت زهرا(س) بسیار کوتاهی میکنیم. خوب است سیره حضرت را مطالعه و منتشر کنیم. عنایت ویژهای به این موضوع داشته باشیم. ایام فاطمیه فرصتهایی خوبی هستند که همایشهایی در مورد سیره حضرت برگزار کنیم و سیره ایشان را بیش از گذشته روشن کنیم.
