مسجد؛ زیربنای شکل‌گیری تمدن اسلامی

حجت‌الاسلام والمسلمین علی امینی، رئیس حوزه علمیه ولی عصر(عج) خرمدره در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از زنجان، گفت: واژه مسجد جمعاً ۲۸ بار در قرآن کریم ذکر شده که در ۲۲ مورد به‌صورت مفرد و در ۶ مورد دیگر، به‌صورت جمع آمده است که در این آیات، به اهمیت و جایگاه رفیع مسجد در اسلام، پاره‌ای از احکام مسجد و مسجدالحرام و احکام خاص آن، مسجدالاقصی و مسجد اصحاب کهف، اشاراتی شده است.

وی با اشاره به این‌که مسجد به‌عنوان محل تجمع مردم، مرکزی برای اطلاع‌رسانی و انتشار اخبار مهم، نقش ویژه‌ای را از زمان‌های گذشته تا حال ایفا کرده است، تأکید کرد: مصداق بارز این امر در جریان انقلاب شکوهمند اسلامی ایران دیده شد. اصولاً دین مقدس اسلام از این جهت که به مناسبت‌های مختلف مردم را فرا‌می‌خواند، میان ادیان دیگر برجستگی خاصی دارد.

رئیس حوزه علمیه ولی عصر(عج) خرمدره اظهار کرد: اهمیت مسجد به‌ویژه در زمان صدر اسلام که از جهت اطلاع‌رسانی فاقد رسانه‌های گروهی بود، اهمیت بسیاری داشت، زیرا در همین اجتماعات، رهبران دینی فرصت را مغتنم می‌شمرند و به مناسبت‌های گوناگون راهنمایی‌های لازم را به اطلاع عموم می‌رساندند و هم‌اکنون نیز در بسیاری از کشور‌های اسلامی، مساجد از جهت انتشار خبرهای مربوط به جنبش‌های مردم و نهضت اسلامی نقش چشم‌گیری دارند.

حجت‌الاسلام امینی با بیان این‌که مسجد از دیرباز در زندگی مسلمانان نقش محوری داشته و زیربنای شکل‌‌گیری تمدن اسلامی محسوب می‌‌شود، عنوان کرد: مساجد در نظام سیاسی ـ اجتماعی مسلمانان فقط کارکرد عبادی و مذهبی نداشته، بلکه دارای کارکردهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و نظامی نیز بوده‌اند.

شکل‌گیری نهضت‌های مختلف تاریخی در مساجد ایران

وی با اشاره به این‌که در ایران هم زمان با ورود اسلام مساجد شکل گرفتند، اظهار کرد: پس از آن مساجد یکی از نهادهای تأثیرگذار در زندگی مردم ایران بوده‌اند و در شکل‌‌گیری نهضت‌های سیاسی ـ اجتماعی ایرانیان در ادوار مختلف، مانند قیام سربداران، نهضت مشروطه، قیام گوهرشاد و انقلاب اسلامی نقش بسیار مهمی ایفا کردند.

این کارشناس مسائل مذهبی با تأکید بر این‌که در روند شکل‌گیری و پیروزی انقلاب اسلامی، مساجد یکی از عمده‌ترین محل‌‌های تجمع و اعتراض مردم و شکل‌گیری تظاهرات علیه رژیم شاه بودند، افزود: در واقع تجمع که عامل مهمی در شکل‌گیری توده‌ مردم بوده و نقش بسزایی در شکل‌گیری تظاهرات و اعتراضات مردمی علیه رژیم شاه داشت، از مساجد ریشه می‌گرفت. به طور معمول در اکثر انقلاب‌‌ها، مکان‌های عمومی نظیر باشگاه‌ها در انقلاب فرانسه یا شبکه‌های مخفی حزبی عامل تجمع افراد بوده‌اند و در انقلاب اسلامی، مساجد به‌طور آشکاری همین کار ویژه را ایفا کردند.

رئیس حوزه علمیه ولی عصر(عج) خرمدره با بیان این‌که در زمان پیامبر اکرم(ص)، ‌یکی از مهم‌ترین نقش‌های مسجد این بود که آن حضرت مقدمات فکری و بسیج عمومی مسلمانان را به‌منظور جهاد با کفار در آنجا تدارک می‌دید، گفت: عیناً همین نقش در جریان نهضت روحانیان شیعه به رهبری امام خمینی(ره) در سال 42 و پس از آن نیز در جریان پیروزی انقلاب اسلامی ایران، مشاهده شد.

حجت‌الاسلام امینی با اشاره به این‌که در کشور‌های اسلامی همواره مساجد به‌عنوان پایگاه نهضت‌های اسلامی علیه حکام جور و ستم‌پیشه مطرح بوده و هستند، اضافه کرد: هم‌اکنون در کشور اسلامی ایران، مسجد در قالب پایگاه نیرو‌های مقاوت بسیج فعال است؛ در طول هشت سال دفاع مقدس، مساجد به‌عنوان مکان‌های جذب نیرو‌های رزمنده بسیجی و پشتیبانی و فعالیت‌های پشت جبهه، نقشی بسیار مؤثر و سرنوشت‌ساز ایفا کردند.

وی یادآور شد: دشمنان اسلام به‌خوبی با کارکرد مساجد آشنا بوده و با بهانه‌های مختلف در کشورهای جهان نسبت به تخریب یا ممنوع‌الورود کردن آن اقدام می‌کنند ولی مسلمانان نباید اجازه خالی شدن مساجد که موجب خوشحالی دشمنان است را بدهند.