
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، شلمچه یک منطقه مرزی است که در شمال غرب خرمشهر قرار دارد. این منطقه تا خاک عراق گسترده شده است. از شمال به حسینیه از جنوب به اروندرود، از شرق به خرمشهر و از غرب به خط مرزی ایران - عراق محدود میشود.
پیش از آغاز جنگ تحمیلی، درصد قابل توجهی از اراضی کشاورزی خرمشهر در منطقه شلمچه قرار داشت. روستاییان به کار کشاورزی و دامداری مشغول بودند. چندین روستای کوچک و بزرگ در شلمچه وجود داشت که برخی از آنها محل تفریح مردم خوزستان بود. چند پاسگاه و دژ وظیفه حراست از این منطقه مرزی را بر عهده داشتند.
ارتش عراق در سال 59 با گذر از شلمچه به سوی خرمشهر حرکت کرد. به گونهای که این منطقه محور اصلی تهاجم ارتش عراق به سمت خرمشهر و شرق کارون بود. پس از سقوط خرمشهر در آبان سال 59 جاده شلمچه از معابر اصلی تردد یگانهای عراقی مستقر در خرمشهر در آمد، به گونهای که برخی تیپها و لشکرهای ارتش عراق در این منطقه اقدام به احداث قرارگاه کردند. از آغاز جنگ، منطقه شلمچه شاهد چندین عملیات از جمله عملیاتهای بیت المقدس، رمضان، کربلای4، 5 و 8، بیتالمقدس7 و دفع پاتک سراسری دشمن در پایان جنگ بود.
اردیبهشت سال 61، علمیات بیتالمقدس با هدف آزادسازی خرمشهر آغاز شد که در 4 مرحله برنامهریزی شده بود. این عملیات در خرداد همان سال با آزادسازی خرمشهر به پایان رسید. اما خطوط مقدم عراق در منطقه شلمچه مقاومت سرسختی نشان داد آنها با ترمیم و تقویت استحکامات و مواضع و احداث خاکریزهای پی در پی بر ضریب دفاعی خطوط مقدم خود افزودند و این اقدامات سبب شد تا فرماندههان نیروهای مسلح ایران تا چهار سال شلمچه را از برنامههای خود حذف کنند.
از آنجا که منطقه شلمچه به لحاظ اهمیت سیاسی و نظامی آن، همواره در زمره اهداف قوای نظامی جمهوری اسلامی ایران قرار داشت و جمهوری اسلامی میتوانست برتری خود را در جنگ با تسلط بر این منطقه به اثبات برساند، در تاریخ دی سال 65، فرماندهان ارشد ارتش و سپاه ایرانی برای آزادسازی شلمچه اقدام کردند. نبرد نیروهای کشورمان در عملیات کربلای 5 در تاریخ 8 بهمن سال 65، به سرانجام رسید و شلمچه ایران از چنگ دشمن آزاد شد.
بقایای موشکها، راکتها و خمپارهای اصابت کرده در شلمچه هنوز در این منطقه از روزهای خونین مبارزه رزمندگان اسلام با دشمن حکایت میکند. یادمان شلمچه، نخستین یادمان دفاع مقدس است که توسط حاج ماشاءالله آخوندی یکی از فرماندههان و رزمندگان خراسانی دفاع مقدس ساخته شده است.
براساس روایت این رزمنده دفاع مقدس، وی پس از جنگ، در ابتدا به عنوان تخریبچی در مناطق عملیاتی و از جمله در شلمچه حضور پیدا کرد. به گفته وی، «در همین نقطه که هم اکنون یادمان شلمچه ساخته شده است، ۴۰۰ شهید مدفون هستند. تانکهای عراقی از روی جنازه آنها رد شد که خیلی از این شهدا هنوز هم گمنامند. برای اینکه مکان شهادت آن ۴۰۰ شهید گم نشود آمدم و پرچم و چند آجر و آن کلاههایی که در عکس هم هست را گذاشتم. آن کلاهها را گذاشتم تا تعداد زیاد شهدای آن را نشان دهم، هرچند که آن شهدا تعدادشان از این کلاه ها خیلی بیشتر است».
پس از آن در سال 71 یا 72، حاج ماشاءالله آخوندی در عید نوروز که به همراه تعدادی از پدران و مادران شهدا به مناطق عملیاتی رفته بودند، به اتفاق چند نفر از پدران و مادران شهدا تصمیم گرفتند این یادمان را بهتر و باشکوه تر بسازند و بنای یادمان ساخته شد. خانواده شهدا به مناطق از یادمان شلمچه استقبال کردند و پیشنهاد گسترش آن نیز از سوی برخی داده شد.
در یادمان فعلی، بنای سابق که توسط حاج ماشاءالله آخوندی و همراهان وی ساخته شده بود، در نقطه مرکز قرار گرفته که اسناد و مدارک شهدا هم درون آن قرار دارد.