بررسی چگونگی ترویج سیره فاطمی در عصر ارتباطات و اطلاعات
گروه اندیشه: با رشد و توسعه فزاینده وسایل و ابزار رسانههای جمعی و استفاده نادرست بعضی خانوادهها از این ابزارها از جمله ماهواره تهاجم گسترده فرهنگ منحط غرب، خانواده را دچار تزلزل کرده است و در حال حاضر نیاز است که چگونگی ترویج سیره فاطمی بهصورت دقیقتری بررسی شود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان شرقی، در روایات اسلامی و از نگاه ائمه اطهار(ع) سبک زندگی حضرت فاطمه(س)، بهترین الگو برای بانوان مسلمان بیان شده و در این روایات آمده است که: از حضرت امام صادق(ع) علت نامگذارى حضرت فاطمه(س) به «زهرا» سؤال شد که فرمودند: وقتىکه حضرت زهرا(س) در محراب عبادتش به نماز مىایستاد، فروغ نورش براى ساکنان آسمان مىدرخشید، همانگونه که نور ستارگان آسمان براى زمینیان مىدرخشد؛ از اینرو لقب آن حضرت «زهرا» بود، یعنی درخشش معنویّات و درک آن براى آسمانیان، از مقولهاى دیگر است که براى آنان محسوس است.
بدینسان، این عوامل بهانهای شد، تا به بررسی نقش زن و جایگاه تربیتی او در عصر ارتباطات و یا به نقلی دیگر در دهکده جهانی مک لوهان بپردازیم.
آنچه اختصاصاً در این زمینه مورد تأکید بوده و مهم بهنظر میرسد، شناخت معرفتی سیره و منش فاطمی در عصر امروز که به آن عصر ارتباطات و اطلاعات نام نهادهاند، است. در عصری که در آن رسانههای گروهی جزء جداییناپذیر زندگی جوامع شده و آنچه که رسانهها بهعنوان اطلاعات به ما انتقال میدهند، به اشکال مختلف در نحوه زندگی، اندیشه و احساسات ما و حتی فرزندان ما به عنصری تعیینکننده تبدیل شده است و مطالعه و بررسی نقش رسانههای همگانی در آموزش و تأثیری که بر ذهن مخاطبان و بهویژه انتقال آموزههای دینی و سبک زندگی ائمه اطهار(ع) در تحکیم بنیان خانواده را دارند، بسیار مهم و ضروری کرده است.
بیشک، اطلاعات و ارتباطات، در عصر امروز عمدهترین معیار توسعه و پیشرفت هر کشوری محسوب میشوند. امروزه، نقش تکنولوژیهای نوین اطلاعات و ارتباطات در توسعه همهجانبه کشورها، بر کسی پوشیده نیست.
از اینرو، رابطه میان اطلاعات و ارتباطات از اهمیتی خاص برخوردار است و بر اثر پیوند این دو با یکدیگر، اطلاعات – این ماده خام و گرانبهای قرن حاضر – در قالب نظامهای اطلاعاتی و ارتباطی قابل مصرف است.
همچنین برای همکاریهای ملّی و بینالمللی در قالب نظم نوین اطلاعاتی و ارتباطی، باید از جریان یکسویه اطلاعات و نظام تکمرکزی حاکم بر جهان کنونی دوری جست؛ چراکه در اختیار داشتن اطلاعات و رسانههای جمعی، بهمعنای دارا بودن قدرت عظیمی است که اگر به آن توجه نکنیم، بهجای آنکه این نظم نوین در خدمت بشر قرار گیرد، چه بسا که بشر را به اسارت درآورد.
توجه جدی به نقش کلیدی و محوری زنان در فراز و فرود جامعه انسانی
اگرچه در تربیت انسان، عوامل مختلفى تأثیرگذار هستند و هر یک بهنوعى در شکلدهى شخصیت او نقش ایفا میکنند، اما تأثیر الگوهاى انسانى درتربیت بسیار حایز اهمیت است.
به دلیل اهمیت این مسئله، جامعیت و گستردگی افق اندیشه و دیدگاههای تحلیلی درباره کارکردهای سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی و به خصوص نقش تربیتی زنان از اهمیت ویژهای برخوردار است. نقش کلیدی و محوری زنان در فراز و فرود جامعه انسانی در این کلام امام خمینی(ره) خلاصه میشود که فرمودند: در تربیت و تعلیم جامعه از دامن زن، مرد به معراج مىرود و صلاح و فساد یک جامعه، از صلاح و فساد زنان در آن جامعه سرچشمه مىگیرد.
در همین راستا، با توجه به نقش زن درتعلیم و تربیت خانواده و اهمیت حضور زنان در جامعه، حضرت آیتالله خامنهای روز گذشته، 30 فروردین در دیدار صدها نفر از زنان فرهیخته و نخبه؛ برخورداری ایران اسلامی از انبوه زنان فرزانه، تحصیلکرده، خوشفکر و ممتاز را از نعمات الهی و جزء بزرگترین افتخارات جمهوری اسلامی و بهخصوص نگاه مبارک و پرطراوت اسلام و دیدگاههای کارگشای حضرت امام خمینی(ره) بیان کردند که در تاریخ ایران بیسابقه بوده است.
