
حجتالاسلام والمسلمین محسن مهدوی، مدرس حوزه و دانشگاه در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از گیلان، با اشاره به اثرات مثبت امر به معروف و نهی از منکر در خانواده، اظهار کرد: بسیاری از مشکلات خانوادهها در زندگی ریشه در عدم شناخت آنها نسبت به خوبی و نیکی در مقابل گناه و بدی دارد، زیرا خانواده اولین محیطی است که منشِ فرزندان در آن شکل میگیرد و والدین اولین مربیانی هستند که قادرند فرزندان خویش را با صفات نیکو آشنا سازند و با رفتار خویش آنها را در ترک گناهان یاری دهند.
وی افزود: گاهی زن و مرد فکر میکنند نیازهای اعضای خانواده منحصر در خوراک و پوشاک و یا جایی برای زندگی است و از نیازهای دیگرشان غافل هستند. بعضی وقتها تشخیص خوبیها از بدیها مشکل است و شناساندن این دو مفهوم برای فرزندان برعهده والدین قرار دارد؛ در واقع تغذیه روح و به کار گرفتن اصول تعلیم و تربیت صحیح، مهمتر از سلامتی بدن است.
حجتالاسلام مهدوی با اشاره به آیه 6 سوره تحریم، گفت: در این آیه شریفه، خداوند توجه انسان را به خود و خانوادهاش جلب میکند و تأکید میفرماید که فرد نه تنها مسئول نگهداری خویشتن از گناه است، بلکه سزاوار است خانوادهاش را نیز از ارتکاب به گناه نجات دهد، چراکه اگر آنها را به حال خود رها کند خواه و ناخواه به سوی آتش دوزخ پیش میروند؛ لذا وظیفه والدین است که فرزندان را از سقوط در آتش دوزخ حفظ کنند.
دلیل انجام نیکی یا ترک گناه منحصر به فرمان والدین نباشد
مدرس حوزه و دانشگاه ادامه داد: به عنوان مثال یکی از راههای نجات اعضای خانواده سفارش عملی به نمازیست که خود باعث جلوگیری از ارتکاب گناه است؛ باید والدین در خواندن نماز بر فرزندانشان سبقت بگیرند تا فرزندان لذت یاد الهی را در زندگی پدر و مادر تجربه کنند.
وی اضافه کرد: بعضی از والدین در امر به معروف و نهی از منکر سختگیری میکنند و بدون اینکه فرزند را از نظر فکری آماده سازند به حالت دستوری امر و نهی مینمایند، در صورتی که این راه درست امر به نیکی و جلوگیری از کار ناشایست نیست؛ لذا دلیل انجام نیکی یا ترک گناهی میتواند منحصر در فرمان والدین باشد.
حجتالاسلام مهدوی تصریح کرد: در بسیاری از آیات قرآن برای تشویق انسانها به انجام کاری نیک و ترک گناه به پاداش برخی از کارهای نیک و جزای گناهان اشاره شده؛ لذا والدین نیز با بهرهگیری از این کتاب الهی برای کارهای نیک فرزندان پاداشی متناسب با عمل او در نظر بگیرند. البته این اعمال پاداش هم نباید به افراط کشیده شود که در این صورت فرزند شرطی شده و با قطع جایزه حتی عمل واجبی چون نماز را نیز ترک میکند.
این کارشناس حوزه دین بیان کرد: گاهی والدین در تربیت دینی، فرزند خویش را رها ساخته و هنگامی که از نظر اخلاقی و روحی شکل گرفت به تربیت دینی او اقدام میکنند، در صورتی که عملکرد بزرگان دین به گونهای دیگر است، چراکه امام باقر(ع) در بیانی شیوا درباره مراحل امر به نماز از جانب والدین را در سنین مختلف فرزندان فرموده است «در سه سالگی کلمه توحید را به طفل بیاموزند، در چهار سالگی نبوت را به او یاد بدهند، در پنج سالگی رویش را به قبله متوجه کنند و به او بگویند که سر به سجده بگذارد. در شش سالگی کامل رکوع و سجده صحیح را به او بیاموزند، در هفت سالگی به طفل بگویند دست و رویت را بشوی و نماز بگذار».
امر به نیکیها در خوشبختی افراد خانواده مؤثر است
مدرس دانشگاه با بیان اینکه همانطور که امر به نیکیها در خوشبختی افراد خانواده مؤثر است، نهی از زشتیهای گناه نیز در سعادت آنها تأثیرگذار خواهد بود، گفت: اگر امر به نیکیها و نهی از زشتیها نباشد آسیب جدی به خانواده وارد میشود.
حجتالاسلام مهدوی با تاکید بر اینکه شایسته است هر یک از اعضاء خانواده نسبت به کار زشت طرف مقابل از خود عکسالعمل نشان دهند، تصریح کرد: بنابراین در سفارش به نیکیها و جلوگیری از گناهان در خانواده، اگر جنبه عاطفی آن رعایت شود و فرزند بداند که والدین او را با تمام خوبیها و کاستیها دوست دارند و از محبت آنها لبریز شود، با آگاهی از شادی والدین از عمل نیک خویش و ناراحتی آنها از عمل زشت خود، سعی میکند با روی آوردن به نیکی آنها را خشنود سازد.
وی خاطرنشان کرد: اگر در خانواده امر به معروف و نهی از منکر به صورت اصولی اجرا شود و پدر و مادر علاوه بر شناخت نیکی و زشتی در عمل خود فرزندان را به نیکی سوق دهند و از گناه جلوگیری نمایند، فرزندان را در طی مراحل کمال یاری میدهند.