مدیریت جهادی، ابتکار عمل جهاددانشگاهی است
گروه اجتماعی: شاکرینژاد با اشاره به اینکه در برهههای مختلفی میتوان نقش جهاد دانشگاهی را مشاهده کرد، گفت: ابتکار عمل جهاد دانشگاهی، همان مدیریت جهادی است.
قدرتاله شاکرینژاد، رئیس جهاددانشگاهی خوزستان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، در آستانه 16 مرداد، با بیان اینکه جهاددانشگاهی در سال 1359 براساس ابتکاری که امام(ره) داشتند، در درون دانشگاه شکل گرفت، اظهار کرد: اگر بخواهیم حال و هوای سال 59 و دانشگاههای آن زمان را متصور شویم میتوانیم بگوییم، دانشگاهی بسیار ملتهب با تعاملات بسیار پیچیده سیاسی، در شرایطی که تازه انقلاب نیز پیروز شده بود و شاید همه آن گروهها و دستههای سیاسی که خودشان را به نوعی در پیروزی انقلاب دخیل میدانستند، در آن برهه در دانشگاهها فعالیت داشتند.
وی گفت: این فعالیتها تبدیل به فعالیتهای توأم با خشونت و درگیری میشد و شاید فضایی بود که یک وجب برد دانشگاه آنجا قیمت داشت و همه گرایشهای سیاسی تلاش میکردند از این بردها استفاده کنند. در این فضا جهاد دانشگاهی جهت ساماندهی حوزه سیاسی و فرهنگی دانشگاهها شکل گرفت که این ابتکار عمل بسیار خوبی بود.
رئیس جهاددانشگاهی خوزستان ادامه داد: با تأمل در اصل جهاددانشگاهی پی خواهیم برد که عدهای جوان مؤمن، متعهد و در واقع دانشجویان خود همین دانشگاهها که حتی سوابقی در پیروزی انقلاب داشتند و برخی از آنها نیز در زندانهای ساواک شکنجه شده بودند، بنا بر ضرورت، فکر و تأسیس یک نهاد انقلابی در درون دانشگاه را شکل دادند و جهاد دانشگاهی شکل گرفت. جالب این بود که آن زمان جهاددانشگاهی به این شکل و سیاق که اکنون هست، نبود و بهصورت شورایی اداره میشد و کمکم جهاد آن قوام خود را گرفت و به نوعی اواخر دهه 60 و اوایل دهه 70 بود که بهعنوان یک نهاد عمومی غیردولتی در مجلس شورای اسلامی مصوب و شکل مدیریتی آن به شکل ریاستی تعیین شد.
شاکرینژاد اساس تشکیل جهاد دانشگاهی را مبنی بر یک نیاز در کشور دانست و افزود: این نیاز به تدریج دامنه وسیعتری یافت، وقتی ما اساسنامه جهاد دانشگاهی را ملاحظه میکنیم میبینیم که این نهاد در حیطه فرهنگی، آموزش عالی، پژوهش و فناوری و شاید در 10 سال اخیر در حیطه نرمافزاری اشتغال هم نقش ایفا کرده است و حتی معاونتی به معاونتهای جهاد بهعنوان معاونت اشتغال نیز اضافه شد.
وی ادامه داد: وقتی به سابقه جهاد دانشگاهی نگاه میکنیم علاوه بر آن نقش اولیه که سر و سامان دادن به اوضاع و احوال متشنج سیاسی ـ فرهنگی آن موقع دانشگاهها بود، میبینیم زمانی که جنگ شد نیز همین جهاد دانشگاهی با تشکیل ساختارهایی مثل معاونت جنگ در درون دانشگاه، هیئت علمیها، دانشجویان و کارکنان را برای اعزام به جبهه ساماندهی میکند. در همین حال بخش تحقیقاتی جهاد وارد عمل میشود و بخشی از نیازمندیهای تسهیلاتی جبههها را تأمین میکند؛ زیرا به هر حال ما کشوری بودیم که انقلاب کرده بودیم، دچار یکسری تحریمها شده بودیم و یکسری از مهمات و امکانات ما به نوعی در تحریم بود و در این برهه بخش پژوهشی جهاد دانشگاهی در کنار دیگر بخشهای پژوهشی که در آن مقطع در کشور فعالیت میکردند، وارد عمل شد و توانست بخشی از نیازمندیهای جبههها را برطرف کند.