رهبر معظم انقلاب در این دیدار، نگاه مادی و غیرالهی به هستی و جهان را ریشه انحراف عمیق تفکرات غربی درباره زن برشمردند و فرمودند: نگاه کاسبکارانه به ظرفیت زنان در مسائل اقتصادی از جمله اشتغال و نگاه تحقیرآمیز به زن و تنزلدادن او به وسیلهای برای اطفای شهوات مردان، مبانیای است که تفکرات غربی را درباره زنان، کاملاً ظالمانه و متحجرانه ساخته است.
در نهایت، اگر زن مسلمان نقش مادری و تربیتی خود را به خوبی انجام دهد نسل آینده نظام، یک نسل سالم، مؤمن و معتقد خواهد بود که میتواند جامعه دینی را از گزند آفتها و تهاجمات فرهنگی بیگانگان پاس دارد و همان طور که امام(ره) فرمودند: «قرآن کریم انسانساز است و زنها نیز انسانساز هستند.» زنان در طول تاریخ نشان دادهاند که برای دستیابی به اهداف والای انسانی و کمال مطلق و برای قرب الهی از هیچ عملی فروگذار نگشتهاند و در حد توان در خدمت خانواده، همسر و اجتماع بودهاند.
دشمنان بهوسیله زنان میخواهند هویت انسانی و اسلامی را استحاله معنوی کنند
از اینرو، تلاش دشمنان اسلام برای رویارویی با جوامع اسلامی به صورتهای مختلف انجام میشود؛ اما تمرکز تلاشها و شدیدترین حملات به اسلام بهصورت تهاجم فرهنگی صورت میگیرد، تا هویت انسانی و اسلامی نیروهای متعهد جامعه را تغییر دهد و آنان را استحاله معنوی و فرهنگی کند، که در این خصوص، یکی از ابزارهایی که بهعنوان سلاح کارآمد در تهاجم فرهنگی بهشمار میآید، استفاده ابزاری از زنان و ترویج فساد، فحشا، لاابالیگری و بیحجابی است.
در این میان، در نظام جمهوری اسلامی ایران زنان به عنوان مقاومترین پایگاه در برابر تهاجمات فرهنگی بیگانگان به شمار می آیند و با تأثیر عمیق تربیتی که در خانه دارند توانستهاند، بسیاری از خانوادهها را از گزند تهاجم فرهنگ بیگانه مصون نگه دارند و نیز با پرورش فرزندان پاکدامن، توطئههای دشمنان را خنثی کرده و نسل انقلاب را به سلامت حفظ کنند؛ چراکه آنان دژ محکم عفت و عصمتاند.
بهطور کلی با یادآوری این نکات میتوان گفت، آن اندازه که بچه از مادر حرفشنوی دارد از پدر ندارد، آن اندازه که اخلاق مادر در بچه کوچک نورس تأثیر دارد و به او منتقل میشود از دیگران عملی نیست.
پس حال که اخلاق و منش مادری این همه در فرزند مؤثر است، آیا مادران و زنان ما نباید در تهذیب نفس و کسب مکارم اخلاق کوشا باشند؟ مگر نه آنکه یکی از آرمانهای تربیتی هر مکتب و نظام تعلیم و تربیت تحقق انسان کامل است؟ انسانی کامل با تمام ابعاد وجودی که داراست، یک سیستم تربیتی وقتی توانا و موفق است که این اعتقاد و باور فکری را به فعلیت درآورد.
از اینرو، مادرها باید توجه به این معنی کنند که بچهها را خوب و پاک تربیت کنند، دامنهایشان یک مدرسه علمی و ایمانی باشد و این یک مطلب بسیار بزرگی است که از مادرها ساخته است؛ چراکه میدانیم رویکرد عوامل تربیتی به آدمی رویکردی کیفی است نه کمی، یعنی به سن بستگی ندارد، بلکه همان طور که اشاره شد، خردسال بیشتر مستعد یادگیری عوامل تربیتی صحیح است، و در این میان نقش عامل تربیتی اصلی یعنی مادر در عصر ارتباطات و اطلاعات بسیار پررنگتر و اثرگذارتر است.
در عین حال، این یک واقعیت است که، متأسفانه با رشد و توسعه فزاینده وسایل و ابزار رسانههای جمعی و استفاده نادرست بعضی خانوادهها از این ابزارها از جمله ماهواره و اینترنت، تهاجم گسترده فرهنگ انحطاط و ضداخلاق، نظام مقدس خانواده را دچار تزلزل و بحران کرده است.
بر همین اساس برای تقویت زیرساختهای فرهنگی، رسانهها و مقابله با جنگ رسانهای دنیای غرب، بایستی به نقش رسانه بهعنوان یک ابزار مهم و جریانساز بیش از پیش اهمیت بدهیم و با استفاده از پتانسیل رسانهها، در معرفی سبک زندگی، سیره و منش فاطمی در بین خانوادهها از نقش موثر وسایل ارتباط جمعی در آموزش و تأثیری که بر ذهن مخاطبان خود دارند، بهره لازم و کافی را از آنها داشته باشیم.
موسی کاظمزاده
