سبک زندگی امام(ره) تطبیق عملی با آیات قرآن است/ مقام والای امام؛ حاصل جهاد علم و نفس
گروه سیاسی: در نشستی که در ایکنای خوزستان روز گذشته با حضور آیتالله حیدری برگزار شد تطبیق عملی قرآن، مهمترین بعد سبک زندگی امام خمینی(ره) معرفی و از ایشان به عنوان انسانی کامل یاد شد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، به مناسبت فرا رسیدن سالروز ارتحال امام خمینی(ره) نشست «سبک زندگی امام خمینی(ره)» روز گذشته، 12 خرداد با حضور آیتالله محسن حیدری، منتخب مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبری، سیدیوسف محفوظی، مدیرگروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه شهید چمران اهواز و منصور امین، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز در دفتر تحریریه خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) خوزستان تشکیل شد.
در ابتدای این نشست محفوظی با بیان اینکه شخصیت امام(ره) شخصیتی بسیار تأثیرگذار بود که میتواند الگوهایی برای ما در اتخاذ سبک زندگی داشته باشد، به سیره امام در انس امام با قرآن کریم اشاره کرد و گفت: امام(ره) از هر فرصتی برای قرائت قرآن استفاده میکرد. ایشان برای قرائت قرآن فرصتهای کوتاه و دقایق میان برنامهها را از دست نمیدادند. حتی در زمانی که در بستر بیماری بودند با وجود ناتوانی تلاوت قرآن را فراموش نمیکردند. احترام زیادی برای قرآن قائل بودند.
در ادامه منصور امین با اشاره به حدیث ثقلین پیامبر(ص) و با بیان اینکه قرآن و عترت ترجمان یکدیگر هستند، گفت: بنا به فرموده قرآن جز پاکان نمیتوانند قرآن را دریافت کنند و به فرموده قرآن کریم پاکان اهلبیت(ع) هستند. قرائت قرآن و انس با آن گرچه خیر و برکت فراوانی دارد اما به عنوان مقدمه محسوب میشود. هدف اصلی از نزول قرآن کریم آن است که از آیات آن دستورالعمل و راهنمایی بگیریم و به کمک تفسیری که اهلبیت(ع) از آن ارائه دادهاند راه صحیح را انتخاب کنیم.
روش امام راحل ترجمان و تفسیری از قرآن کریم بود
وی با بیان اینکه سبک زندگی امام خمینی(ره) بر اساس ترجمه قرآن بود، گفت: با نگاه به سخنان امام(ره) شاهد اصول اساسی قرآنی در آنها خواهیم بود، روش امام ترجمان و تفسیری از قرآن کریم بود. ایشان به دنبال آن بودند که قرآن را در زندگی به کار ببندند از این رو میبینیم همه سخنان ایشان بر اساس آیات قرآن است.
آیتالله حیدری، منتخب مردم خوزستان در خبرگان رهبری نیز با بیان اینکه بررسی شخصیت امام(ره) از زوایای مختلفی امکانپذیر است، بیان کرد: سیره ذاتی و شخصیتی امام(ره)، سیره ایشان در زمینه نهضت و انقلابی که رهبری کردند و آثار و نتایج آن و همچنین میراثهای بزرگ و گرانقدر امام(ره) از جمله این زوایا است.
امام(ره) در یک جمله تالیتلو معصوم بودند
این مدرس برجسته حوزه علمیه در خصوص بعد شخصیتی امام(ره) گفت: اگر بخواهیم در یک جمله شخصیت امام را تعریف کنیم باید بگوییم امام یک انسان جامع بود. بیشتر علما در رشتههای خاصی از جمله فقه یا اصول، عرفان و یا سیاست تخصص داشتند، اما امام خمینی(ره) جامع این علوم بود ایشان فقیه، اصولی، عارف، فیلسوف، مفسر قرآن، حدیثشناس، سیاستمدار و انقلابی و در یک کلمه تالیتلو معصوم بودند، چرا که مراتب تقوا متعدد است و امام بالاترین درجه تقوا را داشتند.
آیتالله حیدری افزود: امام(ره) جزو افرادی بود که از نظر تقوا در سطحی قرار گرفته بود که فقط یک درجه از معصوم پایینتر بود و این مقامات علمی و معنوی به صورت بیحساب به ایشان نرسیده بود بلکه در نتیجه کمک شدید و مخلصانه از ثقلین و آن جهاد علمی و جهاد نفسی که فوقالعاده سخت است، به دست آورده بودند.
