انگیزههای نامعقول؛ از آسیبهای ازدواج مدرن
گروه اجتماعی: یکی از آسیبهای ازدواج که منشأ بسیاری از مشکلات است، وجود انگیزههای نامعقول در ازدواج است در حالیکه خداوند در قرآن، انگیزه اصلی این مهم را کسب آرامش معرفی میکند نه دستیابی به پول، زیبایی، مقام و ... .
حجتالاسلام محمدرضا خدایی، از کارشناسان مذهبی استان لرستان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، در رابطه با مفهومشناسی واژه مدرنیته، اظهار کرد: کلمه «مدرنیته» از ریشه لاتین «modo» به معنای امروزی و جدیدی گرفته شده است و در اصطلاح فیلسوفان، مدرنیسم یا مدرنیته به مفهوم نوآوری، ابداع، پیشرفت، رشد و خودآگاهی تاریخی بشر است.
وی ادامه داد: در ازدواج به شکل سنتی، نقش خانواده یعنی پدر، مادر و گاهی خواهران و برادران و خواهران بسیار پررنگ بوده است، در زمینههایی چون مشورتدهی، مشارکت در انتخاب همسر و حمایتهای پس از ازدواج، نقش خانواده سنتی بسیار پررنگ و محسوس بوده است.
حجتالاسلام خدایی اضافه کرد: در چنین ازدواجی بدون طی شدن مرحله موافقت خانواده، اصولاً ازدواج محقق نمیشده یا با سختیهای فراوان روبرو بوده است، این نوع ازدواج با وجود مزایایی که دارد، در مواردی استقلال و اعتماد به نفس زوجین و شناخت بهتر آنان از همسر آیندهشان را تهدید میکرده است.
معاون فرهنگی دانشگاه لرستان گفت: در ازدواج به روش مدرن، برعکس روش سنتی، سهم خانواده در ازدواج کمرنگ میشود و افراد با نوع نگاه خود اقدام به انتخاب همسر میکنند و حتی از کارکرد مشورتی خانواده استفاده نمیکنند.
حجتالاسلام خدایی ادامه داد: در روش مدرن، اغلب شاهد روابط صمیمانه قبل از انعقاد عقد شرعی هستیم که این امر به سهم خود برای جوانان بسیار پرخطر و آسیبزاست، همچنین در ازدواج به سبک مدرن به علت کمشدن و یا قطع شدن حمایت خانواده، خطرات دیگری نیز زوجین را تهدید میکند.
نقاط مثبت ازدواج سنتی
وی در رابطه با محاسن و نقاط مثبت ازدواج سنتی، تصریح کرد: مشارکت بیشتر خانواده در ارائه مشورت و راهنمایی به جوانان، رعایت حق پدر در صدور جواز برای ازدواج دختر تا جایی که مصلحت و سعادت دختر تأمین شود، محفوظ ماندن حجب و حیای دختر و پسر و همراهی و پشتیبانی خانواده در رفع مشکلات پس از ازدواج از جمله مزایای ازدواج به سبک سنتی است.
حجتالاسلام خدایی با اشاره به محاسن ازدواج مدرن، گفت: به حداقل رسیدن دخالت و مخالفت دیگران، امکان شناخت بهتر بهواسطه رابطه نزدیک و بیشتر طرفین ازدواج و استقلال پسر و دختر در تصمیمگیری ازدواج و جلوگیری از ازدواجهای تحمیلی، کمااینکه احتمالاً برخی از جوانانی که به این روش روی میآورند، تجربه ناموفق والدین خود در ازدواج سنتی را پیشرو دارند.
ایرادات محتوایی و شکلی ازدواج مدرن
حجتالاسلام خدایی گفت: در ازدواج مدرن دو دسته اشکالات ماهوی و محتوایی و ایرادات ساختاری و شکلی به چشم میخورد، یعنی اینکه یک دسته از نقاط ضعف ازدواج مدرن به ماهیت (چیستی) و محتوای این نوع ازدواج برمیگردد و یک طیف دیگر از این ایرادها به شکل و چگونگی این شیوه وارد است.
این کارشناس مذهبی اظهار کرد: از اشکالات محتوایی آن میتوان به نبود پشتوانه و حیانی و دینی، نابسامانی خانواده و پذیرش بیچون و چرای فرهنگ بیگانه اشاره کرد و خواستگاری و شروع نادرست، برقراری رابطه پنهانی و آسیبهای و تبعات منفی آن حتی بعد از ازدواج، از عیوب شکلی ازدواج مدرن محسوب میشوند.
حجتالاسلام خدایی عنوان کرد: یکی از آسیبهای ازدواج که موجب بسیاری از پسلرزهها در زندگی جوانان میشود، وجود انگیزههای نادرست و نامعقول مانند؛ اشباع غریزه جنسی، بهرهبردن از زیبایی، کسب موقعیت مالی، کسب موقعیت شغلی و تحصیلی، دستیابی به موقعیت اجتماعی یا سیاسی و داشتن فرزند و لذت آن در ازدواج است در حالیکه حکمت و فلسفهای که موجب شده تا خداوند حکیم به ازدواج سفارش کند، هیچکدام از موارد مذکور نیست.
