جاده صعبالعبور ازدواج میان آداب و رسوم پیچیده
گروه اندیشه: امروزه ازدواج آن قدر میان آداب و رسوم غلط و مشکلات پیچیده شده که بهصورت یک جاده صعبالعبور برای جوانان درآمده است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، امروزه ازدواج آن قدر میان آداب و رسوم غلط و مشکلات پیچیده شده که بهصورت یک جاده صعبالعبور برای جوانان درآمده است.
قرآن کریم که برای تمامی امور زندگی برنامه دارد درباره اهمیت ازدواج میفرماید؛ از نشانههای الهی این است که برای شما از جنس خودتان جفتی بیافرید تا با او آرامش یابید و میان شما رافت و مهربانی قرار داده است.
از غرایز مهم بشر غریزه جنسی و حب به بقاء و فرزند است و از آنجا که اسلام با هرزهگی بیبندوباری فراموشی و درآمیختگی نسل مخالف است مسئله ازدواج و تشکیل خانوادع را مطرح کرده است.
ازدواج و تأسیس کانون زندگی مشترک خانوادگی یکی از مهمترین رسوم اجتماعی انسانهاست که از فطرت و آفرینش ویژه آنها مایه میگیرد.
ازدواج یکی از مهمترین راهها برای جلوگیری از انحرافات اخلاقی جوانان است و روانشناسان و جرمشناسان بسیاری بر آن تأکید دارند. البته این به آن معنا نیست که تمامی انحرافات اخلاقی با ازدواج حل میشود.
کارشناسان بر این باورند که ازدواج موانعی را برای فرد ایجاد میکند تا بهسمت انحرافات اخلاقی کشیده نشود. اما با تمامی برکات و منافعی که ازدواج برای انسان دارد در سالهای اخیر کاهش ازدواج به معضلی تبدیل شده که تمام مسئولان بهدنبال پیدا کردن راه حلی برای آن هستند.
بر اساس نتایج پژوهشهای انجام شده در وزارت ورزش و جوانان که روی 800 نفر از جوانان تهرانی در رده سنی 18 تا 40 سال انجام شد نشان داد که بیش از 35 درصد از جوانانی که در سن ازدواج قرار دارند ازدواج و تشکیل زندگی را امری ضروری میدانند، اما در شرایط کنونیامکانات تشکیل زندگی را ندارند.
بسیاری از کارشناسان و جوانان بیکاری، تهیه مسکن، مهریه سنگین، رفاهزدگی برخی از جوانان و تحصیل دختران را از مهمترین دلایل اقتصادی مؤثر در تأخیر ازدواج جوانان بیان میکنند.
مهدی حیدری، کارشناس ارشد علوم اجتماعی شهرستان خمین در این زمینه معتقد است: در واقع در ذات مدرنیته برخی رفتارهای خاص پنهان شده است که یکی از این رفتارها باعث حرکت جوامع به سمت تجرد قطعی یا ازدواج دیرهنگام میشود همچنین در جوامع مختلف زمانیکه مزایای مدرنیته در تقابل با سنت قرار میگیرد، به فرد شکلی منزلتی و طبقهای میدهد و در نتیجه فرد سعی میکند خود را همرنگ جماعت کند.
شکل اجتماعی شدن جامعه و الگوهایی که جامعه برای جامعهپذیر کردن و اجتماعی کردن جوانان درنظر میگیرد نیز جامعه را بهسمت ازدواج دیرهنگام جوانان سوق میدهد.
عامل مهم دیگر عامل اقتصادی است، جامعه به سمتی حرکت میکند که در آن درآمدها پایین و اشتغال نیز کم است و در نتیجه جوانان برای ازدواج پشتوانهای اقتصادی مناسب نخواهد داشت. نداشتن شغل و درآمد ثابت و مسکن که جزو نیازهای اولیه برای تشکیل خانواده است سبب به تاخیر افتادن ازدواج میشود.
خانواده از نظر علم جامعهشناسی نقش جامعهپذیر کردن فرزندان را برعهده دارد. خانوادهها اساس طرحریزی تفکرات ابتدایی کودکان نسبت به موضوعات آینده هستند، همچنین خانوادهها میتوانند با ایجاد برخی شرایط، فشار مدرنیته را کمتر کنند و الگوهای مدرنیته را در برخی قالب های تربیتی با جامعه انطباق دهند. جامعه ایران یک جامعه دینی است و شرایط اخلاقی و هنجاری خاصی دارد، بسیاری از الگوهایی که از جوامع غربی بهعنوان الگوهای مدرن در بستر جهانی از طریق ماهواره و اینترنت به جامعه ایرانی نفوذ میکند، میتواند در جامعه از طریق خانواده تغییر شکل و ماهیت دهد.
کم کردن توقعات طرفین، تلاش برای ایجاد زمینهای مناسب بهمنظور ایجاد اشتغال و درآمد و مسائل دیگر میتواند در کنار نقش خانواده مؤثر باشد. پس کلیدیترین نقش بعد از خانواده در تأخیر ازدواج جوانان برعهده دولت است.
وظیفه دولت مهیا کردن شرایط ساختاری است تا جوانان بتوانند در آن شرایط شغل و درآمد داشته باشند و دولت میتواند با همکاری صدا و سیما و رسانهها و سرمایههای موجود وظیفه خود را در این زمینه به نحو احسن انجام دهد.
