جامه رنگارنگ، نشان عید نیست/ عید واقعی تطهیر نفس، تصفیه جان و تمرین استقامت است

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، عید از ماده «عود» به معنی بازگشت گرفته شده و به گفته راغب اصفهانی به معنی بازگشت به وضعیت مطلوب گذشته است و به روزهای سرور و شادی نیز گفته می‌شود.

بنابراین، در عید بازگشت انسان به فطرت توحیدی‌اش مطرح است. تنها جامه رنگارنگ، نشان عید نیست؛ چرا که این عید کودکان است. عید واقعی، توفیق انجام دادن وظیفه و تطهیر نفس و تصفیه جان است. بازگشت به فطرت انسانی و سرانجام، خود را باز یافتن و به خدا رسیدن است.

عید نوروز عید طبیعت است

عید نوروز عید طبیعت است. آغاز بهار موسم اعتدال طبیعت و لطافت هوا و تعدیل شب و روز و رهایی از قساوت زمستان و سردی و سیاهی شب‌های دیر پاست. عیدی همراه با سرود پرندگان و تکبیر جنگل و تسبیح باد و ریزش ابر و فریاد رعد و رویش صحراست.

عید نه جامه رنگارنگ پوشیدن است که این عید کودکان است؛ نه شربت و شیرنی و غذاهای متنوع خوردن، که این عید شکمبارگان است؛ نه به سیاحت و تفرج بی محتوی پرداختن، که این عید ولگردان است؛ نه بی بند و باری، که این عید بُلهوسان است؛ نه قاه قاه خندیدن و همدیگر را به مسخره گرفتن و به بازی گذراندن، که این عید غافلان است. عید واقعی تطهیر نفس، تصفیه جان و تمرین استقامت است و چون قطره‌ای به دریای جمع پیوستن است. عید حقیقی از انزوا به درآمدن، گسسته‌ها را به هم بستن و پیوستن و در یک کلام، پیوند خود را با خدا استوار کردن و دین خود را تحکیم بخشیدن است.

مفهوم عید در روایات

در روایات معصومان(ع) عید، مفهوم بسیار ژرفی دارد. در برخی روایات، روز تحقق حاکمیت حق و ولایت الهی در جامعه مهم‌ترین عید شمرده است. امام صادق(ع) می‌فرمایند: «شیوه انبیا همواره چنین بوده که به جانشینان خود امر می‌کردند تا روز تعیین و نصب جانشین خود را عید بگیرند». به همین دلیل بزرگ‌ترین عید پیروان مکتب اهل بیت(ع) روز تحقق حاکمیت مستضعفان و حکومت عدل و قسط و نابودی بی‌عدالتی است.

عید در کلام امیرالمؤمنین(ع)

مولای متقیان و امیر بیان، حضرت علی(ع) ، فرمودند: «روز عید روزی است که عبادات انسان مورد پذیرش پروردگار قرار گیرد، بخشایش خداوندی نصیب آدمی شود و انسان از گناه و آلودگی به دور باشد». در گفتار دیگری، امام(ع) فرمودند: «امروز برای ما عید است و فردا نیز عید ماست و هر روزی که در آن خدا را نافرمانی نکرده باشیم، برای ما عید است.

روزی که ارزش‌های والای انسانی حفظ شود و گوهر وجود آدمی در باتلاق گناه و گرداب نافرمانی آلوده نشود، آن روز عید، یوم اللّه و روز شادمانی است.

عید نوروز، عیدی ریشه‌دار است که از نیاکان ما در ایران زمین برجا مانده است. در این عید، طبیعت رو به سبزی و رویش می‌کند و دل انسان‌ها را زنده و پرنشاط می‌سازد. دید و بازدید عید، غبار کدورت از دل‌ها می‌زداید، ضیافت‌ها، لباس‌های نو و مسافرت‌ها در خانواده‌ها شور و بالندگی می‌آفریند و افزون بر ارزش‌های دینی، ارزش‌های ملی و باستانی را نیز زنده و پا برجا نگاه می‌دارد.