رئیس جهاد دانشگاهی خوزستان در ادامه به دوران پس از جنگ و نقش این نهاد در سازندگی کشور اشاره کرد و افزود: بعد از جنگ و در دورانی که نیاز به سازندگی و بازسازی بود و در شرایطی که تحریمها نیز بیشتر شده بود، جهاد دانشگاهی وارد عمل میشود و باز هم در کنار دیگر حوزههای پژوهشی، نقش ایفا میکند و خود را اثبات میکند؛ جهاد دانشگاهی بهعنوان یک نهاد پژوهشی، در شکستن بسیاری از این تحریمها و کمرنگشدن اثر آنها، نقش قابل توجه و در خوری داشته است.
شاکرینژاد تأکید کرد: در برهههای مختلفی میتوان نقش جهاد دانشگاهی را مشاهده کرد؛ زمانی که فرستندههای رادیویی، مواد شیمیایی متعدد و تجهیزات موردنیاز صنایع توسط جهاد دانشگاهی ساخته میشود و این نهاد در حیطههای صنعتی و پزشکی ورود پیدا میکند و بحث سلولهای بنیادی را مطرح میکند و به یک باره رتبه ایران را در این حیطه از نداشتن رتبه، به رتبه 2 و 3 دنیا ترقی میدهد، در واقع همان ابتکار عمل جهاد دانشگاهی است و شاید این همان مدیریت جهادی باشد.
وی با بیان اینکه جهاددانشگاهی بهعنوان یک ریشه و بهعنوان یک اصلی که از سال 59 تاکنون شکل گرفته، همیشه تلاش کرده که در کنار انقلاب، رهبری و ولایت فقیه و در واقع کمک حال انقلاب باشد، به تأسیس این نهاد در خوزستان اشاره کرد و گفت: عمر جهاد دانشگاهی خوزستان در واقع برابری میکند با عمر جهاد دانشگاهی کشور و در سال 59 نیز جهاد دانشگاهی خوزستان توسط همان افراد، با همان سبک و سیاق و ایده و باورهای انقلاب که جهاد مرکز را شکل دادند، شکل گرفت.
رئیس جهاد دانشگاهی خوزستان افزود: در زمانی که جهاد دانشگاهی خوزستان در دانشگاه شهید چمران اهواز شکل گرفت، مهمترین کاری را که جهاد در این دانشگاه انجام داد، حضور فعال فرهنگی است؛ آن هم در زمانی که هیچ نهاد فرهنگی در داخل دانشگاه نبود و عملاً در درون دانشگاه کار فرهنگی متولی مشخصی نداشت. مهمترین نقش و خدمتی که جهاد دانشگاهی در آن سالها در دانشگاه شهید چمران و دانشگاههای دیگر داشت، این بود که توانست نهادها و ساختارهای فرهنگی در درون دانشگاه را شکل دهد، مراکز متعدد فرهنگی را ایجاد کند، با انجام فعالیتهای متنوع فرهنگی توانست قشر عظیمی از دانشجویان را جذب خود کند و امروز خیلی از مسئولانی که در درون استان خوزستان مدیر هستند و همچنین بسیاری از اعضای هیئت علمی که امروز در دانشگاهها هیئت علمی هستند و آن موقع دانشجو بودند، ذائقه حضور در جهاد دانشگاهی را درک کردند.
حیطه فرهنگی؛ اولین رسالت جهاددانشگاهی
شاکرینژاد درخصوص فعالیتهای فرهنگی این نهاد توضیح داد: اولین رسالت جهاد دانشگاهی هم در کشور و هم در استان خوزستان، حیطه فرهنگی است. ما هر کار و افتخار پژوهشی که داشته باشیم و هر رتبه علمی هم که حائز شویم، به حیطههای فرهنگی و انتخاب شایستهای که جهاد دانشگاهی از ابتدا روی نیروهایش داشته است، برمیگردد. ما این افتخار را داشتیم که بسیاری از این نیروهای توانمندی که در جهاد دانشگاهی مشغول هستند، از در فرهنگی و فعالیت در این حیطه وارد جهاد شدند، در سالهای اخیر بخشی از فعالیتهای فرهنگی جهاد دانشگاهی خوزستان به نوعی افول پیدا کرد و عملکرد برخی از مراکز فرهنگی جهاد که سالها در دانشگاههای استان تأثیرگذار بودند، بنا به دلایلی کمرنگ شد، در این دوره جدید باید تلاش کنیم که جهاد دانشگاهی را مجدداً با فعالیتهای فرهنگی معرفی کنیم، مردم و مخاطبان ما علاوه بر اینکه جهاد را از دریچه مرکز پزشکی، آموزش عالی و کارهای صنعتی میشناسند، باید بیشتر از همه آن را از دریچه و منظر فرهنگی بشناسند.
