غیرت، واژهای که باید تعریف آن را در مفاهیم دینی جستوجو کرد
گروه اندیشه: غیرت از کلماتی است که افراد بر حسب ظن خود تعاریف مختلفی از آن ارائه کردهاند، خیلیها با بیتفاوتی از کنار آن گذشتهاند و برخی نیز نام رفتارهای افراطی و غلط خود را غیرت مینامند در حالیکه این واژه باید از نگاه روشن و معتدل دین جستوجو شود.
برخی از کلمات علیرغم سادگی در حروف معنای عمیقی دارند که استواری مهمترین نهاد اجتماعی از آن نشأت میگیرد. بیشک نکته مهمی که در تعریف غیرت لازم است لحاظ شود این است که نباید سلایق شخصی را در این امر لحاظ کرد و حساسیت بر روی اموری که صرفاً از نگاه فردی خاص زشت تصور میشود را غیرت نامید چراکه در این صورت به سمت افراط و تفریط کشیده خواهیم شد.
همه ما بهعنوان یک مسلمان مسائلی را به عنوان گناه میشناسیم و در قرآن و سیره اهل بیت(ع) به عنوان خروج از حدود الهی نامیده میشود و از مبنای این اصل میتوان در یک تعریف بسیاره ساده فردی را که بر روی انجام گناهان حساسیت دارد را فردی غیور نامید.
بهعنوان مثال زمانی که فردی متوجه میشود یکی عزیزانش نسبت به یکی از حدود الهی مثلا ارتباط با نامحرم و حجاب بیتفاوت است، تلاش میکند آن دوست و یا عضوی از خانواده را در این زمینه هشدار دهد را میتوان فردی غیرتمند نامید.
امام صادق(ع) درباره غیرت میفرمایند: «در امور حلال غیرت بیهوده است». (الکافی، همان، ج5، ص537) که از این حدیث دو مطلب را میتوان فهمید نخست آنکه غیر در امور حرام باید مدنظر قرار گیرد و دوم که مفهوم اصلی حدیث است این بوده که در امور حلال نباید حساسیتهای بیجا داشت.
در نقطه مقابل با کسانی که نسبت به بیحجابی نوامیس خویش بیتفاوتند و ارتباط با نامحرم اعضای خانواده خویش را امری زشت تلقی نمیکنند کسانی هستند که حتی در امور حلال نیز بر خانواده خود سخت میگیرند.
مولا علی(ع) در حدیثی میفرماید: «بپرهیز از اینکه در غیر موردش غیرت کنی، زیرا غیرت نابجا، زنان پاک را به ناپاکی و بیگناهان را به آلودگی سوق میدهد».(نهج البلاغه/ص 405)
بهعنوان مثال گفتو گو و ارتباط متعارف با نامحرم همراه با رعایت مرزهای حیاء و عفت به لحاظ دینی بلا اشکال است اما مشاهده میشود که برخی از خانوادهها نسبت به این امور بر فرزندان به ویژه فرزندان دختر خویش سخت میگیرند و یا از طرف دیگر هرچند از چادر به عنوان حجاب برتر یاد میشود و توصیه میشود که زنان مسلمان از این پوشش نزد نامحرم استفاده کنند ولی کدامیک از مراجع تقلید پوشش چادر را واجب دانستهاند که بعضی از خانوادهها استفاده از این پوشش را برای فرزندان خود اجباری میکنند؟.
آیا کسانی که بر فرزندان خود در این امور سخت میگیرند، از نتایج آن بر روح و روان آنان آگاه هستند، آیا میدانند که ممکن است این شیوه برخورد ثمری در تضاد آنچه مدنظرشان است داشته باشد؟. بیشک چه کسانی که اصلا واژهای به نام غیرت برای آنان تعریف نشده و چه کسانی که این مهم را با سلایق شخصی خویش تعریف میکنند باید نگاهی نو به این واژه داشته باشد و آن را در مسیر حفظ حدود الهی بهکار برند.
بهمنزاده/ خراسان جنوبی