مفهوم تحول حال در دعای سال نو

مردم در آغاز سال نو دعا می‌خوانند می‌خواهند که حالشان را به بهترین حال برگرداند و زندگیشان را متحول سازد. مقصود از تحول حال این است که قلب‌ها از آنچه غیرخدایی است دور گردد، بصیرت‌ها روشن شود، وجدان‌ها به خود آید و انسان‌های آزاده از آمال و آرزوهای دنیوی ببرند و به صلاح و فساد خویش پی ببرند و در نتیجه به سوی تکامل، گام بردارند و به خدا بپیوندند.

تحول حال یعنی این‌که در خویشتنِ خویش دگرگونی ایجاد کنیم و از هواهای نفسانی که انسان را به هلاکت می‌رساند، دست برداریم. تحویل حال به این است که حُب دنیا در وجودمان نابود و به جای آن، حُب خدا نهفته شود. تحویل حال به این است که مصلحت جامعه را فدای مصالح خویشتن نکنیم و برای خدا قیام کنیم و بندگان خدا را در سال نو به محبت و برادری دعوت کنیم.

آداب و رسوم ملی از دیدگاه اسلام

اسلام در تأیید یا ردّ سنن و آداب و رسوم ملّی و مذهبی اقوام دیگر، دو شرط اساسی را همواره در نظر داشته است:

اولاً:  سنت‌های پذیرفته شده، مبتنی بر خرافات و آئین‌های شرک آلود و الهی نباشد. ثانیا: موجب وابستگی به بیگانه نشود و استقلال مسلمانان را خدشه‌دار نکند. افزون بر این اسلام بر این نکته توجه داشته است که سنت‌های معقول، جهت‌گیری شان، معنوی و در جهت متبلور ساختن عبودیت انسان در برابر حق تعالی باشد.

آداب عید نوروز در کلام ائمه اطهار(ع)

1.امام صادق(ع) می‌فرمایند: «هنگامی که نوروز آمد، غسل کن و پاکیزه‌ترین لباس‌های خود را بپوش و با خوش‌بوترین عطرها خود را معطر ساز.

2.امام سجاد(ع) می‌فرمایند: «همه شما باید در روز عید زینت و غسل کنید و از دعاهای وارد شده در آن، به قدر توان و فرصت بخوانید و مبادا کاری کنید که چهره ظاهری شما زیبا و عمل و رفتار شما پست و زشت باشد».

تفریحات سالم و صله رحم در تعطیلات نوروز

روح آدمی، بر اثر اشتغال به کارهای روزمره، گرفتار خستگی و نیازمند تجدید نشاط و شادابی می‌شود. تفریح به‌معنای ایجاد فرح، سرور، انبساط خاطر و شادابی روح و جان است. با این دیدگاه، خیلی از چیزها که نام تفریح دارد، بیش از آن که انبساط روحی بیاورد، کسالت و کدورت خاطر را به‌دنبال دارد. پس باید به دنبال آن شادابی درونی و حقیقی گشت. قیدِ «سالم» برای تفریحات، چشم انداز دیگری برای تفریحات در برابرمان می‌گشاید. مسافرت، گشت و گذار در طبیعت و ورزش های مفید از تفریحات سالم است.

پیوندهای خانوادگی و فامیلی، از مستحکم‌ترین ارتباطات اجتماعی است و چون رشته عاطفه و محبت در آن تنیده شده است، نسبت به روابط دیگر دوام بیشتری دارد. این رابطه‌ها را باید تقویت کرد، قدر دانست و محکم‌تر ساخت.

تجدید دیدار از عوامل مهمی است که این رشته را قوام و دوام می‌بخشد. فرهنگ «صله رحم» که از رهنمودهای مهم اجتماعی در اسلام است، روح را شاداب و دل و جان را از چشمه‌سار عواطف و محبت‌ها سیراب می‌سازد. نداشتن فرصت برای برخی از افراد بهانه‌ای برای ترک این دستور دینی یا سهل انگاری در آن است، تعطیلات نوروزی، برای «صله رحم» فرصت خوبی است.

این ایام فرصتی است برای آن که جوانان به دیدارهای خانوادگی پردازند روحیه بگیرند، فامیل را بشناسند، از پاداش عظیمی که خداوند برای صله رحم نوید داده است، برخوردار شوند.