
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، از جمله آفتهای ویرانگر زندگی، سوءظن و بدگمانی افراد خانواده نسبت به یکدیگر است. شرط داشتن یک زندگی ایدهآل و موفق، مصونیت در برابر گمانهای بد است.
سوءظن، همچون طوفان تکاندهندهای، ستونهای استوار یک زندگی را متزلزل میسازد. این صفت رذیله که نوعی بیماری روحی تلقی میشود، گاه تا جایی پیش میرود که امنیت افراد خانواده را در افکار یکدیگر از بین میبرد؛ به گونهای که اگر با منطق صحیح و بینش درست حل نشود، افراد را تا عمق ضلالت و پستی پیش خواهد برد.

از نظر دین مبین اسلام نیز گمانهای نادرست، گناه شمرده میشود تا جاییکه قرآن، به صراحت مؤمنان را از این رذیله اخلاقی برحذر داشته و در آیه 12 سوره حجرات میفرماید: «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنوا اجْتَنِبوا کَثیرا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ؛ ای مؤمنان، از بسیاری از گمانها بپرهیزید که پارهای از آنها گناه است».
ابعاد سوءظن و بدبینی در خانواده
زندگی، آشیانهای است که تنها بر شاخههای درخت عشق، صداقت و خوشبینی استوار خواهد بود. خانواده زمانی سالم خواهد ماند که دستخوش طوفان سوءظن و بدبینی قرار نگیرد.
سوءظن شامل سه نوع سوءظن و بدگمانی در روابط همسران، سوءظن والدین به فرزندان وسوءظن فرزندان به والدین است که هر یک از این سوءظنها میتوانند به تنهایی در محیط خانواده منشأ بسیاری از مشکلات و نابسامانیها باشند و وحدت و همبستگی بین افراد خانواده را از میان خواهند برد.
سوءظن در روابط همسران
خداوند متعال انسان را آفرید و به او قدرت اندیشیدن و درست تصمیم گرفتن را عطا فرمود تا در کورهراههای زندگی به مدد عقل و درایت خویش، صراط مستقیم را بپیماید و از قرار گرفتن در دست پندارهای غلط بهدور ماند.

برای دریافتن اینکه، در زندگی مشترک چگونه بین زن وشوهر، سوءظن و بدگمانی رایج میشود و عرصه زندگی را بر آنها تنگ میسازد، باید در اندک اختلافات و تضادهای سلیقهای آنها جستوجو کرد و این ناشی از پرورش یافتن هر یک در محیط خانوادگی متفاوتی است.
بیشتر همسرانی که دچار مشکل روحی روانی سوءظن، بهویژه در آغاز زندگی مشترک میشوند، خود نیز در ابتدا خواهان چنین نوع نگرش و روش و زندگی نبودهاند و اگر پای درد دل آنها بنشینیم، خواهیم فهمید که بیشتر آنان در آغازین سالهای زندگی مشترک، به علت عدم شناخت صحیح از یکدیگر، طعمه دام وسوسهانگیز سوءظن شدهاند.
عوامل پیدایش سوءظن بین زن و شوهر
گاهی علاقه و عشق شدید زن و شوهر به همدیگر، عاملی میشود برای سوءظن مثلاً چون مرد، همسرش را خیلی دوست دارد و او را تنها متعلق به خود میداند، از اینکه با دیگری صحبت کند، عذاب میکشد و یا مانع فعالیتهای اجتماعی او میشود. در واقع، به نوعی سرکوب کردن حس اعتماد و استقلال در شخصیت زن صورت میگیرد. اینجاست که اگر زن در نوع سلیقه، رفتار و گفتار در خانه و در اجتماع، مطابق خواسته شوهرش عمل نکند، بدگمانی و سوءظن میان آن دو را در پی خواهد داشت.
نوع تربیت خانوادگی، در تعیین مسیر زندگی مشترک نقش بسزایی دارد. اگر محیط خانوادگی پیش از ازدواج، مثبتنگری، امنیت و حس اعتماد را در طول زندگی تقویت نکرده باشد و در الگوپذیری از پدر و مادر، فقط به نکات منفی زندگی توجه شده باشد، زندگی مشترک چنین زوجها به بدگمانی ختم میشود. آنها پیوسته نکات منفی یکدیگر را میبینند و برداشتهای نادرست آنها از عملکرد یکدیگر و عدم ارتباط کلامی صحیح بین آنها، باعث بروز حس بدبینی میشود.
گاهی هم دخالتها و حسادتهای بیجا از سوی اطرافیان و خبرها و تحلیلهای دروغین آنها، در ایجاد حس بدبینی و سوءظن همسران کاملاً مؤثر هستند. در واقع، افرادیکه در زندگی مشترک دیگران دخالت میکنند، مانند دوستان شیطان هستند که پذیرش آنها در زندگی مشترک، باعث بروز بسیاری از مشکلات میشود.

