جشن معنوی تیرگان دارای وجاهت و هویت اصیل ایرانی است

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، محمد میرشکرایی، مردم‌شناس و رئیس سابق پژوهشکده مردم‌شناسی سازمان میراث فرهنگی امروز، اول تیر در مراسم ‌معنوی تیرگان که در فراهان برگزار شد، گفت: اول تیر ماه هر سال جشن تیرگان در مناطقی از استان مرکزی به مرکزیت روستای زلف‌آباد فراهان برگزار می‌شود، این جشن به شکرانه برداشت گندم برگزار و ریشه در باورهای مردم دارد که تاکنون حیات داشته است.

وی با بیان این نکته که برگزاری این آئین و دیگر آئین‌های ملی و مذهبی ایران اسلامی و نظام مقدس جمهوری اسلامی را به‌عنوان قطب فرهنگی غنی به جهانیان معرفی می‌کند، اضافه کرد: جشن در ایران باستان برگرفته شده از یسن یا یشن به‌معنای ستایش و نیایش حضرت باریتعالی گرفته شده است.

میرشکرایی در ادامه با بیان اینکه هر جشنی در دو قالب نیایش و شادی بخشی تعریف می‌شود، گفت: ما در سرزمینی زندگی می‌کنیم که بسیاری از جشن‌های آئینی در آن برگزار می‌شده که در حال منسوخ شدن است؛ لذا بسیار پسندیده است نسبت به احیای آئین ملی و مذهبی همت گمارده و در اشاعه این فرهنگ به دیگر جوامع تلاش کنیم.

وی ضمن اشاره به اینکه خداوند متعال شادی منطبق با موازین اسلامی را موجب تقویت روحیه دینی و معنوی و نشاط روحی دانسته است، اضافه کرد: شادی در شمار اولین آفریده‌های خداوند متعال به‌شمار آمده و خداوند این موهبت الهی را در وجود و سرشت بندگان خویش قرار داده است.

میرشکرایی همچنین شادی و نیایش را برخاسته از فرهنگ غنی عنوان کرد و گفت: جشن‌هایی همچون جشن نوروز، مهرگان و شب چله در کشور در حال برگزاری است؛ اما جشن‌هایی همچون تیرگان با پیشنه و قدمتی تاریخی تنها در استان یزد و شهرستان فراهان اجرایی می‌شود.

رئیس سابق پژوهشکده مردم‌شناسی سازمان میراث فرهنگی در ادامه به تشریح جشن‌ها با عناوینی چون مناسبتی، تقویمی، کاری و آفرینشی پرداخت و اضافه کرد: جشن‌هایی همچون نوروز از جمله جشن‌های فصلی هستند که با تغییر و تحول در طبیعت برگزار می‌شوند.

میرشکرایی با بیان این مطلب که همدلی و وحدت نماد جشن‌های باستانی ایرانی است که پس از ورود اسلام با رنگ‌های مذهبی آمیخته شده است، اظهار کرد: جشن تیرگان به‌عنوان نخستین جشن تیرگان ایران به ثبت آثار ملی رسیده است.

وی در ادامه افزود: تاریخ این جشن به‌دلیل اینکه روز آغاز فصل تابستان، فصلی پرکار برای کشاورزان و بلندترین روز سال است و همچنین شروع برداشت گندم به‌عنوان مهم‌‌ترین محصول کشاورزان این منطقه است، به یکم تیرماه تغییر یافته است.

میرشکرایی اضافه کرد: نکته جالب در مورد جشن تیرگان گام به گام حرکت این جشن با باورهای دینی مردم است؛ چنانکه امروزه تعزیه یکی از ویژگی‌ و برنامه‌های این جشن باستانی به‌شمار می‌رود.

وی در بخشی از سخنان خود به نحوه برگزاری این آئین نیز اشاره کرد و گفت: از آئین های مرتبط با این جشن می‌توان به فال کوزه اشاره کرد که از زیباترین آئین‌هایی است که در این جشن انجام می‌شود.

این محقق و مردم‌شناس در توضیح فال کوزه گفت: این مراسم بدین شکل است که؛ دوشیزه‌ای کوزه‌ای را پر از آب می‌کند و نزد سایر افراد شرکت‌کننده در جشن می‌برد و هر کس که آرزویی دارد همزمان با بیان آرزو در دل خود نشانه‌ای(سکه سنجاق سرو ...)  را در کوزه می‌اندازد هنگامی‌که همه افراد شرکت‌کننده نشانه خود را در کوزه انداختند یکی از افراد(معمولاً شخص پیرتر) شعری را از یکی از شعرا می‌خواند هنگامی‌که شعر به پایان رسید دوشیزه یکی از نشانه‌ها را از کوزه درمی‌آورد و بدین ترتیب هر کس متوجه می‌شود آرزوی او خوب بوده و بدان دست می‌یابد.

وی اضافه کرد: از آئین‌های دیگر می‌توان به بستن دستبندهای تیروباد که از تارهای 7 رنگ تشکیل شده است اشاره کرد که نماد تیر آرش کمانگیر است.

رئیس سابق پژوهشکده مردم‌شناسی سازمان میراث فرهنگی در پایان، با بیان اینکه جشن تیرگان یکی از جشن‌های ملی و دارای وجاهت و هویت اصیل ایرانی است که در مناطق مختلف ایران به نوعی شناخته شده و اجرا می‌شود، تأکید کرد: آئین‌های معنوی هویت‌بخش و قلب هر فرهنگ هستند که اندیشه، تفکر و داشته‌های هر قوم را در خود نهفته دارد.