نامه امام علی(ع) به مالک؛ منشور کامل مدیریتی برای مسئولان جامعه اسلامی

حجت‌الاسلام علیرضا حسینی، امام جمعه خوسف در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، با اشاره به توصیه‌های امام علی(ع) به استاندارانی که به نقاط مختلف اعزام می‌کردند، گفت: جامع‌ترین این دستورات را امام علی(ع) به مالک اشتر، فرمانداری مصر نمودند.

وی ادامه داد: در حقیقت می‌توان گفت نامه امام علی(ع) به مالک اشتر منشور کامل مدیریتی برای مسئولان نظام اسلامی است که با عمل به این توصیه‌ها می‌توان به شیوه حکومتداری امام علی(ع) نزدیک شد.

تأکید امام علی(ع) بر رعایت تقوی الهی توسط دولتمردان

امام جمعه خوسف بیان کرد: مهم‌ترین توصیه امام به فرمانداران خویش تأکید بر رعایت تقوی الهی بود و در جای جای نهج البلاغه آمده است که ایشان خطاب به فرمانداران مناطق خویش توصیه می‌کردند که اکنون که به مقامی رسیده‌اند نباید رعایت حدود الهی را زیر پا بگذارند.

حسینی اظهار کرد: یکی از مواردی که امام در این نامه مطرح نمودند این است که خود را برای جنگ با خدا بسیج نکن به این معنا که فرهنگ جامعه را در مسیر خلاف رضا خدا قرار نده که این مسئله را مسئولان باید مدنظر قرار دهند.

وی ادامه داد: نظام ما محصول خون حدأقل 70 هزار شهید دوران پیروزی انقلاب و 230 هزار شهید هشت سال دفاع مقدس است و اگر مردم نیز سختی‌ها را تحمل می‌کنند و صبوری پیشه می‌سازند به‌خاطر حفظ دین است و از این رو مسائل فرهنگی بسیار اهمیت دارد.

امام جمعه خوسف عنوان کرد: امام علی(ع) در این نامه به مالک توصیه می‌کند که اطرافیانش از چاپلوسانی که کاستی‌ها را بیان نمی‌کنند نباشد و همچنین از جمله افراد بخیلی نباشند که او را از جود و بخشش نسبت به مردم منع کنند.

معیارهای انتخاب کارگزاران دولتی از دیدگاه امام علی(ع)

حسینی با اشاره به معیارهای انتخاب کارگزاران دولتی از دیدگاه امام علی(ع) گفت: ایشان در این نامه می‌فرمایند که کارگزاران را از افراد آزمایش شده که تجربه‌های موفقی دارند و همچنین کسانی که سوء سابقه‌ای ندارند، انتخاب شوند.

وی بیان کرد: مولا علی(ع) تأکید دارند که فرماندار و یا استاندار هیچ‌گاه سنت‌های نیکوی گذشتگان را از بین نبرد که این مسئله برای امروز ما نیز درس‌آموز است و مسئولان جامعه اسلامی نباید با تغییر مدیران هرآنچه که مدیران قبلی انجام داده‌اند را به سخره بگیرند چرا که ممکن است آن عمل یا فعل در زمان خودش بسیار پسندیده بوده باشد.

مسئول یک جامعه اسلامی سِمت را باید امانت الهی بداند

امام جمعه خوسف اظهار کرد: مسئول یک جامعه اسلامی سِمت را باید امانت الهی بداند که روزی به او داده‌اند و روزی نیز از او خواهند گرفت به همین جهت امام علی(ع) در نامه مهم خود به مالک خطاب به او گفتند که تو را به سوی شهرهایی فرستادم که پیش از تو دولت‌های عادل یا ستمگری بر آن حکم راندند و مردم در کارهای تو چنان می‌نگرند که تو در کارهای حاکمان پیش از خود می‌نگری.

حسینی درباره دیدگاه امام علی(ع) و توصیه‌های ایشان به دولتمردان درباره مقابله با مفاسد اقتصادی عنوان کرد: ایشان خطاب به مالک بیان نمودند: از میان مردم کسی را به عنوان قضاوت انتخاب کن که مراجعه فراوان او را به ستوه نیاورد و موارد شبهه را بشناسد و متکی به دلیل باشد و چون حکمش روشن شد قاطع عمل کند.

وی افزود: بنابر این توصیه امام علی(ع) درباره مفاسد اقتصادی تا وقتی دلیل بر گناهکاری کسی مشخص نشده نباید آبروی افراد را برد ولی پس از روشن شدن حقیقت قاضی اسلامی نباید سستی کرده و به بهانه سابقه روشن افراد در اجرای حکم سستی کند.

توصیه امام علی(ع) در خصوص رعایت حال مستضعفان

امام جمعه خوسف ادامه داد: یکی از مهمترین توصیه‌های امام علی(ع) به کارگزاران دولتی درباره ضعیفان و مستضعفان است به‌گونه‌ای که ایشان در همین نامه مالک فرمودند که خدا را... خدا را در خصوص طبقات پایین و محروم جامعه که هیچ چاره‌ای ندارند و مبادا سرمستی حکومت تو را از رسیدگی به آنان بازدارد که هرگز انجام کارهای فراوان و مهم عذری برای ترک مسئولیت‌های کوچک‌تر نخواهد بود.

حسینی یادآور شد: مهربانی با مردم، مشخص کردن ساعت و زمانی معین برای پاسخگویی حضوری، دلجویی از پیران و سالخوردگان و مقابله با احتکار و کسانی که در بازار مسلمانان اختلال ایجاد می‌کنند از دیگر توصیه امام علی(ع) به سیاستمداران و دولتمردان است.