خبرگزاریهای ایکنا و ایسنا؛ از افتخارات جهاددانشگاهی
وی به فعالیت دو خبرگزاری ایکنا و ایسنا در بخش فرهنگی جهاد دانشگاهی خوزستان اشاره کرد و گفت: خوشبختانه ما از سال 80 دو کار فرهنگی عمده را در جهاد دانشگاهی خوزستان آغاز کردیم و آن راهاندازی دو خبرگزاری ایکنا و ایسنا بود؛ این دو خبرگزاری از افتخارات جهاد دانشگاهی در کشور و خوزستان هستند و شاید آن چیزی که ما را برابر افول برخی از مراکز فرهنگی جهاد دانشگاهی استان التیام میدهد، فعالیتهای خبرگزاریهای ایکنا و ایسنا است که در این دوران به قوت خود بودهاند. ما این افتخار را داشتیم که سالها ایکنا و ایسنای خوزستان مقامهای برتر را در کشور داشتهاند.
رئیس جهاد دانشگاهی خوزستان در ادامه به برنامههای این نهاد در بخش فرهنگی اشاره و بر لزوم حضور با نشاط و فعال حوزه فرهنگی جهاد دانشگاهی در دانشگاهها تأکید و عنوان کرد: باید دوباره تلاش کنیم فعالیتهای فرهنگی مؤثری را داشته باشیم، معتقدیم ما در جهاد دانشگاهی نباید فعالیتهای فرهنگیای را انجام دهیم که دیگر نهادهای فرهنگی در دانشگاه انجام میدهند و نباید کارهای موازی انجام دهیم، ما اول باید آن نهادهای فرهنگی که در داخل دانشگاه هستند را کمک کنیم و تجربیاتمان را در اختیارشان قرار دهیم و با آنها همکاریهای مشترکی را ایجاد کنیم، در ضمن اتاق فکر فرهنگی ما با توجه به پیشینه سیوسه سالهای که دارد باید فکر کند و بتواند فعالیتهای فرهنگیای را انجام دهد که جدید و مبتکرانه باشد؛ چرا که در حیطه فرهنگی، فعالیتها باید هر روز جدید باشند. وقتی که ما با شبیخون و تهاجم فرهنگی مواجه میشویم، باید نوع فعالیتهایمان هم متناسب با این حملات باشد و ما انتظار داریم همکارانمان در حوزه فرهنگی از این فرصتی که اکنون دانشگاهها تعطیل هستند، استفاده کنند، جلسات و اتاقهای فکرشان را بگذراند و انشاءالله در مهرماه با یک انرژی مضاعف و طرحهای بسیار جدید، نوین و مبتکرانه در عرصه دانشگاههای مادر و دیگر دانشگاهها حضور پیدا کنند. جهاد دانشگاهی یکی از اعضای اصلی شورای فرهنگی دانشگاهها است؛ یعنی هر شورای فرهنگی در هر دانشگاهی که تشکیل شود به نوعی باید از رئیس جهاد دانشگاهی دعوت بهعمل آید که این نشان میدهد جهاد دانشگاهی یک نهاد و ساختار فرهنگی است و باید در حیطه فرهنگی حرفی برای گفتن داشته باشد.
