اعتکاف، فصل روییدن گل توبه و انابت در باغچه بندگی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از قزوین، گاهی باید «آینه» برداشت و در «خلوت خویش» به چهره درون نگاه کرد و در نیک و بد و زشت و زیبای آن تأمل کرد.

«اعتکاف» همان آینه است که طول و عرضش «محاسبه» و «مراقبه» است و عمقش «معرفت نفس» و در این آینه، راحت‌تر و بی‌واسطه می‌توان به تماشای سیمای اخلاق و عمل خویش نشست و به خود نمره داد.

اعتکاف را باید فرصتی برای گردش در کوچه پس کوچه‌های روح و برای مرور در صفحات «کارنامه زندگی»دانست و از آن به عنوان خلوتی در جمع وعزلتی در ازدحام و حضوری در غیبت از همه زندگی روزمره یاد کرد.

بندگان این جا جمع شده‌اند تا جدا از خنده‌ها، حرف‌ها و رفت و آمدها، در خلوتی آمیخته به خشوع  «کتاب دل» را بازخوانی ‌کنند و در پی یافتنِ نفوذی‌های شیطان به قلمرو جانشان از خود حساب ‌کشند و خود را «محاکمه» ‌کنند و چه محاکمه شیرینی.

اعتکاف، حضور نیازمندانه و خاشعانه بر آستان معبود است. بی‌غرور و تکبر، جدا از تشخص‌ها و امتیازها و لذت‌ها. مگر «لذت معنوی» که از مقوله‌ای دیگر است.

بی‌جهت نیست آنان که «طعم اعتکاف» را می‌چشند، همه ساله در «ایام‌البیض» کبوتر روحشان هوای حرم می‌کند و از دام و دانه جدا می‌شوند و به خدا می‌پیوندند.

اینجا، نه آنکه «جای دیگر» باشد بلکه «دنیای دیگر» است. دنیای بیرون از تارهایی که انسان معمولاً به دور خود می‌تند و همچون کرم ابریشم در «پیله نفس» زندانی می‌شود و ای کاش که از این پیله درآید و «پر پرواز» پیدا کند.(1)

اعتکاف، تمرین تقویت نفس و تعالی ضمیر انسان است

حجت‎الاسلام حسن دهقان‌‎ن‍ژاد، کارشناس مذهبی با بیان اینکه انسان معتکف برای رضا و خشنودی خداوند خود را از مشغله‌های زندگی دور می‌‍‌کند تا به میهمانی خدا مشرف شود و چه چیزی از این خوشایندتر که در این میان روح خود را از هر گونه آلودگی گناه، مطهر می سازد.

وی با بیان اینکه جوانان معتکف به یک حس معنوی و فراموش ناشدنی می‌رسند که با هیچ امور مادی قابل مقایسه نیست، تأکید کرد: زمانی که انسان در خلوت خود به خدای خود بیاندیشد به نیایشی پرداخته که فقط در عبادت خلاصه نمی‌شود، بلکه او به عبودیت خداوند رسیده است.

حجت‌الاسلام دهقان‌ن‍ژاد با اشاره به برنامه‎های جمعی اعتکاف ادامه داد: اعتکاف به عنوان یک عبادت فردی مطرح و شناخته شده است در حالی که خواندن نماز جماعت و قر آن به صورت دست جمعی بر ثواب عبادت افزوده و او را به تعاون و همکاری رهنمون می‌سازد.

تفکر به خدا از مهمترین عبادات بندگی است

وی بیان کرد: زمانی که انسان به خلوت برود و به خدای خود بیاندیشد به نیایشی پرداخته که فقط در عبادت خلاصه نشده بلکه او به عبودیت خداوند رسیده است.  در روایات بسیاری آمده است که یک ساعت تفکر به خدا از 70 سال عبادت شایسته‌تر است چرا که تفکر انسان را به چشمه های ناب معرفتی هدایت می‌کند.

اعتکاف تمرین تقویت نفس است

حجت‌الاسلام دهقان‌ن‍ژاد تأکید کرد: در این ایام باید تفکر به خداوند را از مهم‌ترین برنامه‌های نیایش خداوند قرار داد زیرا روح و ضمیر انسان را رشد داده و سبب تقویت نفس و اراده می شود.

این کارشناس مذهبی با اشاره به شرایط اعتکاف عنوان کرد: فرد معتکف به بهترین شکل تمرین حضور پروردگار می پردازد و در این راه باید در محل اعتکاف جدل نکند و بر اساس محبت با دیگران ارتباط داشته باشد به طوری که کلامش بار عاطفی داشته باشد.

وی دل کندن از هرچیزی غیر خدا، آمادگی انسان در تصمیمات سرنوشت‌ساز، افزایش صبر و استقامت در زندگی و سفر معنوی به سمت خداوند را از اهداف  معنوی یک معتکف دانست.

اعتکاف؛ زمانی برای بخشیده شدن

حجت‌الاسلام دهقان ن‍ژاد با  تاکید بر بخشیده شدن گناهان درایام اعتکاف گفت: اعتکاف سبب می شود که ناپاکی و اشتباهات و گناهان گذشته انسان بخشیده شود و به دور از اضطراب و استرس‌های روزمره به زندگی متعادل خود برسد.

وی توصیه کرد: توبه منجر می شود انسان از گناه دست شسته و روح و جسم خود را طوری شفاف کند که عاشق عبادت معبود خود شود.

اعتکاف خلوت گزیدن با خدا جهت خودسازی و عهد مودت و دوستی با خداست

حجت‌الاسلام عباس نظری، معاون فرهنگی سازمان تبلیغات اسلامی استان قزوین  نیز اظهار کرد: اصل اعتکاف خلوت گزیدن با خدا جهت خودسازی و عهد مودت و دوستی با خداست که سبب افزایش کسب معنویات و تربیت انسان در راستای مهمانی با خداست.

معاون فرهنگی تبلیغات اسلامی استان قزوین با بیان اینکه روح انسان نیازمند نیایش است و اعتکاف بهترین فرصت برای نیایش مخلوق و خالق محسوب می‌شود، افزود: اعتکاف و خلوت انسان با خود در این فرصت طلایی، بهترین زمان برای خودشناسی انسان است.

وی با بیان اینکه اعتکاف سدی در برابر هجمه‌های فرهنگی است، عنوان کرد: اعتکاف فرصت طلایی برای اندیشیدن جوان به وظایف خود در قبال دین، نظام و جامعه است.

نظری با بیان اینکه حاضرین در مراسم اعتکاف نباید فرصت را از دست دهند و باید برای تمام لحظه‌های این سه روز دارای برنامه باشند، بیان کرد: اعتکاف یک رکن اساسی در انسان‌سازی است و نسل امروز باید این رکن اساسی را جدی بگیرد.

1- جواد محدثی