اوج تأویل قصص قرآنی در مثنوی معنوی تجلّی یافته است
گروه اندیشه: از منظر سیر تاریخی، آثار سنایی، شاعر قرن ششم، نقطه عطف تأثیرپذیری از فرهنگ قرآنی و اسلامی است، همچنانکه اوج تأثیرپذیری از معارف قرآن و حدیث که اغلب به تأویل قصص قرآنی و احادیث نبوی میانجامد، در مثنوی معنوی تجلّی یافته است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از زنجان، عاصم اسدی، مدرس دانشگاههای زنجان، عصر روز گذشته، 20 تیرماه، در نشست ادبی «تأثیر قصص قرآن بر ادبیات فارسی» که در فرهنگسرای امام خمینی(ره) زنجان برگزار شد، گفت: زمینه اثرپذیری شاعران فارسیزیان از آیات قرآن کریم و احادیث به آغاز پیدایش شعر فارسی، یعنی به قرن سوم هجری، قمری باز میگردد؛ هر چند دامنه این تأثیرپذیری در اشعار فارسی سدههای سوم و چهارم بنا به دلایل مختلف، چندان گسترده نیست.
وی افزود: یکی از دلایل این امر این است که شعر فارسی در سدههای سوم و چهارم، دوران کودکی و نوجوانی خود را طی میکرد و همچنین از طرفی دیگر مضامین و معانی اشعار این دوره حول محور عشق زمینی، مدح شاهان و امیران و همچنین حماسهسرایی میچرخید.
اسدی عنوان کرد: با این همه در اشعار شاعرانی همچون رودکی، ابوشکور، دقیقی، فردوسی، فرخی سیستانی و حتی منوچهریدامغانی، نمودهایی چشمگیر از انواع تأثیرپذیری از فرهنگ اسلامی به چشم میخورد.
ادبیات عرفانی، تجلّیگاه تأثیر قصص قرآنی است
این پژوهشگر حوزه ادبیات فارسی تأکید کرد: البته اشعار این دوره قابل قیاس با شعرهای سدههای ششم و هفتم هجری قمری نیست و اوج تأثیرپذیری از قصص قرآنی و احادیث در ادبیات عرفانی متجلی شده است که این تأثیرپذیری اغلب با تفسیر و تأویل همراه بوده است.
این مدرس دانشگاه پیام نور استان زنجان عنوان کرد: از منظر سیر تاریخی، سنایی، شاعر قرن ششم، نقطه عطف این تأثیرپذیری از فرهنگ قرآنی و اسلامی است، همچنانکه اوج تأثیرپذیری از معارف قرآن و حدیث که اغلب به تأویل قصص قرآنی و احادیث نبوی میانجامد، در مثنوی معنوی تجلّی یافته است.
وی با بیان اینکه اثرپذیری شعر فارسی از قرآن و حدیث در سه دسته تقسیم میشود، گفت: این سه دست اثرپذیری واژگانی، اثرپذیری گزارهای و اثرپذیری صوری و ساختاری را شامل میشود که ادبیات دوره جدید در مقایسه با ادبیات سنتی، تأثیرپذیری کمدامنهتری از قرآن و حدیث دارد.
این مدرس دانشگاه پیام نور زنجان افزود: در میان نوسرایان شاعرانی چون نیما یوشیج، اخوان ثالث و منوچهر آتشی از این ذوق بهره بردهاند.
اسدی عنوان کرد: شاعرانی چون فروغ فرخزاد، سهراب سپهری و شفیعیکدکنی از زوایه اسلوب بیانی، از شیوههای بیانی آیات قرآنی و ترجمه آنها استفاده کردهاند.
این پژوهشگر ادبیات فارسی یادآور شد: تأثیرپذیری از قرآن و حدیث به شیوه اسلام تاریخی در شعر انقلاب و دفاع مقدس روند رو به رشدی داشته است.
