سفر؛ عبرتگیری دنیوی، محرم شدن معنوی و توشهگیری اخروی
گروه اندیشه: در قرآن 14 مورد به سفر و مسافرت کردن اشاره شده است و روایات و احادیث بسیاری هم درخصوص سفر و سه بُعد مهم آن یعنی عبرتگیری دنیوی، محرم شدن معنوی و توشهگیری اخروی وجود دارد.
حجتالاسلام سیدرضا رضوی، امام جمعه شهرستان بستانآباد در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان شرقی، با اشاره به آیه «قُلْ سِیرُوا فِیالْأَرْضِ فَانظُرُوا کَیْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللَّهُ یُنشِئُ النَّشْأَةَ الْآخِرَةَ إِنَّ اللَّهَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ؛ بگو: در زمین سیر کنید و بنگرید که چگونه خدا موجودات را آفریده سپس، آفرینش بازپسین را پدید میآورد زیرا خداوند بر هر چیزی تواناست. آیه شریفه 20 سوره مبارکه عنکبوت» اظهار کرد: خداوند متعال در قرآن 14 مورد به سفر و مسافرت کردن اشاره فرموده است و روایات و احادیث بسیاری هم درخصوص سفر و سه بُعد مهم آن یعنی عبرتگیری دنیوی، محرم شدن معنوی و توشهگیری اخروی وجود دارد.
حجتالاسلام رضوی گفت: باید دقت شود تا سفر هدفمند و عاقلانه انجام شود، چراکه اگر انسان سفری را با هدف لهو و لعب و بدون رعایت محرمات شرعی انجام دهد، از نظر تعالیم دینی حرام تلقی شده و جایز نیست.
وی افزود: به عنوان مثال اگر فرزندی بدون اجازه والدین و یا زنی بیاجازه از همسرش مسافرت کرده و یا سفر برای شهادت دروغ باشد از نوع سفرهای حرام به شمار میآید.
امام جمعه بستانآباد افزود: بنایراین براساس آموزههای اسلامی سفر باید برمبنای تجزیه و تحلیل هدف خداوند از خلقت و نیز عبرت از گذشتگان بوده و در پایان درس و حکمتی برای مسافر داشته باشد.
وی به فرمایش امیرمؤمنان، حضرت علی(ع) درخصوص سفر اشاره کرد و ادامه داد: هدف انسان ازسفر باید برای دور کردن غم و اندوه و دست یافتن به انرژی و روحیه تازه، کسب بزرگواری، روزی حلال، علم، آشنایی با آداب و همنشنی با بزرگان باشد.
تقرب الهی، تنها هدف حجاج باشد
وی با اشاره به سفر معنوی حج، ارزش این نوع سفر را بسیار متعالی و دارای آثار و برکات فراوان ارزیابی کرد و گفت: حجاج باید به آداب این سفر، قبل، حین و بعد ازانجام آن، توجه ویژهای داشته باشند؛ به عبارت دیگر باید قبل سفر قلب و روح خود را از هر نظر صاف کرده و با اخلاص تمام مقدمات آن را فراهم سازند و هدف خویش را تقرب الهی قرار داده از هرگونه ریاکاری و پرداختن به امور دنیوی اجتناب ورزند.
حجتالاسلام رضوی با اشاره به بیت «هر کجا محرم شدی دست از خیانت باز دار، ای بسا محرم که با یک نقطه مجرم میشود»، افزود: کسی که لباس احرام میپوشد باید در رفتار و اخلاق بتوانند حرمت محرم شدنش را برای همیشه نگه دارد و آثار آن در رفتار و گفتار و کردارش مشهود باشد.
وی همچنین با بیان اینکه کسب پول، علم، مقام و... آسان است و مهم حفظ آنهاست، اضافه کرد: کسب چنین موقعیتهایی میتواند انسان را هم عرشنشین و هم فرشنشین کند، لذا فردی که به سفر حج رفته باید همیشه از گناه، حرام و حتی مکروهات دوری گزیند و در سنت حسنه امر به معروف و نهی ازمنکر به شیوههای نیکو پیشقدم شود.
کنترل خواهشهای نفسانی و رعایت تقوای الهی؛ بهترین توشه برای سفر آخرت
امام جمعه بستانآباد با اشاره به اینکه همه انسانها دیر یا زود به ناچار یک سفری همیشگی و ابدی خواهند داشت، اظهار کرد: انسان باید در طول زندگی مراقب اعمال، رفتار و شیوه زندگی خود بوده و به این فرمایش امام علی(ع) که فرمودهاند: «الدنیا دار و الاخره قرار؛ دنیا دار و آخرت محل قرار است» توجه بیشتری کند.
وی افزود: در زندگی دنیوی انسان هر لحظه سفر میکند و میتواند عیوب کار خود را برای دفعات بعدی بسنجد و برطرف کند اما سفر آخرت سفری بیبازگشت و غیرقابل پیشبینی است؛ لذا باید براساس تعالیم دینی، آگاهانه و در مسیر رشد و تعالی و با کنترل خواهشهای نفسانی و رعایت تقوای الهی طوری عمل کند که در آن زمان و مکان حسرت یک عمر نعمت زندگی تباه شده را نخورد.
حجتالاسلام رضوی سخن «اولین خطا آخرین خطا به شمار میرود» را بهترین بازدارنده برای جوانان دانست و فرمایش امام علی(ع) مبنی براینکه «ای مردم برای آخرت خود توشه و آذوقه فراهم کنید که مهمترین آنها همان تقوا و کنترل نفس است درغیر این صورت در سفر آخرت با زیان مواجه میشوید» را مطلوبترین راهنمای راه سعادت عنوان کرد.
