آیه شریفه «إِنَّکَ لا تَهْدی مَنْ أَحْبَبْتَ»؛ نشانه اختصاص هدایت پیامبر(ص) به ارائه طریق
گروه فعالیتهای قرآنی: مفسر قرآن کریم با تأکید بر اینکه دو نوع هدایت شامل ایصال به مطلوب و ارائه طریق است، گفت: آیه «إِنَّکَ لا تَهْدی مَنْ أَحْبَبْتَ» تأکیدی است بر اینکه کار پیامبر تنها ارائه طریق بوده است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا)، ابوالفضل بهرامپور، مفسر قرآن کریم در مراسم افتتاحیه ترم دهم مدرسه تخصصی قرآن کریم پیامبر اعظم(ص) که صبح امروز، سوم مهرماه در سالن همایشهای شرکت پشتیبانی و نوسازی بالگردهای ایران(پنها) برگزار شد به سخنرانی پرداخت و گفت: در پشت هر فعلی که از انسان صادر میشود، فکری نهفته است و اینکه شما قرآنآموزان و فراگیران در این مدرسه آمدهاید تا به آموزش قرآن بپردازید، نشاندهنده این است که به دنبال کسب معرفت قرآنی هستید، همانطور که مقام معظم رهبری فرمودهاند «کار کنید که معرفت قرآنی کسب کنید».
وی ادامه داد: لازمه کسب معرف قرآنی نیز ورود اسلام بر دل است همانطور که در آیه 125، سوره انعام میخوانیم «فَمَن یُرِدِ اللّهُ أَن یَهْدِیَهُ یَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلإِسْلاَمِ وَمَن یُرِدْ أَن یُضِلَّهُ یَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَیِّقًا حَرَجًا» پس خداوند هر کس را بخواهد هدایت کند، سینهاش را براى اسلام میگشاید و هر که را بخواهد در گمراهى بگذارد، سینهاش را تنگ و تنگتر میکند. لذا هرکس دلش پر از اسلام شد بر روی باور و عقیدهاش اثر میگذارد و این باور فکر را تولید میکند و فکر نیز موجب عمل میشود.
این مفسر قرآن کریم با اشاره به آیه 56، سوره مبارکه قصص، بیان کرد: خداوند به پیامبر(ص) فرموده است «إِنَّکَ لا تَهْدی مَنْ أَحْبَبْتَ وَ لکِنَّ اللَّهَ یَهْدی مَنْ یَشاءُ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدینَ» ای رسول ما، با اینکه تو هادی و هدایتکننده مخلوقات هستی، این چنین نیست که هر کس را که دوست داری بتوانی هدایت کنی ولیکن خداوند هر کس را میخواهد، هدایت میکند.
بهرامپور تصریح کرد: درآیه فوق با اینکه وظیفه پیامبر برای هدایتگری است اما خداوند تأکید میفرماید که اینگونه نیست که هر که تو بخواهی هدایت شود. این نشان میدهد که دو نوع هدایت داریم: یک نوع ایصال به مطلوب و دیگری ارائه طریق که ایصال به مطلوب تنها مختص به خداوند است به عبارت دیگر رساندن به مقصد کار خداوند است و حال آنکه ارائه طریق تنها کار پیامبر بوده است.
وی با اشاره به آیه 17، سوره مبارکه یس، افزود: خداوند میفرماید «وَمَا عَلَیْنَا إِلاَّ الْبَلاَغُ الْمُبِینُ» بعنی اینکه و بر عهده ما پیامبران چیزى جز ابلاغ آشکار نیست.پس با این آیات بیان میشود که تنها ارائه طریق و راه، کار پیامبر است.
ایصال به مطلوب مختص به حضرت حق است
این مفسر قرآن در پاسخ به این سؤال که چه کنیم که خداوند ایصال به مطلوب و هدایت بیخطر را درباره ما پیاده کند؟ اظهار کرد: هر کسی که به ارائه طریق و فرمودههای ارئه شده از سوی پیامبران عمل کند خداوند ایصال به مطلوب را درباره آن پیاده میکند.
بهرامپور با تأکید بر اینکه یکی از متشابهات قرآن ایصال به مطلوب است، تصریح کرد: برخی از پیامبران چون حضرت ابراهیم(ع) پس از آزمایشات متعدد به مقام نبوت و امامت رسیدند و حال آنکه حضرت عیسی(ع) در گهواره بودند شروع به سخن گفتند کردند که این مطلب ضمن اثبات نبوت ایشان، بر پاکى حضرت مریم(س) از تهمتهایی که به ایشان زدند، تأکید دارد.
وی با تأکید بر اینکه ایصال به مطلوب زمانی محقق میشود که بر اساس آن فرمودهها و ارائه طریقها عمل کنیم، گفت: همانطورکه خداوند فرموده است «فَمَن یُرِدِ اللّهُ أَن یَهْدِیَهُ یَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلإِسْلاَمِ» هر کس را خداوند بخواهد هدایت کند، تمام موارد لازم را در دلش جای میدهد که این میشود همان عقیده و باور و این خود میشود پشتوانه عمل صالح.
علامت « یَشْرَحْ صَدْرَهُ»، «نُورٌ یَقْذِفُهُ اللّهُ فِى قَلْبِ مَنْ یَشآءُ» است
این مفسر قرآن با اشاره به سخنی از پیامبر(ص)، اظهار کرد: از ایشان پرسیدند که علامت « یَشْرَحْ صَدْرَهُ» که خداوند فرموده است چیست؟ ایشان فرمودند «نُورٌ یَقْذِفُهُ اللّهُ فِى قَلْبِ مَنْ یَشآءُ» نوری است که بر قلب هر کس که خداوند بخواهد تابانیده میشود، سؤال کردند که چگوه متوجه شویم که آن نور بر قلب ما تابیده است؟ در پاسخ فرمودند ببینید هنگامی که دنیا و آخرتتان باهم درگیر میشود آیا دنیا را فدای آخرت میکند و یا بالعکس عمل میکنید.
وی با تأکید بر اینکه درباره بهشت زیاد مطالعه کنید چون آن هنگام است که رنج دنیا اثر نمیگذارد و گناهان منفور میشود، ادامه داد: اگر آخرت را فدای دنیای فانی کنید آن هنگام است که از نور خبری نیست.
بهرامپور گفت: خداوند درباره حضرت موسی(ع) در سوره نازعات، آیات 17 تا 19 فرموده است «اذْهَبْ إِلَى فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَى، فَقُلْ هَل لَّکَ إِلَى أَن تَزَکَّى، وَأَهْدِیَکَ إِلَى رَبِّکَ فَتَخْشَى» برو پی فرعون و بگو آیا مىخواهى پاک شوى؟ این نشان میدهد که مراد حضرت موسی(ع) این است که من که پیامبر هستم نمیتوانم در تو تصرف کنم تا زمانی که خودت غربال دست نگیری و خود را پاک نکنی و تا هنگامی که به ارائه طریق عمل نکنی، پاک و پاکیزه نمیشوی.
این مفسر قرآن اضافه کرد: حضرت موسی در ادامه این آیه میگوید من تو را به سوى پروردگارت راهنمایی میکنم تا خداترس بشوى که آن هنگام است که ایصال به مطلوب محقق شده است.