رئیس جهاد دانشگاهی خوزستان اظهار کرد: در جهاد دانشگاهی خوزستان تلاش کردهایم که در کنار فعالیتهای متنوع فرهنگی، در حیطه پژوهشی و فناوری و تحقیقاتی نیز کار کنیم و بر همین اساس تشکیل گروههای متنوع پژوهشی مثل گروه پژوهشی روانشناسی، گروه پژوهشی شیمی و گروه پژوهشی حاصلخیزی خاک در دورن ساختار جهاد دانشگاهی خوزستان در دستور کار قرار گرفت. به تدریج در دهه 70 با توجه به تحریمهای سنگینی که در صنعت نفت و صنایع جانبی نفت ایجاد شد، ما احساس کردیم که باید کمکی انجام دهیم و در همین راستا گروه پژوهشی مکانیک، برق و مهندسی شیمی شکل گرفت و همزمان با شکلگیری این گروهها، پژوهشکدهای در استان خوزستان به نام پژوهشکده تکنولوژی تولید جهاد دانشگاهی شکل گرفت که ما این افتخار را داریم که از زمان تأسیس این پژوهشکده که به سال 84 برمیگردد، توانستهایم بالغ بر 13 هزار قطعه مورد نیاز صنعت نفت را بومیسازی کنیم. بسیاری از این قطعات هیچگونه مستندات، طرح و نقشهای نداشتند که اینها در فرآیندهای مدیریت ساخت قرار گرفتند و امروز این قطعات دارای مستند هستند و به راحتی میتوانند در درون کشور ساخته شوند و نیاز صنعت نفت کشور را برطرف کنند.
شاکرینژاد افزود: در حیطه اجتماعی، گروه پژوهشی روانشناسی که شاید یک زمانی به نوعی تنها گروه یا جزو گروههای منحصر بهفرد بود که در حیطههای روانشناسی و اجتماعی کار میکرد، ایجاد شد و به تدریج نیز گروهها و ساختارهای متنوع دیگری در استان شکل گرفتند و ما هم تلاش کردیم که زمینه و میدان کارمان را تغییر داده و کارهایی انجام دهیم که اکنون نیاز استان است و کاری را انجام ندهیم که گروههای دیگری در استان میتوانند آنها را انجام دهند.
وی گفت: در حیطه خدمترسانی به مردم در سال 63 در جهاد دانشگاهی خوزستان در آن زمان که جنگ بود و همه به نوعی تحت تأثیر جنگ قرار گرفتند و شاید کسی در استان با این شرایط حاضر به سرمایهگذاری نبود، آزمایشگاه تشخیص طبی مستضعفان جهاد دانشگاهی شکل گرفت که این آزمایشگاه در واقع بهعنوان مرجع با تجهیزات قابل قبول در آن دوره زمانی، توانست خدمتگزار بسیار خوبی برای مردم باشد، به تدریج در کنار این آزمایشگاه، کلینیکهای جهاد دانشگاهی و بهدنبال آن داروخانه 13 آبان، گروه کامل پزشکی به نام مرکز پزشکی جهاد دانشگاهی درون استان را شکل میدهد.
ایجاد مرکز ناباروری جهاد دانشگاهی خوزستان
رئیس جهاد دانشگاهی خوزستان در ادامه به تأسیس مرکز ناباروری جهاد دانشگاهی خوزستان اشاره و بیان کرد: در کنار این خدمات پزشکی، در سال 82 احساس کردیم باز ما در استان خوزستان میتوانیم در حیطه پزشکی خدمتی را به مردم ارائه دهیم. این جا بود که فکر اولیه تشکیل و یا ایجاد یک مرکز ناباروری شکل گرفت و با توجه به برندی که جهاد دانشگاهی داشت، این مرکز در نوبت ساخت و تجهیز قرار رفت و اکنون که سال 93 است، ما این افتخار را داریم که بهعنوان یک مرکز مجهز، قابل قبول و با داشتن استانداردهای عالی در حیطه آزمایشگاههای جنینشناسی و بحث ناباروری با داشتن مجوز از مسئولان ذیربط در حیطه درمان، کار درمان ناباروری را آغاز کرده و این برای ما بسیار خوشحالکننده است که آغاز بهکار و شروع فعال این مرکز با سیوچهارمین سالگرد تأسیس جهاد دانشگاهی تلاقی پیدا میکند.
