
حجتالاسلام والمسلمین علی احمدی، کارشناس تاریخ اسلام در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قم، گفت: امام حسن مجتبی(ع) از نظر سیر تاریخی امامت در یکی از مهمترین مقاطع تاریخ اسلام، وظیفه هدایت امامت اسلامی را به عهده گرفتند.
وی افزود: اهمیت شرایط خاص زمانی خلافت امام حسن(ع) پس از امام علی(ع) و همچنین قضایای مرتبط با صلح با معاویه نشاندهنده این موضوع است که ایشان در چه مقطع حساسی امامت مسلمین را به عهده گرفتند.
این کارشناس تاریخ اسلام، تصریح کرد: پس از امام علی(ع) که خلافت مسلمین را به عهده داشت، تمرکز قدرت در پایتخت جهان اسلام از بین رفت و معاویه نیز برای برهم زدن معادلات نظام سیاسی اسلام برنامههای گستردهای را به معرض اجرا گذاشت که یکی از آنها حمله به بلاد اسلامی و فتح مدینه و کوفه و اعلام خلافت نوبنیان اموی بود.
امام حسن(ع) در اولین روزهای خلافت با مشکلات بسیاری روبهرو بودند
وی گفت: امام حسن(ع) در اولین روزهای خلافت با مشکلات بسیاری روبهرو بودند و استقرار نظام جدید با وجود دو مشکل بزرگ خوارج و امویان همگی مشکلات بسیاری در این مسیر ایجاد میکرد.
احمدی عنوان کرد: یکی از مهمترین کارهایی که در این روزها از سوی دستگاه معاویه انجام شد، ایجاد جنگ روانی قوی علیه ایشان و ایجاد تبلیغات منفی علیه امام حسن مجتبی(ع) است.
وی گفت: یکی از نکات اسفبار در تاریخنگاری اسلامی همین نفوذ تفکرات اموی بر نگارش تاریخ به خصوص در سده اول است؛ کتب تاریخی اهل سنت که گرایشات اموی نیز داشتند به شکل کاملا حساب شدهای سعی در تخریب چهره امام حسن(ع) داشتند؛ در این بین دستگاه روایتسازی و داستانسازی امویان بیش از حد فعال شده بود و روایات مجازی در خصوص اختلافات عمیق امام حسن(ع) و امام علی(ع) و دوستی ایشان با معاویه بیان شده است.
احمدی عنوان کرد: یکی از مشکلات ما در مناظرات تاریخی، استفاده طرف مقابل از همین دست داستانسراییهای تاریخی است؛ زیرا در این کتب سعی بسیاری بر اختلافتراشی دو امام با یکدیگر و گرایش امام حسن(ع) به معاویه داشتهاند در حالی که بیاناتی که در این بین در این کتب از امام حسن(ع) نقل شده است به هیچ عنوان با گفتههای یک معصوم مطابقت ندارد.
کارشناس تاریخ اسلام اظهارکرد: در حقیقت روح مبانی اعتقادی تشیع و امامت با هیچ متن تاریخی این چنینی سنخیت ندارد و از اینجا مظلومیت و غربت تاریخی امام حسن(ع) بیش از پیش برای همه مشخص میشود.
صلح امام حسن(ع)؛ پایهگذار نهضت کربلا
وی افزود: از این حیث میتوان امام حسن(ع) را به مراتب مظلومتر از بسیاری از ائمه حتی امام حسین(ع) دانست زیرا اگر امام حسین(ع) در روز عاشورا مظلوم واقع شد امروز در بین مذاهب و ادیان دیگر نیز مورد احترام است و هر سال میلیونها نفر در سراسر جهان عزادار ایشان میشوند ولی امام حسن(ع) از این حیث با تهمتها و افتراها و نسبتسازی بسیاری که در حق ایشان شد در بین امت اسلامی بسیار مظلوم واقع شدند و همین امروز نیز کسی قدر ایشان را نمیداند.
وی در ادامه صلح امام حسن(ع) را پایهگذار نهضت کربلا دانست و افزود: ائمه ما کلهم نور واحد هستند و هیچ تفاوتی از حیث وظایف و قدرت عملکرد این حضرات وجود نداشت و این موقعیتها بود که تفاوت عملکردها را موجب میشد.
این کارشناس تاریخ اسلام عنوان کرد: صلح امام حسن(ع) دقیقا در شرایطی امضا شد که امت اسلامی در حال گذار از دوران تفوق روح نبوی بر خلافت و رسیدن به شرایط پادشاهی اموی بود و در این شرایط امویان تلاش بسیاری برای استیلا یافتن بر تفکر بنیهاشمی و ثقلینی داشتند و به همین منظور این تلاش را از کف جامعه و در بنیاد فکری و فرهنگی مردم شروع کردند.
وی گفت: پیش از اینکه امام حسن(ع) از حیث نظامی و نیرو دچار خلأ شوند از درون جامعه ایشان را خلع سلاح کردند و تفکر مسموم اموی و تقدیرگرایی و جاهلی بر مردم سایه افکند و جنگ قدرت در بین تشنگان قدرت و بازماندگان تفکر جاهلی استیلا یافت؛ به همین جهت بود که حضرت امام حسن(ع) که اسوه مکارم اخلاق و شجاعت و تدبیر و اعتدال بودند مجبور به پذیرش صلح شدند؛ این صلح زمینه ساز ایجاد یک جو روانی مثبت در بین افراد نیک اندیش در امت اسلامی شد که زمینه ایجاد قیام کربلا و سپس توابین و قیام مختار ثقفی را ایجاد کرد.