دغدغهای برای جا نماندن از قافله مد و کلاس/ در حد نیاز و شأنمان خرید کنیم
گروه اندیشه: این روزها بسیاری از اطرافیان ما و شاید خود ما نیز جزو افرادی باشیم که دغدغه خرید کردن دارند برای عقب نماندن از قافلهای به نام مد و کلاس!
این روزها بسیاری از اطرافیان ما و شاید خود ما نیز جزو افرادی باشیم که دغدغه خرید کردن دارند برای عقب نماندن از قافلهای به نام مد و کلاس! همین امر سبب شده که موضوعی به نام مصرفگرایی بین ما رواج پیدا کند و در نهایت به اسراف برسد. در حالی که خداوند در آیه 141 سوره انعام میفرماید: «إِنَّهُ لا یُحِبُّ الْمُسْرِفینَ».
«لا یُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَها»؛ شعار زندگی ما مسلمانها باشد
این روزها انگار قرار است که همه در یک سطح قرار بگیریم، همه مثل هم زندگی کنیم، کسی از دیگری کم نیاورد در حالی که آیه 286 سوره بقره «لا یُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَها...؛ خداوند هیچ کس را جز به اندازه توانش تکلیف نمیکند» شعار زندگی ما مسلمانهاست.
باید توجه کرد که در دین اسلام و همچنین در فرهنگ ایرانیان مسئله شأن و نیاز مطرح است؛ هر فردی در حد نیاز و شأن اجتماعی و اقتصادی خود باید مصرف کند.
در توضیحالمسائل آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی مسئله 1552 آمده است: لباسهای متعدد، انگشتر و زیورآلات و وسایل مختلف زندگی، اگر همه آنها مورد نیاز و در حد شأن او باشد و از درآمد همان سال تهیه شده باشد، خمس ندارد ولی اگر زاید بر نیاز و شأن باشد، مقدار زیادی خمس دارد.
اما متأسفانه در چند سال گذشته، باکلاس بودن و به روز بودن به چشم و همچشمیها، فشارهای اقتصادی و اختلافات خانوادگی و استرسها و اضطرابهایی منجر شده و خانوادههای ایرانی را بهسمت مصرفگرایی سوق داده در حالی که خانوادههای ایرانی در گذشته هر فرد بر اساس نیاز خود خرید مینمود و کدبانوهای ایرانی بسیاری از نیازهای خودشان را برطرف میکردند؛ هر چند فضای اجتماعی جامعه کنونی تغییر کرده و مایحتاج زندگی در سوپری و بازار به راحتی تهیه میشود اما نکته قابل توجه میزان و چگونگی مصرف است.
نیاز و شأن اجتماعی و اقتصادی؛ مهمترین شرط برای خرید
اکنون به هر کجا نگاه کنیم ردی از مصرفگرایی را میتوانیم ببینیم: کمدهای پر از لباس، میزان غذاهای مورد استفاده در بعضی خانهها، منوی مجالس عروسی، مجالس عزا، مجالس ولیمه، تولدها، کابینتها و بوفههای پر از ظرف، وسایل و اثاثیه منزل، لوازمالتحریر بچهها، اسباببازیها و عروسکهای بچهها، سیسمونی نوزادی، جهیزیهها، انرژیهای مصرفی در منازل و خودروها، سفرههای افطاری و عزاداری محرم، وسایل و کلاسهای کمک آموزشی برای کنکور و سایر مواردی که همه ما هر روز با آن مواجه هستیم و مشاهده میکنیم.
همه اینها نشان از مصرف فراوان و اسراف و تبذیر دارد در حالی که قناعت در فرهنگ دینی گنجی پایانناپذیر است و نیاز و شأن اجتماعی و اقتصادی مهمترین شرط برای خرید و مصرف است.
معصومه شهابی