بر اساس نتایج پژوهش انجام شده در وزارت ورزش و جوانان، دلیل 37/4 درصد دختران مجرد برای ازدواج نکردن ادامه تحصیل است و در شرایط فعلی ادامه تحصیل را به ازدواج ترجیح میدهند.
پژوهشها نشان داده است که دختران تحصیل کرده تمایل کمتری نسبت به دخترانی که به دانشگاه نمیروند نسبت به ازدواج دارند. آنها بهدلیل اینکه موقعیت اجتماعی متفاوتی نسبت به دختران تحصیل نکرده دارند توقعات بیشتری دارند و به یک زندگی معمولی قناعت نمیکنند.
حیدری در این باره معتقد است: با توجه به افزایش نرخ ورود دختران به دانشگاهها در طی سالهای اخیر و وجود انتظارات عرفی جامعه که فرد مناسب ازدواج برای دختران را پسری دارای تحصیلات بالاتر یا مشابه وی میداند، ضروری است که رابطه گرایش زنان به ادامه تحصیل در سطوح عالی و نرح ازدواج بررسی شده و مشخص شود که این وضعیت تحت چه شرایط و موقعیتهایی بر میزان ازدواج اثرگذار است.
بهطور معمول زنان با افزایش سطح تحصیلات بهویژه در سطوح عالی تمایل دارند با مردانی ازدواج کنند که از نظر تحصیلی در سطح بالاتر از خود باشند.از طرف دیگر مردان هم معمولا بهدلیل سرپرستی خانوار یا بهدلیل برخی مسائل اجتماعی تمایل دارند با زنانی ازدواج کنند که از نظر تحصیلی بالاتر از خود نباشند.
این تمایل در گذشته مشکلی را بهوجود نیاورده بود؛ زیرا امکان ادامه تحصیل برای مردان بیشتر فراهم بود و تعداد مردان تحصیل کرده بیشتر از زنان بود. اما در سالهای اخیر پیشی گرفتن تعداد دانشجویان دختر نسبت به دانشجویان پسر امکان ادامه این روند وجود ندارد و زنان در صورتی که بخواهند با مردانی ازدواج کنند که از نظر تحصیلی در سطح بالاتر از خود باشند، دچار مضیقه ازدواج خواهند شد چنانچه این دختران بخواهند با مردانی ازدواج کنند که علاوه بر تحصیل از نظر سنی نیز بالاتر باشند، این مسئله تشدید میشود.
این کارشناس ارشد علوم اجتماعی درباره نقش خانوادهها در ازدواج فرزندان، اظهار کرد: خانواده از نظر علم جامعهشناسی نقش جامعه پذیر کردن فرزندان را برعهده دارد. خانوادهها اساس طرحریزی تفکرات ابتدایی کودکان نسبت به موضوعات آینده هستند، همچنین خانوادهها میتوانند با ایجاد برخی شرایط ، فشار مدرنیته را کمتر کنند و الگوهای مدرنیته را در برخی قالبهای تربیتی با جامعه انطباق دهند.
جامعه ایران یک جامعه دینی است و شرایط اخلاقی و هنجاری خاصی دارد. بسیاری از الگوهایی که از جوامع غربی بهعنوان الگوهای مدرن در بستر جهانی از طریق ماهواره و اینترنت به جامعه ایرانی نفوذ میکند، میتواند در جامعه از طریق خانواده تغییر شکل و ماهیت دهد. کم کردن توقعات طرفین، تلاش برای ایجاد زمینهای مناسب بهمنظور ایجاد اشتغال و درآمد و مسائل دیگر میتواند در کنار نقش خانواده مؤثر باشد. پس کلیدیترین نقش پس از خانواده در تأخیر ازدواج جوانان برعهده دولت است. وظیفه دولت مهیا کردن شرایط ساختاری است تا جوانان بتوانند در آن شرایط شغل و درآمد داشته باشند و دولت میتواند با همکاری صدا و سیما و رسانه ها و سرمایههای موجود وظیفه خود را در این زمینه به نحو احسن انجام دهد.
اگر ازدواج در سنین مناسب انجام نگیرد فرد به نوعی وسواس دچار میشود و آنقدر معیارهای ازدواج در او متفاوت میشود که دیگر نمیتواند ازدواج کند.
افرادی که در سن مناسب ازدواج نمیکنند بهدلیل بالارفتن سنشان حاضر نیستند که دیگر از صفر شروع کنند؛ مثلاً دختری که در سن 30 سال به بالا ازدواج میکند توقع دارد در زندگی همه چیز داشته باشد و دیگر تحمل اینکه مدتی مستأجر باشد و ... ندارد؛ چراکه احساس میکند حالا وقت لذت بردن از زندگی است.
آنچه کارشناسان بران توافق دارند فراهم کردن زمینههای اقتصادی و فرهنگی ازدواج برای جوانان است و بر این باورند تا زمانی که این بسترها آماده نباشد نمیتوان توقع داشت سن ازدواج افزایش پیدا نکند.
نامگذاری اول ذیحجه و روز ازدواج حضرت علی (ع) و حضرت زهرا(س) به نام روز ازدواج میتواند شروعی باشد برای اقدامات فرهنگی در زمینه ازدواج آسان و الگو قرار دادن این ازدواج آسمانی برای جوان مهمترین کار فرهنگی است که میتوان برای افزایش ازدواجهای موفق انجام داد.
