آسیبشناسی شبکههای اجتماعی؛ الزامی فراموششده
گروه فضای مجازی: آسیبشناسی شبکههای اجتماعی الزامی فراموششده است که باید مسئولان و دستگاههای مربوطه بیش از هر اقدامی در جهت آگاهسازی کاربران و استفادهکنندگان از فضای مجازی تدابیری اندیشیده و عملی سازند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، تبلیغات استفاده از وایبر بین اقشار مختلف چنان رونق دارد که میتوان گفت که گاهاً اولین سؤال در گسترش دادن تعاملات، دوستیها و یا حتی ارتباطات کاری و ... بین افراد به «وایبر داری؟» تبدیل شده است.
اگرچه وایبر این امکان را به کاربران خود میدهد تا در تمام لحظات و بدون درنظر گرفتن بعد مسافت با یکدیگر در ارتباط باشند، اما در کنار این مزایا بدون شک معایبی هم وجود دارد که بزرگی و تأثیرات سوء آن میتواند باعث ایجاد زحمت یا مزاحمت برای کاربران به ویژه کاربرانی که دارای سلیقه خاص در انتخاب دوست یا دارای هدف و برنامهای منظم در تعاملات خوداند شود.
تشکیل گروههای مختلف و عضو کردن افراد بدون نیاز به اعلام رضایت آنها در یک گروه با اعضایی دارای افکار و اندیشههای مختلف فقط برپایه دوست بودن با مدیر گروه! یا یکی از اعضا از مهمترین امکاناتی است که باعث ایجاد دردسر برای کاربران این شبکه اجتماعی شده است.
محمد اکبری، مدرس حوزه و دانشگاه در بیرجند خانواده را مهمترین نهاد اجتماعی که تأثیر زیادی بر ایجاد آسیبهای اجتماعی دارد ذکر کرد و گفت: اگرچه رسانه میتواند بهصورت مستقیم تمامی آحاد جامعه را تحتتأثیر قرار دهد اما تأثیر مهم آن از طریق اثرگذاری بر نهادهایی چون خانواده است.
گرایش و تمایل جوانان به ارتباطات مجازی؛ نتیجه گسترش بیکاری
وی گرایش و تمایل جوانان به ارتباطات مجازی مانند وایبر و ویچت را نتیجه گسترش بیکاری بین جوانان دانست و اظهار کرد: ایجاد اشتغال و دادن مسئولیتهای جدی به جوانان باید از سوی دولت پیگیری شود.
این مدرس حوزه و دانشگاه با بیان اینکه در دنیای امروز خانواده با تحولات بزرگی روبهرو شده است، افزود: رسانهها میتوانند بر موضوعاتی چون تربیت فرزندان و چالشهای درون خانواده مؤثر واقع شوند.
اکبری با بیان اینکه رسانهها نقشی کلیدی در تبیین شکلگیری فشار ناشی از خلأهای هنجاری ایفا میکنند، اظهار کرد: برنامههای گوناگون رادیویی و تلویزیونی میتواند الگوهای رفتاری را در قالب فیلم، سریال و نمایشهای رادیویی ارائه دهند.
وی با بیان اینکه دوستیها، ابراز محبتها، احوالپرسیها بهسمت مجازی شدن پیش میروند، افزود: به نظر میرسد در فضای مجازی، غافل از این هستیم که دوستیها هم مجازی است و در یک پیام خلاصه میشود.
این مدرس حوزه و دانشگاه با بیان اینکه دانش آموزان، نوجوانان و جوانان با شبکههای اجتماعی به صورت سلیقهای و مطابق میل خود برخورد میکنند، بیان کرد: اوقات فراغت باید بهگونهای باشد که جوانان و نوجوانان انگیزه گرایش به سمت برنامهها و فعالیتهایی که در این بخش تدارک دیده شده را داشته باشند.
وی اظهار کرد: در سنین جوانی و نوجوانی معمولاً افراد با مشکلاتی مواجه میشوند که تمایل دارند آنها را با دیگران مطرح کنند و اگر فضایی برای بیان مشکلات آنها وجود نداشته باشد تمایل پیدا میکنند با افرادی معاشرت کنند که بدون نگرانی بتوانند مسائل خود را مطرح کنند.
