«وَیْلٌ لِّلْمُطَفِّفِینَ»؛ اعلام جنگ الهی علیه کمفروشان
گروه اجتماعی: خداوند سبحان بهمنظور رعایت حقوق همه انسانها در قرآن کریم به شدت کمفروشان را که از ناقضان حقوق اجتماعی مردم هستند، خطاب میفرماید؛ آنها از بیدینان بوده و باید مورد برخورد مسئولان قرار گیرند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، کمفروشی پدیدهای اجتماعی است که متأسفانه این روزها به انواع مختلفی در داد و ستد روزانه نمود یافته است، بهگونهای در نگاه اول به محصولات بستهبندی شده میتوان به این مهم واقف شد.
کمفروشی متأسفانه در بستهبندیهایی کاملاً شیک و چشمنواز به خریداران عرضه میشود و در بسیاری از موارد مردم چارهای جز قبول آن را ندارند؛ چراکه برخی از فروشندگان خیلی راحت به خریداران میگویند اگر میخواهی بخواه و نمیخواهی نخواه!!!
سوره مطففین از سورههای اجتماعی قرآن کریم محسوب میشود، سورهای که عدل، رعایت حقوق مردم و خوبپسندی برای دیگران را مورد تأکید قرار میدهد. «وَیْلٌ لِّلْمُطَفِّفِینَ، الَّذِینَ إِذَا اکْتَالُواْ عَلَى النَّاسِ یَسْتَوْفُونَ، وَإِذَا کَالُوهُمْ أَو وَّزَنُوهُمْ یُخْسِرُونَ، الَا یَظُنُّ أُولَئِکَ أَنَّهُم مَّبْعُوثُونَ، لِیَوْمٍ عَظِیمٍ، واى بر کمفروشان، که چون از مردم پیمانه ستانند تمام ستانند، و چون براى آنان پیمانه یا وزن کنند به ایشان کم دهند، مگر آنان گمان نمىدارند که برانگیخته خواهند شد، [در] روزى بزرگ»، (سوره مطففین/ 1 تا 5).
در تفسیر آیات 1 تا 5 سوره مطففین از تفاسیر مختلف آمده است: «وَیل» به معناى هلاک و عذاب است و بر اساس روایات، نام درّهاى در دوزخ یا درى از درهاى آن است. «طفیف» و قلیل به یک معناست و «تطفیف» به معناى کاستن و کم گذاشتن است و ریشه آن از «طفّ» به معناى کنار است. به فروشندهاى که از کنار اجناس مىزند، «مطفّف» گویند. (تفسیر نور حجتالاسلام والمسمین محسن قرائتی).
جهنم؛ وعده خداوند به کمفروشان
واى بر کمفروشان! در این آیات قبل از هر چیز خداوند، کمفروشان را مورد تهدید شدیدى قرار داده، این در حقیقت اعلان جنگى است از ناحیه خداوند به این افراد ظالم و ستمگر و کثیف که حق مردم را به طرز ناجوانمردانهاى پایمال مىکنند. «مطففین» از ماده «تطفیف» در اصل از «طف» گرفته شده که به معنى کنارههاى چیزى است، همچنین به پیمانهاى که پر نباشد یعنى محتوایش به کنارههاى آن رسیده اما مملو نشده است نیز همین معنى اطلاق مىشود.
«ویل» نیز در اینجا به معنى شر، غم و اندوه، هلاکت، عذاب دردناک و وادى سخت و سوزانى در دوزخ است و معمولاً این واژه به هنگام نفرین و بیان زشتى چیزى بهکار مىرود و یا اینکه تعبیرى است کوتاه اما مفاهیم زیادى را تداعى مىکند. «تفسیر نمونه آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی».
مجموع دو آیه یک مذمت است و آن این است که مطففین حق را براى خود رعایت میکنند اما براى دیگران رعایت نمیکنند و به عبارتى دیگر حق را براى دیگران آن طور که براى خود رعایت میکنند رعایت نمیکنند و این خود باعث تباهى اجتماع انسانى است که اساس آن بر تعادل حقوق متقابل است، اگر این تعادل از بین برود و فاسد شود همه چیز فاسد میشود. «تفسیر المیزان مرحوم علامه طباطبایی».
کمفروشی مصادیق مختلفی در جامعه دارد که منجر به گرانی و پایین آمدن قدرت خرید مردم بهویژه در مورد مایحتاج ضروری میشود. 
