شیخ بهایی با کسب مراتب عرفانی به شخصیت معنوی مردم تبدیل شد
گروه اجتماعی: شیخ بهایی از یک سو در عرصههای علمی توانمندیهای قابل توجهی را از خود بروز داد و از سوی دیگر خود را شهره ساخت و به یک شخصیت معنوی برای مردم مبدل شد و برای کسب مراتب عرفانی سفرهای مختلفی انجام داد.
عبدالله متولی، عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه اراک در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی همزمان با سالروز بزرگداشت شیخ بهاءالدین محمد عاملی معروف به شیخ بهایی، اظهار کرد: این عالم وارسته در سال 953 قمری در جبل عامل متولد شد که پدرش عزالدین حسین از شاگردان شهید ثانی بود.
وی با اشاره به اینکه شیخ بهایی مردی بود که از تظاهر و فخر فروشی نفرت داشت، افزود: این مرد به تأیید و تصدیق اکثر محققان و مستشرقان، نادر روزگار و یکی از مردان یگانه دانش و ادب ایران بود و از بهترین نمایندگان معارف ایران در قرن دهم و یازدهم هجری قمری بوده است.
متولی، تربیت شاگردان شیخ را یکی از خدمات ارزنده او دانست و گفت: این شاگردان به نوبه خود از بزرگترین مفاخر علم و ادب ایران بوده اند، مانند فیلسوف و حکیم الهی ملاصدرای شیرازی و ملاحسن حنیفی کاشانی و عدهای دیگر که در فلسفه و حکمت الهی و فقه و اصول و ریاضی و نجوم سرآمد بوده و ستارگان درخشانی در آسمان علم و ادب ایران شدند که نه تنها ایران بلکه عالم اسلام به وجود آنان افتخار میکند.
وی مطرح کرد: از جمله آثار این دانشمند میتوان به کتب ادبی او از جمله غزلیات و رباعیات، دو مثنوی نان و حلوا و شیر و شکر و آثار علمی همچون جامع عباسی، کشکول، بحرالحساب، مفتاح الفلاح والاربعین و شرعالقلاف، اسرارالبلاغه والوجیزه اشاره کرد.
این مدرس دانشگاه با بیان اینکه شیخ بهایی از چهرههای شاخص علمی- مذهبی دوره شاه عباس بوده است، عنوان کرد: رشد و بالندگی او جدای از توانمندیهای ذاتی، تحت تأثیر شرایط عمومی جامعه ایران بود و تحرکات، فراز و فرودهای زیادی در قالب سفرهای متعدد، زندگی شیخ را تشکیل داد که این مهم در تکمیل داشتههای علمی وی تأثیر عمیقی بر جای گذاشت و دامنه شهرت و ماندگاری نام او را افزون ساخت.
وی در بخشی دیگر از سخنان خود به شخصیت چند وجهی شیخ بهایی اشاره کرد و گفت: این محقق بزرگ از یک سو در عرصههای علمی توانمندیهای قابل توجهی را از خود بروز داد و از سوی دیگر خود را شهره ساخت و به یک شخصیت معنوی برای مردم مبدل شد.
عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه اراک با طرح این موضوع که شیخ بهایی یکی از دانشمندان نامی ایران است، تصریح کرد: شاید بتوان گفت یکی از دلایل عمدهای که او را از همگنان خود برجستهتر ساخت، وجوه متنوع شخصیتی و در عین حال کثرت و تنوع آثار نوشتاری اوست تاجایی که توانست شاه عباس را مجذوب خود کرده و نه تنها به تثبیت موقعیت شیعه کمک کند؛ بلکه خود نیز همچنان به فراگیری علوم مختلف همت گماشت.
متولی اعلام کرد: با وجود اینکه ساختار نهاد دینی و مراکز تعلیمی تا قبل از تثبیت موقعیت شاه عباس دچار تزلزل و پریشانی بود؛ لیکن شیخ آثار تالیفی خود را به بیش از هشتاد عنوان در حوزههای فقه، اصول، تفسیر، حدیث و درایه، ادبیات، ریاضیات، جبر، هندسه، اسطرلاب و هیئت، جبر و طلسمات رسانید و همچنین شاگردان او در دورههای بعد، از اشاعه دهندگان اصلی فقه شیعه بودند.
وی اظهار کرد: شیخ بهایی در کنار فراگیری علوم مختلف فردی بود که برای کسب مراتب عرفانی سفرهای مختلفی را انجام داد. او سرزمینهای شام و مصر را از نزدیک مشاهده کرد و با فرق و گروههای مختلف مردم نشست و برخاست داشت. حاصل این سفرها رشد ابعاد روحانی شخصیت شیخ بهایی بود.
عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه اراک در پایان، اظهار کرد: با وجود تمجیدی که از آثار و نوشتههای شیخ بهایی شده است اما به نظر میرسد خود او رضایت جدی از کارهایش نداشته است و طبق اعتراف خود شیخ، در برخی زمینههای علمی نتوانست به صورت عمقی و دقیق عمل نماید.