وی ادامه داد: چهبسا افرادی که در سنین بالای زندگی و با اینکه جاذبههای جنسی کاهش مییابد مانند یک روح در دو بدن به یکدیگر عشق میورزند، پس غریزه جنسی نمیتواند و نباید انگیزه اصلی ازدواج باشد و فرزندآوری هم همینطور، کم نیستند افرادیکه سالیان سال را بدون فرزند تا آخر عمر در کنار یکدیگر سپری کردند و امام صادق(ع) فرمود: وقتی مردی برای زیبایی یا مال زنی با او ازدواج کند به آن (مال و زیبایی) واگذار میشود.
نگاه قرآن و دین به فلسفه ازدواج
حجتالاسلام خدایی با اشاره به نگاه قرآن و دین به فلسفه ازدواج، عنوان کرد: از دیدگاه قرآن کریم، مسئله ازدواج اصولاً موضوعی جسمی که با پول یا موقعیت اجتماعی ـ سیاسی قابل توجیه و تفسیر باشد، نیست، بلکه گرایش به جنس مخالف، از فطریات و روحیات بشر است و گویی در خلقت بشر نهفته و سرشته شده است که همواره بهدنبال نیمه گمشدهاش بگردد تا آن را بیابد.
این کارشناس مذهبی ادامه داد: خداوند متعال در آیه هشت سوره مبارکه نبأ فرمود: «وَخَلَقْنَاکُمْ أَزْوَاجًا؛ و شما را جفت آفریدیم» و نیز در آیه 21 سوره مبارکه روم میفرماید: «وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُم مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْکُنُوا إِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَکُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ؛ و از نشانههاى او اینکه از [نوع] خودتان همسرانى براى شما آفرید تا بدانها آرام گیرید و میانتان دوستى و رحمت نهاد آرى در این [نعمت] براى مردمى که مىاندیشند قطعاً نشانههایى است».
تأمین نیازهای فطری به آرامش و امنیت آدمی میانجامد
حجتالاسلام خدایی اضافه کرد: در آیات مذکور، سخن از خلقت و فطرت است، این آیات جفتخواهی را سرشت بشر معرفی میکند و شاید به همین دلیل است که در ادامه آیه 21 سوره روم، ازدواج را مایه آرامش انسان میداند، چون تأمین نیازهای فطری به آرامش و امنیت آدمی میانجامد.
وی بیان کرد: علامه طباطبایی در تفسیر المیزان در ذیل همین آیه مینویسد: «هر یک از زن و مرد در حد خود و فیالنفسه، ناقص و محتاج به طرف دیگر است و از مجموع آندو واحدی تام و تمام درست میشود و به خاطر همین نقص و احتیاج است که هر یک به سوی دیگری حرکت میکند و چون بدان رسید آرامش و سکونت مییابد، چون هر ناقصی محتاج به کمالی است و هر محتاجی مایل به زوال حاجت و فقر خویش است».
حجتالاسلام خدایی اظهار کرد: در میان آیاتی که به توصیف بهشت پرداخته، سخن از همسران بهشتی رفته است که نشان میدهد روند جفتخواهی حتی در ابدیت آدمی هم ادامه دارد.
این کارشناس مذهبی عنوان کرد: نخستین آسیبی که از سوی دنیای مدرن، ازدواج را تهدید میکند، انگارهها و انگیزههای نادرست در امر ازدواج است؛ مانند میل جنسی، پول و ثروت همسر، زیبایی همسر، موقعیت سیاسی و اجتماعی، مدرک علمی ، شغل و... قرآن کریم ضمن آنکه ازدواج را از امور فطری و خلقتی انسان میداند، انگیزه اصلی ازدواج را کسب آرامش معرفی میکند.
ناکارآمدی روشهای سنتی و مدرن محض در مقابل قرآن
حجتالاسلام خدایی بیان کرد: راهحلهای سنتی و مدرن در ازدواج، مشکلات خاص خود را دارند، البته هیچکدام از روشهای مذبور نماینده روش قرآن و اسلام نیست کمااینکه خداوند متعال در آیه 9 سوره مبارکه اسرا میفرماید: «إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ یِهْدِی لِلَّتِی هِیَ أَقْوَمُ وَیُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِینَ الَّذِینَ یَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا کَبِیرًا؛ قطعا این قرآن به [آیینى] که خود پایدارتر است راه مینماید و به آن مؤمنانى که کارهاى شایسته مىکنند مژده مىدهد که پاداشى بزرگ برایشان خواهد بود»، بهراستی که جامعه ما هم بهجای رویآوردن به روشهای دنیای مدرن و پسامدرن و یا حتی برخی روشهای منسوخ گذشتگان، باید به سفارشهای کتاب آسمانی، پیامبر(ص) و امامان مراجعه کند.