البته این امر در اجناس بستهبندی شده همچون پنیر، انواع تنقلات، انواع حبوبات، فرآوردههای پروتئینی، لبنیات بهویژه شیر و ماست، ادویهجات، غلات و غیره یافت میشود و کالاهای بسته بندی شده با احتساب وزن جعبه نیز از رقم ثبت شده بر بستهبندی نیز کمتر است. نان هم از این قضیه مستثنی نیست و با یک خرید ساده از سه یا چهار نانوایی متوجه میشویم که وزن و کوچک و بزرگی آن نان بستگی به انصاف نانوا دارد.
این امر در بازارچههای محلی نیز مشاهده میشود، سنگهایی که در ترازو استفاده میشود بیانگر مقدار واقعی نیست، بهعنوان مثال وزنه سنگی که یک کیلو است اما وزن آن کمتر است، در برخی موارد در استفاده از ترازوهای قدیمی، برخی فروشندگان آهنربایی زیرقسمتی که کالا بر روی آن نهاده میشود، میگذارند تا وزن واقعی جنس مشخص نشود و یک کیلوگرم فروخته شود و هزینهای بیش از آن پرداخت میشود.
همچنین در هنگام خرید گوشت قرمز، برخی از قصابان به اجبار به ازای هر یک کیلوگرم گوشت، 250 گرم چربی به مشتری میفروشند، البته با توجه به توصیههای پزشکی مبنی بر استفاده نکردن از چربی گوشت این ماده مستقیم به زبالهدان میرود و این بدان معناست که پول مردم بهصورت مستقیم در سطل زباله ریخته میشود.
این اعمال پیش از آنکه به نظارت مسئولان بازگردد در ارتباط مستقیم با وجدان است؛ وجدان آدمی همواره دادگاهی عادل برای محکومیت و یا عفو بوده اما چه شده که وجدان برخی از کسبه دیگر به صدا درنمیآید، امری است که به ارتزاق از مال حرام مربوط است و اکنون که دیگر ایمان و وجدان بر بازدارندگان انسان از این حرام خداوندی کارگر نیست، باید سازمانهای ذیربط با شدت بیشتری وارد عمل شده تا بیش از این حقی از مردم ضایع نشود.
آیتالله محسن حیدری، منتخب مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبری در این باره در گفتوگو با ایکنای خوزستان با اشاره به اینکه موضوع کمفروشی از محرمات دین اسلام است، اظهار کرد: این عمل از دزدیهای آشکار و یا پنهان بهشمار میرود که در قرآن کریم با نام مطففین به آن اشاره شده است.
یادآوری قیامت؛ راهکاری الهی در پیشگیری از کمفروشی
وی ادامه داد: خداوند در آیات سوره مطففین آنها را مورد مذمت قرار داده و این انسانها در شمار کسانی قرار میگیرند که مستحق آتش جهنم هستند، هدف قرآن کریم در این آیات برانگیخن مردم توسط یادآوری روز قیامت و رسیدگی به امور مردم و برطرف شدن این معضل بهصورت ریشهای است.
حیدری گفت: برخی از کمفروشیها بدون اطلاع مردم صورت میگیرد و در این صورت شکایتی در دنیا و همچنین عقوبتی نیز شامل حال کمفروش نمیشود اما در روز قیامت حتی اگر شکایتی از سوی فرد آسیبدیده مطرح نباشد، خداوند حق او را میستاند و هیچ واسطهای نمیتواند مانع اجرای حکم الهی شود؛ در این میان انسان متذکر روز قیامت بهصورت خودکار از کمفروشی دست برمیدارد.
مصادیق کمفروشی تنها در بازارها نیست
منتخب مردم خوزستان در مجلس خبرگان با اشاره به اینکه کمفروشی تنها مختص صنف کسبه و بازاریان نیست، گفت: کمفروشی عنوان عامی است که در مسائل معنوی، اجتماعی، حقوقی، سیاسی قابل تسری است، قصور در پرداخت خمس، کاهلی در خواندن نماز، کم کردن از زمان حضور در محل کار، مراقبت نکردن از آرای مردم در انتخابات و حق رهبر بر مردم و حق مردم بر رهبر و غیره از مواردی است که شامل کمفروشی میشود.
وی نبود ایمان و احساس مسئولیت را دلیل ایجاد کمفروشی در همه جوانب زندگی بشر دانست و افزود: کمفروشی باعث طمع، تساهل، تسامح، ترس، و همه رذایل اخلاقی مختلف میشود که ریشه آنها با تقویت نور ایمان سوزانده خواهد شد.
آیتالله حیدری گفت: کمفروشی شامل دو حق خداوند و انسان است که حقالناس سنگینتر است؛ چراکه حقی از حقوق اجتماع در این بین ضایع میشود.