شاکرینژاد تصریح کرد: در حیطه درمان ناباروری شاید خود درمان ناباروری کمترین توقعی است که ما از مرکز درمان ناباروری داریم. در حیطههای شبیهسازی، سلولهای بنیادی، بانک خون بند ناف، زیست و فناوری مطالبی هست که انشاءالله ما باید هرچه سریعتر گروههای پژوهشی و مراکز تحقیقاتی را در استان خوزستان ایجاد کنیم و انتظار داریم که بتوانیم یک رویانی را با شعبه استان خوزستان در درون استان خوزستان ایجاد کنیم. پژوهشگران و محققان حیطه پزشکی متعددی در استان داریم که اکنون با مراکز پزشکی جهاد دانشگاهی خارج از استان همکاری میکنند و راهاندازی این مراکز فرصتی را ایجاد میکند که این محققان برای خود ما نیز کاری کنند و خود این هم میتواند در ارتقای درجه سلامت و همچنین ارتقای درجه علمی استان تأثیرگذار باشد.
وی افق جهاد دانشگاهی خوزستان در حوزه سلامت را راهاندازی مرکز ارتقای سلامت در استان عنوان کرد و گفت: استان خوزستان استانی است که از لحاظ اقلیمی در یک منطقه گرم قرار گرفته، از لحاظ استراتژیکی همجوار با بسیاری از کشورهای حاشیه خلیجفارس است و از لحاظ ساختار جمعیتی قومیتهای متعددی را در استان خوزستان داریم که همه این شرایط ایجاب کرده که این استان در حیطه سلامت یک استان خاص باشد. در جهاد دانشگاهی تلاش کردهایم علاوه بر حیطه درمان، در حیطه سلامت هم وارد شویم. به همین منظور از سال 82 گروه پژوهشی آموزش سلامت در جهاد دانشگاهی خوزستان شکل گرفت و این گروه تلاش کرده در کنار دیگر ساختارهای متولی سلامت در استان، کارهایی را انجام دهد. افقی که ما در این حوزه برای خود متصور هستیم این است که با تشکیل گروههای متعددی در حیطه سلامت، بتوانیم یک مرکز ارتقای سلامت را در استان خوزستان راهاندازی کنیم تا در کنار معاونت بهداشتی و مرکز بهداشت استان و دیگر ساختارهای سلامت استان بتوانیم در این حیطه نیز نقش ایفا کنیم.
مرکز آموزش عالی جهاد خوزستان؛ از فعالترین مراکز کشور
رئیس جهاد دانشگاهی خوزستان عنوان کرد: جهاد دانشگاهی خوزستان تلاش کرده است که در کنار دیگر سازمانها، نهادها و ادارات مستقر در خوزستان بتواند بخشی از محرومیتهای این استان را رفع کند، ما امروز در جهاد دانشگاهی خوزستان بالغ بر 600 نفر نیروی انسانی را بهصورت مستقیم مشغول به خدمت داریم و شاید یک برابر همین تعداد نیز بهصورت غیرمستقیم با مجموعههای ما همکاری میکنند. امروز مجتمع عالی خوزستان با 10 هزار دانشجو و بیش از 50 کد رشته بهعنوان یکی از مراکز آموزش عالی نه تنها در سطح استان که در سطح کشور مطرح است، جزو افتخاراتی است که جهادگران جهاد دانشگاهی خوزستان، هم به استان و هم به انقلاب تقدیم کردهاند.
انعقاد قراردادهای متعدد با شرکتهای مناطق نفتخیز جنوب و حفاری
شاکرینژاد به ارتباط جهاد دانشگاهی با شرکتهای مناطق نفتخیز جنوب و ملی حفاری و انعقاد قرارداد با این دو شرکت اشاره کرد و گفت: ما از قدیم یعنی شاید از سال 74 همکاری نزدیک خودمان را با شرکتهای مناطق نفتخیز جنوب و ملی حفاری ایران شروع کردیم. قراردادهای متنوعی را هم در حیطه ساخت دستگاه، قطعات صنعتی و مواد شیمیایی داشتهایم و این در طی زمان افزایش پیدا کرد و با توجه به اعتمادی که صنعت نفت به مجموعه ما پیدا کرد، اکنون این قراردادها بُعد گستردهتری پیدا کرده و حجم بیشتری را گرفته و اکنون ما موفق شدهایم بهعنوان یک شریک تجاری قابل قبول برای صنعت نفت باشیم. جهاد دانشگاهی تنها بهعنوان سازنده مطرح نیست بلکه بهعنوان یک ایدهپرداز و بهعنوان یک پژوهشگر در این حیطه مطرح است؛ زیرا ما خیلی از این قطعات را خودمان نمیسازیم و کارگاه و تشکیلاتی نداریم که این قطعات را بسازیم بلکه ما اینها را تدوین دانش فنی میکنیم، سپس این قطعات وارد مجموعه ما شده، آنالیز جنس میشوند و نقشه اینها طراحی و تدوین میشود و نهایتاً وارد فرآیند ساخت میشود و این ساخت برونسپاری میشود و در واقع در بیرون از جهاد ساخته میشود. این قطعات دوباره وارد مجموعه جهاد و سیستم بازرسی میشوند و برابر آن دستورالعملهای بازرسی که برای هر قطعه وجود دارد، بررسی و بیمه میشوند و سپس به صنعت نفت داده میشوند.
