مدیریت فرهنگی حوزه دفاع مقدس نیازمند تجدیدنظر عالمانه است
گروه اجتماعی: مدیریت فرهنگی حوزه دفاع مقدس از منظر هنر و ادبیات نیازمند تجدیدنظر عالمانه است، باید حمایت مادی و معنوی از نویسندگان این عرصه انجام شود تا به نوشتن داستانهای بلند و قوی ترغیب شوند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از ایلام، محمدعلی قاسمی، رئیس حوزه هنری استان ایلام امروز، 2 مهر در مراسم اختتامیه هشتمین جشنواره استانی ادبیات داستانی بسیج، اظهار کرد: همه جوامع که آموزههای جهانبینی، سیاسی، گروهی و ... دارند به این امر واقف هستند که باید مقابل تجاوز عکسالعملی به نام دفاع انجام داد که این در جایگاه و فلسفه وجودی از ارزش و منزلت برخوردار است.
وی گفت: این واقعیت وجود دارد که جنگ بر کشور ایران تحمیل شد و مسئولیت را مقابل دفاع زیاد کرد و باعث تعالی و همدلی بیشتر بین مردم شد، بدین جهت این همبستگی از نظر جامعه ایرانی از احترام برخوردار است، اما باید دید هنر داستاننویسی توانسته این مضامین را به نسل بعدی انتقال دهد و نقش خود را ایفا کند؟
قاسمی دوران جنگی تحمیلی را شامل 4 دوره آغازین، میانی، پایانی و دوران گذار عنوان کرد و افزود: در آغاز داستانهایی تهیه میشد که مبتنی بر مفاهیم خاص بود و هدف از نگارش آن برانگیختن حس غرور در مقابل تجاوز، ترغیب مردم به دفاع و ساختاری متکلفانه داشت.
رئیس حوزه هنری ایلام، گفت: درونمایه این داستانها از سال 63 تغییر کرد و تبدیل به موضوعی دغدغهمند شد، در مرحله پایانی نگرش مخاطب فراتر میرود و گاه مسائل روحی-روانی مربوط به جنگ با رگههایی از تأثر و تأمل مطرح میشود که آغاز مرحله پرسشگری و خلق جلوههای زیباشناختی در ادبیات داستانی است.
وی با بیان اینکه در ادبیات داستانی، مسائل و موضوعات اجتماعی که ایجادکننده آسیب است از نگاه نویسنده برخاسته از دوران جنگ است، گفت: پرسشگری در دوران گذار پررنگتر میشود سؤالاتی که در جهتهای گوناگون در متن داستانهای امروزی بهویژه در طبقه روشنفکر نمود پیدا کرده است.
این مسئول با بیان اینکه هر انسان سلیمالنفسی و هر نویسنده که عقلانی مینویسد به این نتیجه رسیده است که دفاع 8 ساله نه تنها مذموم نیست بلکه قابل ستایش است، اظهار کرد: در حال حاضر به دلیل قرار گرفتن در دوران گذار جنگ در وضعیت پرسشگری است، اما یقیناً آیندگان به دلیل دفاع از وطن آن را تحسین خواهند کرد.
این نویسنده و شاعر ایلامی، اضافه کرد: جامعهشناسان معتقد هستند داستانهای کوتاه به اندازه رمان نتوانسته مفهوم را منتقل کند که علت آن این است که داستان کوتاه در ذات و نهاد خود نمیتواند دربرگیرنده ابعاد شخصیتی افراد در متن باشد و یا به جزئیات اشاره کند و حتی فضاسازی و صحنهسازی محدود است که این محدودیت مانع از رسیدن نویسنده به اهداف موردنظر است.
وی گفت: سیر داستان کوتاه در مرحله اول همان تعالیم شجاعانه و ترغیب همنوعان به جهاد را اشاعه میدهد که در مرحله دوم سیر داستان کوتاه، نویسنده، بخشهایی از اقشار جامعه را همچون «کارکردهای زن»، از حاشیه به متن میرود اما در مرحله سوم سیر داستان کوتاه به تنهاییهای روحی-روانی فردی اشاره دارد که نشان میدهد با وجود چنین شاخصهایی آثار فاخری در حوزه داستان کوتاه تدوین نشده است ولی در مرحله بعدی داستان کوتاه دفاع مقدس رشد بهتر و مهمتری پیدا میکند چراکه وقایع از بعد روانی روایت میشوند و نویسنده با برگشت به دوران میانی جنگ به تشریح حالات روانی افراد بهویژه وضعیت پشت جنگ میپردازد.
قاسمی با بیان اینکه رصد و بررسی آثار نویسندگان در مورد مسائل بعد از جنگ نشان از تعارض فکری نویسنده با جنگ دارد، بیان کرد: داستان کوتاه دفاع مقدس نسبت به داستان بلند نتوانسته است به جایگاه غایی خود برسد، راههای برونرفت از این، تغییر نگاه نویسنده به حوزه دفاع مقدس با نگاهی خلاقانه است، چراکه بسیاری از نوقلمها و نویسندگان دفاع مقدس به آن نگاهی دغدغهمند ندارند.
رئیس حوزه هنری استان ایلام اظهار کرد: مدیریت فرهنگی حوزه دفاع مقدس از منظر هنر و ادبیات نیازمند تجدیدنظر عالمانه است همچنین برنامهریزی مدیران باید بهگونهای باشد که حمایت مادی و معنوی از نویسندگان دفاع مقدس انجام شود تا نویسندگان نوقلم به نوشتن داستانهای بلند و قوی ترغیب شوند و به ترویج فرهنگ دوران جنگ که از طریق داستانهای بلند و رمان امکانپذیر است برسیم.
