فضاهای مجازی جایگزین فرهنگ کتاب و کتابخوانی شده است
گروه اندیشه: سلگی با اشاره به اینکه یکی از دلایل گرایش نسل جوان به فضاهای مجازی را میتوان کمبود کالاهای فرهنگی عنوان کرد، افزود: این محصولات مطابق ذائقه نسل دانشجو نیست و فضای مجازی نیز از جذابیت روانشناختی بیشتری در نزد آنها برخوردارند.
محمد سلگی، رئیس سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی کشور در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، با تأکید بر لزوم ترویج و گسترش فرهنگ مطالعه و کتابخوانی در سطح کشور بهویژه بین دانشجویان، گفت: متأسفانه امروزه فرهنگ مطالعه و کتابخوانی بین اقشار مختلف جامعه بهویژه دانشجویان از شرایط مطلوب و رضایتبخشی برخوردار نیست.
سیر نزولی آمار کتابخوانی بین دانشجویان
وی بیان کرد: در حال حاضر آمار کتابخوانی و مطالعه بین قشر دانشجو با سیر نزولی مواجه است و بعضاً مطالعه دانشجویان صرفاً به مطالعه کتب درسی و کمک درسی محدود شده که این مهم خود علل مختلفی دارد و لازم است تا در وهله اول جهت رفع این معضل فرهنگی، عوامل اثرگذار در کاهش میزان مطالعه شناسایی و آسیبشناسی شود.
سلگی محوریت قرار گرفتن کتب درسی بر روند مطالعه دانشجویان را یکی از علل ضعف فرهنگ مطالعه عنوان کرد و افزود: ضعف فرهنگ مطالعه و کتابخوانی ابعاد مختلفی دارد و یک بعد آن به خود دانشجو برمیگردد و اینکه در واقع دانشجویان امروز مطالعه خود را به مطالعه کتب درسی و کمک درسی با هدف کسب نمره محدود کردهاند.
کتابخوانی؛ شاخصه توسعه فرهنگی جامعه
وی با بیان اینکه کتاب و کتابخوانی و میزان گرایش به مطالعه، یکی از شاخصهای توسعه فرهنگی جامعه بهشمار میرود، اظهار کرد: بررسیها نشان میدهد که مطالعه و کتابخوانی وضعیت مطلوبی در ایران ندارد و عمدتاً مردم بهویژه اقشار دانشجو از خرید و یا مطالعه کتاب گریزانند و بیشتر اوقات فراغت خود را صرف اموری بهغیر از مطالعه کتاب میکنند.
رئیس سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی کشور با تأکید بر لزوم تدبیر و برنامهریزی جهت ترویج و اشاعه فرهنگ مطالعه، افزود: متأسفانه تاکنون اقدامات مطلوب و برنامهریزیهای متناسبی از سوی مسئولان جهت افزایش میزان مطالعه و ترویج فرهنگ کتابخوانی صورت نگرفته است و لازم است تا در حد بسیار جدیتری به این مقوله توجه شود.
سلگی ادامه داد: فرهنگ مطالعه فرهنگی است که از کودکی شکل میگیرد؛ بنابراین آغاز زمینهسازی فرهنگ کتابخوانی و مطالعه باید از دوران کودکی و مدرسه آغاز شود و در این میان نقش خانواده، آموزش و پرورش و نهادهای ذیربط بهخوبی مشهود است.
کاهش روند مطالعه در جامعه امروزی
وی اظهار کرد: هر چند امروزه مطالعه درسی دانشجویان بر مطالعه غیردرسی آنان غلبه دارد؛ اما این به این معنا نیست که دانشجویان هیچگونه مطالبهای ندارند؛ لیکن روند مطالعه در جامعه امروزی به نسبت دهههای اول انقلاب و قبل از آن بهشدت کاهش یافته است.
سلگی مطرح کرد: از جمله عوامل اثرگذار در کاهش مطالعه و کتابخوانی بخشی به مسائل فردی و درون فردی بازمیگردد و بخشی نیز ناشی از عوامل برون فردی و اجتماعی از قبیل مسئله گرانی کتاب، عدم وجود کتاب خوب و ... است.
رئیس سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی کشور بیان کرد: پر شدن اوقاف فراغت دانشجویان توسط ابزارهای اجتماعی از قبیل دنیای مجازی، اینترنت، شبکههای اجتماعی و ... یکی از دیگر معضلات ضعف فرهنگ مطالعه و کتابخوانی است؛ چراکه این وسایل امروز بهشدت جایگزین کتاب شدهاند و در نتیجه میزان ساعاتی که باید صرف مطالعه میشد صرف فضاهای مجازی شده و زمان کمتری برای مطالعه کتاب صرف میشود.
تغییر ذائقه مطالعاتی دانشجویان
وی، تغییر ذائقه مطالعاتی دانشجویان و اقشار مختلف مردم را از دیگر عوامل کاهش میزان مطالعه و کتابخوانی دانست و افزود: امروزه ذائقه مطالعاتی مردم در جامعه تغییر کرده و اقشار بهویژه نسل دانشجو صرفاً بر اساس رغبتهای خود مطالعه میکنند و بعضاً مطالعه مجازی جایگزین مطالعه کتاب شده است.
سلگی اظهار کرد: شاید یکی از دلایل گرایش نسل جوان به فضاهای مجازی را بتوان کمبود کالاهای فرهنگی عنوان کرد و اینکه این محصولات مطابق ذائقه نسل دانشجو نیست و اینکه فضاهای مجازی از جذابیت روانشناختی بیشتری در نزد آنها برخوردار هستند و از سوی دیگر اینکه فرد احساس نیازی به مطالعه ندارد و این یک چالش جدی در حوزه فرهنگی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
رئیس سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی کشور در پایان افزود: تغییر مسیر زندگی اقتصادی و اجتماعی مردم، تقویت و افزایش نقش تحصیل در تأمین زندگی و افزایش منزلت افراد تحصیل کرده به نسبت سایر اقشار در جامعه میتواند زمینهای جهت تقویت و رونق فرهنگ مطالعه و کتابخوانی در جامعه شود.
