مراقب دل‌شکستن‌هایمان باشیم/ جریحه‌دارکردن قلوب نوعی حق‌الناس است

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، برای شکستنش نیازی به سنگ و سنگ‌ریزه نیست، گاه با یک سخن و زمانی دیگر با یک رفتار ناشایست می‌شکند. منظور دل است همان که خدا آن را خانه مهر و عشق قرار داده و حرمت بسیاری برای آن قائل است.

بسیاری از افراد خواسته یا ناخواسته زخمی بر دل بندگان خدا می‌گذارند که به راحتی درمان نمی‌پذیرد و شاید تا سالیان بعد نیز در ذهن فرد بماند و به لحاظ روحی نیز تأثیراتش در زندگی فرد قابل مشاهده باشد و چه زیبا شاعر شیرین سخن، طیب اصفهانی درباره دل‌شکستن می گوید: خَلد گر به پا خاری آسان برآید/ چه سازم به خاری که بر دل نشیند.

غرور و خودبرتربینی؛ منشأ جریحه‌دار شدن عواطف دیگران

اما چه می‌شود که شخصی بی‌توجه به عواطف انسانی دل می‌شکند و ممکن است حتی یک عذرخواهی ساده را هم فراموش کند. بی‌شک یکی از مهم‌ترین این دلایل غرور، خودخواهی و خودبرتربینی است که به افراد اجازه می‌دهد عواطف دیگران را جریحه‌دار کند.

امام علی(ع) می‌فرماید: کسانی که مست غفلت و غرورند خیلی دیرتر از مست‌شدگان از شراب به هوش می‌آیند. آری آدم‌های بسیاری هستند که زیبایی، ثروت، دانایی و حتی ظاهر دینی آنان را مغرور ساخته و این غرور و خودبرتربینی به آنان اجازه شکستن دل را می‌دهد.

بسیاری از سر غرور دل می‌شکنند و برخی نیز کینه‌توز هستند و اتفاقاتی که در ایام گذشته بین او و دیگر بنده خدا رخ داده را بهانه‌ای می‌کنند برای اینکه زخمی بر قلبی کشیده شود و نکته جالب این جاست که آن را عین عدالت می‌دانند و می‌گویند چون در گذشته بر من چنین کرده است، عدالت است که اکنون من نیز اقدامی متقابل انجام دهم.

کاش به عدل الهی از روی باور معتقد باشیم و سزا و پاداش هر کاری را به او واگذار کنیم و به بهانه رفتارهای سالیان دور امروز قلب انسانی را که شاید پشیمان از کرده گذشته خویش است را نشکنیم و با خود مرور کنیم که بگذر تا معبود از خطاهای تو بگذرد.

خشممان را کنترل کنیم، شاید دلی بشکند

امام علی(ع) چه زیبا گفت که عصبانیت شعبه‌ای از دیوانگی و جنون است. آری گاه خشم بر ما غلبه می‌کند و افسار کنترل رفتار و سخن از دستمان خارج می‌شود و نمی‌فهمیم که چگونه دل یا دل‌هایی را می‌شکنیم.

اگر ایمان می‌خواهیم باید آیه 134 سوره آل عمران را مد نظر داشته باشیم که می‌فرماید: «الَّذِینَ یُنفِقُونَ فِی السَّرَّاء وَالضَّرَّاء وَالْکَاظِمِینَ الْغَیْظَ وَالْعَافِینَ عَنِ النَّاسِ وَاللّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِی؛ مؤمنان کسانی‌اند که در فراخى و تنگى انفاق مى‌‏کنند و خشم خود را فرو مى‌‏برند و از مردم در مى‏‌گذرند و خداوند نیکوکاران را دوست دارد».

اگر نگاهی به دل‌هایی که شکسته‌ایم بیندازیم، درخواهیم یافت که بیشتر آن‌ها از رفتاری نشئت گرفته که در حالت خشم و عصبانیت رخ داده است. پس باید پناه برد به خدا و در هنگام خشم گفت: پناه می‌برم به خدا از شر شیطان رانده شده.

تمسخر و تهمت؛ ابزار شیطان در دست انسان برای زخمی کردن دل مؤمنان

تمسخر دیگران و تهمت زدن نیز از دیگر ابزارهایی است که شیطان به دست بشر می‌دهد تا با آن عواطف دیگر بندگان خدا را جریحه‌دار کند و قلوب آنان را بشکند و امان از روزی که انسان این موجود ضعیف در برابر وسوسه‌های نفس خود را تسلیم شیطان کند. در آن شرایط دیگر قلب مؤمن، کرامت انسانی و عزت نفس بندگان خدا برای او اهمیت نخواهد داشت.

اگر به این نکته بیندیشیم که تنها ضایع کردن حق مالی مردم، حق‌الناس نیست و جریحه‌دارکردن قلوب و عواطف دیگران نیز نوعی حق‌الناس است و در سرای دیگر باید نسبت به آن پاسخگو بود، شاید به این راحتی‌ها زبانمان را به‌گونه‌ای به سخن باز نکنیم که قلبی بشکند و طوری رفتار نکنیم که دیگران آزار ببینند.

اگر تا امروز قلبی شکسته‌ایم، دلی از ما رنجیده شده تا دیر نشده آن حق‌الناس را ادعا کنیم و برای طلب بخشش از صاحب حق آن امروز و فردا نکینم که زیباترین لحظه آن ساعتی است که دوست مؤمنی طلب عفو می‌کند و برادرش یا خواهر دینی‌اش با لبخندی او را می‌بخشد.