اسناد ملی، هویت و فرهنگ اسلامی ـ ایرانی هستند/ لزوم حفظ تاریخ شفاهی و مکتوب

عزیز جوان‌پور، مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملی منطقه شمال‌ غرب کشور در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان شرقی، درخصوص تاریخچه شکل‌گیری مرکز اسناد و کتابخانه ملی شمال غرب کشور اظهار کرد: این مرکز، نخستین مرکز استانی است که بعد از سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران تشکیل یافته و از سال 1371 در شهرستان تبریز و استان ‌آذربایجان شرقی تأسیس شد و استان‌های اردبیل و آذربایجان غربی را نیز تحت پوشش خود قرار داد.
وی افزود: سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران دارای دو بخش اسناد و کتابخانه است که کتاب‌های تخصصی و جامعی درخصوص دین مبین اسلام، مذاهب، تاریخ، معماری، استان‌شناسی آذربایجان و شمال غرب کشور، نشریات، کتاب‌های خطی و چاپ سنگی را داراست.

محل نگهداری اسناد ملی در این مرکز، مطلوب نیست

جوان‌پور محل نگهداری این اسناد را مطلوب ارزیابی نکرد و گفت: آثار، کتب و اسناد موجود از لحاظ دما، رطوبت، ضدعفونی و... در شرایط مطلوبی نیستند و در برابر حوادث طبیعی، همچون سیل، زلزله، آتش‌سوزی امنیت کاملی ندارند.
وی در همین راستا ادامه داد: قبل از تأسیس این مرکز در تبریز تمامی اسناد به تهران انتقال داده شده است که اکنون 5 میلیون سند آماده انتقال به تبریز است، اما به‌علت کمبود فضا و جایگاه مناسب جهت نگهداری و آرشیو، مؤفق به انتقال این اسناد نشده‌ایم.
مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملی منطقه شمال‌ غرب کشور براصل دیجیتال‌سازی اسناد و کتب خطی تأکید کرد و گفت: تمام اسناد ملی باید ضمن نگهداری اصولی خود آثار، آن‎ها تبدیل به تصاویر اسکن کرده و در دیتاها و نرم‌افزارها جهت بایگانی در خود مرکز و نسخه‌ای برای ارسال به تهران آماده کنند که اگر این آثار در شهری تخریب یا نابود شد، در جای دیگر محفوظ باشد.

حفظ اسناد ملی، یک وظیفه همگانی است

جوان‌پور اسناد ملی را شناسنامه و هویت و فرهنگ اسلامی ـ ایرانی دانست و اظهار کرد: حفظ و صیانت از ارزش‌ها و دستاوردهای تاریخ درخشان اسلام و انقلاب اسلامی، یک وظیفه همگانی است که علاوه بر حمایت مسئولان کشوری، همت مدیران استانی، شهری و تک‌تک افراد جامعه را می‌طلبد.
وی با بیان اینکه قدیمی‌ترین سند موجود در مرکز مربوط به دوران صفویه و تاریخ 988 هجری قمری است، افزود: اکنون بیش از هفت میلیون برگ سند در این مرکز وجود دارد که بیش از یک میلیون آن آرشیو شده و اسکن اسناد این مرکز که از دوره صفویه و بخشی از تاریخ ایلخانان به بعد را شامل می‌شود، در مرحله دیجیتال‌سازی قرار گرفته است.
مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملی شمال غرب کشور ادامه داد: 12 جلد نسخه خطی شامل قرآن و دیگر کتب، بیش از هفت‌هزار عنوان کتاب چاپی، 100 جلد کتاب چاپ سنگی و آثار مکتوب چاپی، سنگی و قدیمی که مربوط به دوران صفوی، ایلخانی و پهلوی است و یا کتاب‌های چاپی که 100 سال سابقه چاپ دارند، در این مرکز وجود داشته و نگهداری می‌شوند.

لزوم ثبت و ضبط تاریخ شفاهی و مکتوب انقلاب اسلامی ایران

جوان‌پور به ثبت و ضبط تاریخ شفاهی استان نیز اشاره کرد و گفت: درخصوص آرشیو شفاهی، طی تفاهم‌نامه‌ای با صدا و سیمای مرکز استان آذربایجان‌ شرقی، برآن هستیم که صدا و فیلم شخصیت‌های معاصر که قبل و بعد از انقلاب نقش محوری داشته و زمان حضور علمایی همچون آیت‎الله مدنی و آیت‌الله شهیدی را درک کرده‌اند و یا در رویدادهایی همچون قیام 29 تبریز و جریانات حزب خلق مسلمان حضور داشته‌اند را جمع‌آوری و تبدیل به تاریخ مکتوب، کتاب و فیلم مستند کرده و به‌عنوان گنجینه‌ای گرانبها به نسل آینده تحویل دهیم.
این استاد دانشگاه تبریز با تأکید براینکه اگر اسناد و مدارک موجود در اختیار مردم را خریداری نکنیم، توسط دلالان و سودجویان به خارج از مرزها منتقل شده و فرهنگ و هویت اسلامی ـ ایرانی را به تاراج می‌برد، خواستار مساعدت جدی مسئولان و مطالبه‌گری رسانه‌ها در این‌ خصوص شد.