تأثیر سوءظن و بدبینی در خانواده
از جمله آثار سوءظن در محیط خانواده میتوان به مواردی از جمله از بین بردن حس همکاری و نبود اتحاد و پیوستگی دلها میان افراد خانواده، کنجکاوی بیش از حد دو طرف در کارهای یکدیگر که موجب ایجاد اضطرابهای شدید روحی، تضعیف روحیه و تشنجات فکری و ناتوانی در عملکرد صحیح در برابر افکار اشتباه میشود، عدم درک صحیح افراد خانواده از یکدیگر و ایجاد حس انزجار و درماندگی اشاره کرد.
همچنین بدگمانی سبب دشمنیها و نزاعهای خانوادگی، عدم امنیت فرزندان در محیط خانه و روی آوردن آنها به پناهگاههای نامطمئن و از هم پاشیدن کانون گرم خانوادههاست.
علاوه بر این سوءظن، راهی است برای نفوذ و دخالت افراد فاسق و فرصتطلب که با اخبار دروغین، باغ سرسبز زندگی را به آتش میکشند و جز خاکستر اندوه چیزی باقی نمیگذارند که در این رابطه خداوند متعال در آیه شش سوره حجرات میفرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِن جَاءکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَأٍ فَتَبَیَّنُوا أَن تُصِیبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِینَ؛ اى کسانى که ایمان آوردهاید اگر فاسقى برایتان خبرى آورد نیک وارسى کنید مبادا به نادانى گروهى را آسیب برسانید و [بعد] از آنچه کردهاید پشیمان شوید».
حجتالاسلام علی اسماعیلیان، کارشناس مذهبی در گفتوگو با خبرنگار ایکنا در رابطه با آثار مخرب سوءظن در خانوادهها گفت: دو نوع سوءظن داریم سوءظن قلب و سوءظن به زبان که در سوءظن قلبی فرد نسبت به کسی گمان بد و سوءظن دارد که اگر به مرحله عمل برسد گناه محسوب میشود.

انتخاب سبک غلط زندگی از عوامل ایجاد سوءظن در خانواده
وی انتخاب غلط سبک زندگی را عاملی در ایجاد سوءظن نسبت به دیگران، اضطراب، استرس و دلهره دانست و اضافه کرد: اگر گمان بد نسبت به دیگران در یک فرد تشدید شود یک نوع بیماری است و فرد باید به روانشناس مراجعه کند.
حجتالاسلام اسماعیلیان سوءظن در خانواده را شامل سه دسته سوءظن بین زن و شوهر، سوءظن فرزندان نسبت به والدین و سوءظن والدین نسبت به فرزندان بیان کرد و گفت: بسیاری از سوءظنها و بدگمانیهای بین خانواده بهویژه زن و شوهر از اثرات مخرب ماهواره است؛ لذا خانوادهها باید در استفاده از ماهواره نهایت دقت را داشته باشد تا ماهواره کانون گرم خانواده آنها را تبدیل به سردی نکند.
ریشه بسیاری از طلاقها ناشی از سوءظن است
این کارشناس مذهبی با اشاره به اینکه بسیاری از طلاقها در کشور ناشی از همین سوءظن و بدگمانی زوجین نسبت به هم است، گفت: همچنین بسیاری از قتلهایی که در خانوادهها به وقوع میپیوند ناشی از همین سوءظن و بدگمانی است.

وی با بیان اینکه ماهواره میخواهد عشقهای مثلثی را میان مردم ترویج کند، افزود: در اکثر فیلمها و سریالهایی که از ماهواره پخش میشود زن و شوهر در حالیکه با هم زندگی میکنند هر کدام یک عشق و رابطه با فرد دیگر نیز دارند و این ترویج همان عشق مثلثی و سه ضلعی است.
حجتالاسلام اسماعیلیان ادامه داد: با توجه به آثار مخرب ماهواره بر خانوادهها و اینکه برخوردهای سلبی و چکشی در این قضیه جوابگو نیست؛ لذا ضرورت دارد آگاهی لازم به خانوادهها در زمینه استفاده درست از ماهواره داده شود.
وی گفت: امروز بسیاری از خانوادهها خودشان نیز به این نتیجه رسیدهاند که ماهواره آسیبهای مخرب فراوانی برای کانون گرم خانوادگی آنها دارد؛ لذا تمایل چندانی به استفاده از آن ندارند.
ترویج انواع مُدها و پوششهای نامناسب؛ رهاورد استفاده از ماهواره
حجتالاسلام اسماعیلیان ترویج انواع مُدها و پوششهای نامناسب را از دیگر آثار مخرب استفاده از ماهواره دانست و اضافه کرد: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و طراحان مُد و لباس در این قضیه ورود پیدا کردهاند تا ذائقه مردم را به سمت پوششهای مناسب اسلامی و ایرانی سوق دهند.