وی در خصوص ارتباط امام(ره) با قرآن عنوان کرد: این بعد را باید از چند جهت بررسی کرد. نکته اول انس امام با قرآن است که استثنایی بود. شخصی از آیتالله نوری همدانی یکی از مراجع تقلید نقل میکردند که امام راحل در شبانهروز 8 نوبت رسماً تلاوت قرآن را در برنامههای خود میگنجاندند و همواره در محضر قرآن بود. نکته دوم در خصوص ارتباط امام(ره) با قرآن از جهت تفسیری است، امام گرچه شرایط لازم برای نگارش تفسیر قرآن را به دست نیاوردند اما لابهلای کتب عرفانی و اخلاقی خود نکات ظریفی را در تفسیر آیات قرآن بیان میکردند از جمله تفسیر سوره حمد ایشان که در سال 58 آن را در قالب جلساتی ارائه کردند و حرکت نوینی در زمینه تفسیر محسوب میشود.
امام خمینی(ره) عرفان ناب اهلبیتی را در تفسیر خود ارائه دادند
آیتالله حیدری افزود: اینکه پژوهگشران قرآنی چه میزان از این روش شناخت کسب کردهاند و آن را دنبال کردهاند، بحث دیگری است اما امام بر اساس ویژگی کلی خود خط شکن و مبدع و مبتکر بودند. روش تفسیر ایشان بیشتر جنبه عرفانی داشت؛ اما نه عرفانی صوفیانه بلکه یک عرفان ناب اهلبیتی را در تفسیر خود ارائه داد.
وی ادامه داد: مهمترین بعد قرآنی امام تطبیق عملی با قرآن بود. زندگی امام(ره) چه در زمینه مسائل فردی، اجتماعی، سیاسی، حوزوی، بینالمللی و داخلی چیزی جز تطبیق عملی قرآن نبود، در واقع سبک زندگی امام سبک قرآنی بود.
منتخب مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبری عنوان کرد: امام(ره) بیان میکند «بزرگترین تأسف من این است که کمتر در خدمت قرآن بودم. ای کاش همه عمرم را یکسر در خدمت قرآن بودم و به چیز دیگری اشتغال نمیداشتم.» این نقل ایشان برای همه قرآندوستان اهمیت بسیاری دارد.
منتخب مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبری در ادامه سخنان خود به بیان نکاتی در خصوص سبک زندگی امام(ره) و ارتباط ایشان با خانواده پرداخت و اظهار کرد: در خاطراتی که از ایشان نقل میشود فرزندان و دختران امام همواره از احترام فوقالعادهای امام خمینی(ره) نسبت به همسر خود یاد میکنند. یکی از مصادیق این احترام آن بود که امام بدون حضور همسر خود بر سر سفره، غذا خوردن را آغاز نمیکردند. امام با این رفتار خود عملاً به فرزندان خود نشان میداد که مادر محور خانه است. ایشان حتی در سنین کهولت تا جایی که برایشان مقدور بود در امور خانه به عنوان امر مستحبی به خانواده کمک میکردند و این سبک زندگی رسولالله و حضرت امیرالمؤمنین(ع) است.
تعهد امام خمینی(ره) نسبت به نظام و جدیت در رعایت آن
این مدرس حوزه و دانشگاه از دیگر نمونههای زندگی اخلاقی امام(ره) را تعهد ایشان نسبت به نظام و جدیت در رعایت آن دانست و گفت: شاگردان ایشان نقل میکنند در سیزده سالی که امام راحل در نجف اقامت داشتند، ایشان هر شب رأس ساعت 8 شب به حرم حضرت علی(ع) میرفتند و زیارت ایشان را میخواندند. این برنامه همواره به صورت دقیق در همین ساعت در 13 سال انجام میشد. آیتالله مظاهری از فرزند ایشان آقا مصطفی نقل میکردند در یکی از شبها که شبی بسیار طوفانی بود ایشان از خانه به سمت حرم میرفتند. از ایشان خواستیم در این شب طوفانی که کسی در حرم نیست، زیارت حضرت امیرالمؤمنین(ع) را در خانه بخوانید. امام نگاهی کردند و گفتند: آقا مصطفی این حالت عوامی را از دست ما نگیر و راه خود را به سمت حرم ادامه دادند.
وی افزود: این دقت در نظم بیانگر شخصیت بسیار عمیق و وزین امام(ره) است. اینکه خداوند چنین موفقیتهایی به ایشان داد جهت داشتن چنین قابلیتهایی است که در زندگیشان ظهور و بروز پیدا کرده بود.
