باغ گلشن طبس؛ بهشت بیمثال کویر
گروه اجتماعی: باغ گلشن طبس در زمره باغهای زیبای جهان قرار دارد، این باغ در منطقهای واقع شده که در میان دو نمکزار ایران یعنی دشت لوت و دشت کویر قرار دارد، اما کیفیت معجزهآسای آب این منطقه، آبشارها و استخرهای طبیعی زیبایی را تشکیل دادهاند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، باغ گلشن طبس یکی از مهمترین باغهای ایرانی بهشمار میرود. این باغ به وسیله امیرحسن خان، سومین حاکم از سلسله خانهایی که به وسیله نادر شاه به حکومت طبس منصوب شدند، ساخته شده است.
باغ گلشن طبس در زمره باغهای زیبای جهان قرار دارد. این باغ در منطقهای واقع شده است که در میان دو نمکزار ایران یعنی دشت لوت و دشت کویر قرار دارد، اما کیفیت معجزهآسای آب این منطقه، آبشارها و استخرهای طبیعی زیبایی را تشکیل دادهاند که با چمنزارهای زیبا تزئین شده است.
زیباییهای این منطقه با وجود درختان قدیمی نخل، انار و مرکبات به همراه رایحه گلهای رز و ختمی تکمیل میشود. باغ گلشن طبس یکی از باغهای نادر ایرانی است که آب جاری دائمی در آن جریان دارد. درختان میوه بسیاری در این بنای تاریخی هشت هکتاری، طبیعت بینظیری آفریده است. در این باغ گونههای مختلف گیاهان سازگار با اقلیمهای متفاوت آب و هوایی مانند درخت چنار که خاص مناطق سردسیر است در کنار خرما که فقط در مناطق گرمسیری رشد میکند، وجود دارد.
این باغ با عمارتی در دو طبقه و زیرزمین کوچک، در یک نخلستان(2000 نفر خرما) با ابعادی در حدود 266 متر در 260 متر بنا شده و به شماره 1310 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. سردر ورودی باغ با نمایی از اندود گچ سفید، رو به میدان و سوی دیگر رو به باغ، با ایوانی دو ستونه و تزئینات آجری نقشدار ساخته شده است.
این باغ دارای دو خیابان اصلی متقاطع بوده و در مرکز آن حوضی است با ابعاد 85/25*5/7 متر و سه فواره، که محوطه باغ را به چهار مربع بزرگ تقسیم میکند که هر کدام از این مربعها با گذرگاههای کوچکی به چهار کرت تقسیم شده، که در داخل آنها 2500 اصله مرکبات (درختان نارنج و...) و انار (500 اصله) کاشته شده است.
این باغ بر روی امتداد جریان آب چشمههای سرد و گرم که به جانب طبس میآید شکل گرفته، آب از انتهای مجموعه وارد باغ شده و پس از آبیاری کرتها و حرکت در جویها و فوارهها از زیر هشتی ساختمان سردر میگذرد و به شهر میرود.
طراحی این باغ بر اساس نمونه چهارباغ است که برگرفته از آیات قرآن در مورد بهشت، دو نهر در آن همدیگر را قطع میکنند. درختانی که گفته میشود 400 سال عمر دارند سایه دلانگیزی را در کنار دیوارهای کهن این باغ میگسترانند.
معمار اولیه باغ، طبیعت سبز آن را با توجه به نوع درختان بهصورت شطرنجی طراحی و کشت کرده است. جهانگردانی چون سون هدین سوئدی و آندرهگدار فرانسوی که از طبس دیدن کردهاند، باغ گلشن را توصیف و از درختان خرما و مرکبات، سایه خنک نخلها، نغمه زیبای آب روان جویها، چمنهای میان دو جوی، زمزمه باد در میان درختان و فوارههای متعدد که آب را مانند تحفهای به آسمان می فرستند بسیار تعریف کردهاند.
خانم گدار همسر آندرهگدار معمار معروف فرانسوی، باغ گلشن را این چنین توصیف کرده است:در این باغ حوضی بزرگ با فوارههای متعدد وجود دارد که آب یعنی این ماده با ارزش را مانند تحفهای به آسمان میفرستد…، یک نکته منحصر به فرد در باغ گلشن که تنها در تاج محل هند مانند آن تکرار شده، این است که باغ بهصورت مربع است، یعنی طول و عرض باغ با هم برابرند و خیابانهای موازی، طول و عرض این باغ را به هم متصل میکنند.
باغ گلشن طبس در فصل بهار که یکی از جذابترین و دیدنیترین جاذبههای شرق کشور و استان خراسان جنوبی بهشمار میرود.