وی با بیان اینکه جهاد دانشگاهی خوزستان ساخت و بومی کردن بیش از سه هزار قطعه را برای صنعت نفت در دستور کار خود قرار داده است، ادامه داد: از قطعات مهمی که در صنعت نفت مورد استفاده قرار میگیرد، متههای حفاری در سایزهای مختلف است که از جمله این متهها، مته 17 و نیم اینچ است، این مته جزو متههای استراتژیک صنعت حفاری و نفت است، همکاران ما در پژوهشکده تکنولوژی تولید توانستند این مته را در تحقیقات متعددی که داشتند، طراحی کنند و بعد از طراحی توانستند وارد مرحله ساخت کنند و این مته اکنون ساخته شده و مرحله تست خود را سپری می کند که انشاءالله نتیجه آن را در هفتههای آینده به اطلاع خواهیم رساند. در حیطه صنعتی و در پژوهشکده تکنولوژی تولید جهاد دانشگاهی توانمندیهای بسیار خوبی وجود دارد اما باید این توانمندیها را مدیریت و تلاش کنیم این انرژی و توانمندیها در چارچوب اصلی خود قرار بگیرند، در صنایع دیگری مانند صنایع فولاد و پتروشیمی، همکاران ما نقش ایفا کردند و اقداماتی را انجام دادند که انشاءالله در آینده نزدیک بخشی از آنها اعلام خواهد شد.
رئیس جهاد دانشگاهی خوزستان در پاسخ به این سؤال که آیا اقدامی که در پژوهشکده تکنولوژی تولید جهاد انجام شده است را میتوان نوعی برند برای استان خوزستان بدانیم؟ گفت: به هر حال از روز اول یک اعتقادی داشتیم که کارهایی را که در صنعت نفت انجام میشود باید تلاش شود در استان خوزستان انجام شود، با این تفکر و این دیدگاه که اگر قرار است کارگاهی تأسیس شود که کاری برای نفت انجام بدهد و تعدادی را مشغول به کار کند، این اشتغالزایی برای مردم خوزستان باشد و اکنون در این پژوهشکده تکنولوژی تولید جهاد مستقیماً بالغ بر 70 نفر نیروی انسانی شامل مهندس، فوق لیسانس و دکترای صنعتی کشور مشغول به فعالیت هستند، غیرمستقیم نیز بسیاری از صنعتگران و سازندگانی هستند که وصل به ما هستند و قطعاتی را میسازند.
شاکرینژاد بیان کرد: خوشحالیم که توانستهایم حجم اشتغالزایی در حیطه نفت را در استان قرار دهیم و به بیرون استان نبریم، در آینده نزدیک بهدنبال راهاندازی مرکز ساخت متههای حفاری هستیم، اعتقاد داریم که استان خوزستان و صنعتگران آن و حیطههای تحقیقاتی و پژوهشی استان خوزستان، توانایی مدیریت و اداره علمی و اجرایی این مراکز را دارند و ما در جهاد دانشگاهی خوزستان با توجه به اولین نمونه ساخته شده این مته، میتوانیم این موضوع را اعلام کنیم که استان خوزستان توانایی ایجاد این مرکز را دارد و این موضوع را در دستور کار خودمان قرار دادهایم، این مرکز میتواند بهعنوان یک شاخص، برند و برگی برنده برای استان خوزستان باشد.