فاطمه مرکی، یک روانشناس و مشاور خانواده دوستیها و ارتباطات مجازی در شبکههای اجتماعی را یکی از راههایی که در تزلزل بنیان خانواده نقش نسبتاً مهمی را ایفا میکند دانست و افزود: گاهی شروع ارتباطات مجازی پایان راه زندگی مشترک را رقم زده است.
وی به بازی گرفتن حیثیت خانوادهها با به اشتراک گذاشتن عکسها، بزرگنماییکردن یک اتفاق، کم رنگشدن اعتماد بین زوجین، به وجود آمدن سوءظن بین آنها را از دلایلی دانست که بنیان خانوادهها را متزلزل و گاه از هم پاشیده است.
این روانشناس بیان کرد: متأسفانه گاهی به دلیل سنتی بودن خانوادهها و گاه به علت عدم فرهنگسازی در مدارس و محیطهای آموزشگاهی، نحوه استفاده و کارکرد این شبکهها برای جوانان ما توضیح داده نمیشود و یک جوان با حس کنجکاوی و رقابت با هم سن و سالان به صورت خودسرانه به سمت این فضاها کشیده میشود.
عدم فراهم کردن تفریحات مناسب؛ زمینهساز گسترش شبکههای مجازی
مرکی حلقه مفقوده اوقات فراغت و عدم فراهم کردن تفریحات مناسب را زمینهساز گسترش شبکههای مجازی و اجتماعی و بازیهای رایانهای در میان سرگرمیهای جوانان و نوجوانان به ویژه دانشآموزان ذکر کرد.
وی ادامه داد: بدون تردید چنین فردی به خاطر ناآشنایی و نداشتن پیش زمینه نسبت به نقاط مثبت و منفی فضاهای مجازی و شبکههای اجتماعی تنها وقت خود را به بطالت میگذارند و بدون تردید شخصیت چنین فردی به لحاظ فرهنگی و علمی ارتقاء نمییابد.
این روانشناس متذکر شد: متأسفانه در جامعه ما نحوه استفاده از شبکههای اجتماعی و ورود به اینترنت به درستی تبیین و اطلاعرسانی نشده و در این میان اغلب خانوادهها نیز بهدلیل ساختار سنتی با اینگونه فضاها آشنایی و ارتباطی ندارند.
مرکی با بیان اینکه متأهلان از مشتریان پر و پا قرص این شبکهها شدند و روز به روز به آمارشان اضافه میشود، افزود: براساس آمارها استفاده از فضای مجازی توسط آنها به تدریج طلاق عاطفی و فاصله گرفتن زوجین از یکدیگر را در پی دارد.
تکفرزندی شدن خانوادهها؛ عوامل مؤثر در روی آوردن جوانان به شبکههای اجتماعی
وی تکفرزندی شدن خانوادهها را یکی از عوامل مؤثر در روی آوردن جوانان به شبکههای اجتماعی دانست و افزود: فرزندان همدمی برای گفتوگو و همبازی برای بازی در خانواده ندارند و همچنین فرزندان این خانوادهها از نظر ارتباطگیری با افراد در فضای واقعی نسبت به فرزندانی که در خانوادههای با فرزند بیشتر هستند ضعیفتر هستند.
این روانشناس و مشاور خانواده اظهار کرد: بازگو کردن موضوعات کاملاً خصوصی، جنسی، تننمایی، توهین به اعتقادات دیگران از مواردی است که در چترومها شاهد آن بوده و اخیراً با رویه عادیسازی این موضوع در برخی نرمافزارها به چشم میخورد که در نهایت اباحهگری جنسی و بیبندوباری را فریاد میزنند.
مرکی با بیان اینکه حضور دختران و پسران نوجوان در وایبر باعث روابط شدید و وابستگی آنها به فرد ناآشنا میشود که این امر آسیب جدی است، اظهار کرد: عادیسازی روابط دختر و پسر در چنین شبکههایی از عوارض منفی آن است که در فرهنگ ما تأثیرگذار است.