آیتالله حیدری ارتباط با خدا را از دیگر ابعاد برجسته امام(ره) برشمرد و گفت: امام(ره) اهمیت زیادی برای نماز شب قائل بودند. آیتالله مظاهری از زبان فرزندشان آقا مصطفی نقل میکنند که یک بار که ایشان فرصت نماز شب را از دست دادند به قدری ناراحت شده بودند که در نماز صبح گریه میکردند و همچون آدم بالغ و شیدایی که فوز عظیمی را از دست داده باشد به حالت ضجه تا یک ساعت پس از نماز صبح مشغول گریه بودند. اهمیتی که ایشان به نماز شب میدادند در خاطره دیگری که از زبان ایشان نقل شده است مشاهده میشود. شب 15 خرداد که به دنبال سخنرانی تاریخی ایشان در عصر عاشورا توسط مأموران ارتش در نیمههای شب دستگیر میشوند، امام(ره) در حالی که در ماشین ارتش قرار داشتند به اصرار تیممی انجام دادند و نماز خود را در ماشین اقامه میکردند. چنانکه زمانی که ایشان از پاریس به تهران تشریف میآوردند نماز شب خود را در هواپیما میخوانند. ایشان این نماز را حتی در روزهای پایانی عمر خود در حالت اغماء نیز اقامه میکردند.
در ادامه محفوظی با اشاره به سخن امام خمینی(ره) مبنی بر اینکه قرآن کریم باب معرفتالله است اظهار کرد: بنا به گفته امام(ره) اگر قرآن نازل نمیشد راه شناخت خداوند برای مردم بسته میشد. آیتالله خویی در تفسیرالبیان عنوان میکند که خداوند دو کتاب تدوینی و کتاب تکوینی نازل فرموده است که این دو کتاب با نام کامل و مقدس آغاز شدهاند. ایشان بیان میکند دلیل آغاز شدن کتاب تدوینی خداوند با نام او، برای این است که کل قرآن کریم برای آن نازل شده است که زمینه شناخت خداوند را برای بشریت فراهم کند.
جوامعی که از خداوند شناخت ندارند با مسائل انسانی زیادی مواجهاند
وی افزود: چنانچه قاری قرآن آیات قرآن را با دقت از اول تا به آخر نگاه کند درمییابد که قرآن کریم جز شناخت خداوند نیست. در واقع خداوند چنانکه امیرالمؤمنین(ع) فرمودهاند در آیات قرآن متجلی شده است. خود این شناخت زیربنای همه شناختها و معارف و رفع همه مشکلات است. جوامعی که این شناخت را ندارند با مسائل انسانی زیادی مواجهاند.
مدیرگروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه شهید چمران اهواز گفت: همچنین امام(ره) معتقد بودند قرآن سراسر سرالله است. از این اسرار جز افرادی که مخاطب قرآن هستند آگاه نمیشود. به اعتقاد ایشان قرآن، سری بین حق و ولیاللهالعظم حضرت رسولالله(ص) است. این اسرار در یک مرحله به صورت حروف و الفاظ قابل فهم درآمد و در اختیار ما قرار گرفت. نکته دیگری که مورد تأکید امام خمینی(ره) است آن است که قرآن را به عنوان کتابی انسانساز معرفی کند. ایشان میفرمودند: انسان با همه ابعاد انسانی خود میتواند از طریق قرآن ساخته شود. قرآن کارخانه انسانسازی است.
امین در ادامه این نشست با اشاره به نامگذاری امسال و چگونگی الگوبرداری از زندگی امام(ره) در عرصه فرهنگ و اقتصاد بیان کرد: بنا به گفتههای مقام معظم رهبری فرهنگ راه رسیدن به شکوفایی در همه ابعاد است. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ارزشهای دینی به خوبی خود را در جامعه نشان داد. به ویژه در دوران جنگ تحمیلی که امام(ره) آن را نعمت برشمردند. پس از آن آرام آرام و متأسفانه از فرهنگ و باورهای دینی خود فاصله گرفتیم و به تجملپرستی و دنیاگرایی روی آوردیم. از این رو رهبر معظم انقلاب، فرهنگ را در پیام امسال مورد توجه قرار دادند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز با تأکید بر بازگشت به معنویت سالهای اول پیروزی انقلاب اسلامی بیان کرد: دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی گرچه همراه با تلخیهای بسیار زیادی گذشت اما معنویت و شیرینی خاصی داشت.
فهم قرآن مقدمه عمل به آن است
وی در خصوص فرهنگ با بیان اینکه فرهنگ معانی مختلفی دارد، عنوان کرد: یکی از این معانی باورها و ارزشهاست. باید باورهای خود را از طریق تعالیم دینی عمق ببخشیم و این امر از طریق آموزش، مطالعه و استفاده از مجالس سخنرانی فراهم میشود. مرحله بعد به جان و دل نشاندن این معارف است. بسیاری از متخصصین ما در رشتههای مختلف با وجود داشتن علم، عامل به آن نیستند. وقتی نکتهای از قرآن باورمان شد و آن را در وجود خود نهادینه کردیم چیزی جز خدا نمیبینیم و در این صورت است که هر آنچه خداوند در قرآن کریم بیان کرده است در زندگی به کار میبندیم. قرائت قرآن کریم و ترجمه آن کمک بسیاری به این امر میکند که زمنیه عمل به قرآن را فراهم میکند.
