رقابت در زمینه های مثبت باعث رشد و تکامل معنوی فردی می شود

به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از گیلان، مد و مدگرایی پدیده ای است که کمابیش در میان همه‏ اقشار جامعه وجود دارد، اما دراین میان، جوانان و نوجوانان بیش از دیگران به «مد» اهمیت می دهند و «مدگرا» هستند. امروزه جوانان با گسترش وسایل ارتباط جمعی و فناوری های جدید رایانه ای، ارتباطات گسترده ای با جوامع و فرهنگ های گوناگون یافته اند و موقعیت آنها در شناخت و فهم ارزش ها، باورها و انتخاب هنجارهای مطلوب، پیچیده تر و مشکل تر شده است و چه بسا زمینه های موجود، باعث شده تا جوانان و نوجوانان به رفتارها و هنجارهای متضاد با ارزش های جامعه خویش رو آورند، پیامبر(ص) فرموده است: «کسی که خود را به قومی شبیه کند، پس از زمره آن قوم به حساب می‌آید»

یکی از نیازهایی که به شکل مستقیم با سن جوانی ارتباط دارد که هیچ گریزی از آن نیست، نیاز به آراستگی است به‌طوری که کلیه جامعه ‌شناسان و روانشناسان براین باورند که جوانان در سن خاصی نیاز به پوشیدن انواع خاصی از لباس و آرایش مو دارند تا بتوانند خودنمایی کنند و از طرفی لباس‌ هایی که می‌ پوشند دارای رنگ ‌های شاد و جذاب باشد. ما جوانانی را مشاهده می‌کنیم که به شدت مدگرا هستند به طوری که هر لباسی که مد می‌شود، تا آن را نخرند آرام و قرار ندارند و وقتی که خریدند، بی‌صبرانه منتظر موقعیتی هستند که آن لباس را بپوشند و دیگران آنها را ببینند.

این افراد وقتی وسایل خانه و مدل مو و آرایش صورت بخصوص لباسشان، مطابق مد باشد احساس خوبی می ‌کنند و اگر به دلایلی نتوانند از مد برخوردار شوند احساس غمگینی می‌کنند آنها حاضرند به هر ترفندی که ممکن است پول تهیه کنند، بعد به سراغ لباس و کفش و هرچیز دیگری که مطابق مد تولید شده بروند، توجه بیش اندازه به مد سبب می ‌شود آنها نتوانند در بسیاری از فعالیت‌های اجتماعی شرکت کنند. اما زمانی، این مسئله نگران کننده می‌شود و حتی در بسیاری از موارد شکل بیماری به خود می‌گیرد که فرد از حالت عادی خارج شده و تمام فکر و ذهنش را به خود معطوف کند به‌نحوی که در بسیاری از مواقع باعث بروز انواع بیماری و ناهنجاری می‌شود.

وقتی فردی از عزت نفس پایینی برخوردار باشد حاضر است به هر نوع ممکن از وجودش استفاده نماید تا به اهداف کوچک و بزرگش دست یابد. وقتی فردی وجود روحی، معنوی و حتی در مواردی آگاهی هم ندارد ساده ‌ترین راه را برای ارائه به منظور جلب توجه، حتی از راه منفی طی می‌کند.

اگر از این همه افرادی که عادت کرده اند رفتار و نوع و سبک لباسشان را طبق آخرین مدهای رایج تنظیم می کنند، بپرسیم که به چه علت این کار را کرده اند، یا مثلاً این آرم و کلمه‏ روی لباس آنها چه کارکردی دارد، به سختی می توان پاسخ متقاعدکننده ای شنید، جز آنکه: «خب، قشنگه!»، «برای این که مده!»، «همه می کنند!» و …

چشم و همچشمی با دیگران و مدگرایی
تنوع طلبی و نوگرایی، همانندسازی رقابت، چشم و همچشمی با دیگران، التزام ناشی از دوستی و جلب توجه دیگران از دلایلی هستند که باعث می‌ شود فرد از مد پیروی کند، البته زینت و زیباسازی را نبایستی با مد و مدگرایی اشتباه گرفت زینت و تجمّل با چارچوب خاص مورد تأیید و توصیه اسلام است.

سید فاطمه شفیعی، کارشناس روانشناسی در گفت وگو با خبرنگار ایکنا از گیلان در این خصوص گفت: علاوه بر زیر ساخت های تاریخی و اجتماعی، مدگرایی در بین جوانان از یک سری اصول و سازه های روان شناختی نیز پیروی می کند و با انگیزه ها و نیازهای متعددی در ارتباط است.

وی افزود: مدگرایی نمود بیرونی استقلال طلبی، تنوّع دوستی، هیجان خواهی، نقد گذشته و نوگرایی است که موجب شکستن قالب های موجود، فاصله گرفتن از هنجارهای پیشین و رسیدن به هویتی متمایز از کسانی که پیش از او بوده اند و همچنین گرایش به فاصله گرفتن از والدین می شود.

شفیعی با بیان اینکه همانندسازی فرایندی است که افراد ویژگی های فرد مورد قبول و دارای قدرت و کفایت را برای خود سرمشق قرار می دهد، ادامه داد: والدین منبع اصلی همانندسازی در دوران کودکی فرزندان هستند اما در دوران نوجوانی که فرد از والدینش فاصله می گیرد این شخصیت ها می توانند شخصیت های معروف گذشته، هنرپیشه های سینما، نوازندگان و خوانندگان و یا گروه های مختلف دیگر باشند و فرد، خود را از نظر ظاهری شبیه آنها ساخته، در شیوه‏ى لباس پوشیدن و طرز رفتار با آنان همانندسازی کند.

این کارشناس روانشناسی انگیزه رقابت و چشم و همچشمی با دیگران را از دیگر عوامل پیروی از مد در بین جوانان و نوجوانان دانست و بیان کرد: رقابت می  تواند در زمینه های مثبت جهت داده شود که باعث پیشرفت و رشد و تکامل معنوی فردی می شود یا در زمینه های منفی و امور مادّی و مدپرستی باشد که سرانجام خوبی نخواهد داشت.

وی ادامه داد:  ترس و نگرانی از مجازات های غیر رسمی خصوصاً از سوی دوستان همچون تحقیر و تمسخر، پوزخند زدن و متلک گفتن اطرافیان نیز یکی دیگر از عوامل پیروی جوانان و نوجوانان از مدهای رایج است.

شفیعی گفت: در این میان افرادی هستند که با تعویض و تغییر هر روزه‏ى لباس و آرایش خود و خریدن لباس های گران قیمت و مد روز، استفاده از لباس های چسبناک و برّاق و رنگارنگ، جوراب هایی شبیه تور ماهیگری، کفش هایی با پاشنه های خیلی بلند، آرایش تند با رنگ های غیر طبیعی و .. در صدد جلب توجه دیگران هستند.

برتری جویی و تشخّص طلبی ازعوامل پیدایش مد

این کارشناس روانشناسی برتری جویی و تشخّص طلبی را از دیگر عوامل پیدایش مد در بین جوانان دانست و یادآور شد: افرادی که خود را برتر از دیگران و مربوط به قشر مرفّه جامعه می دانند، سعی می کنند این برتری را در گویش، لباس پوشیدن، محیط آرایی و سبک آرایش و زیورآلات خود نشان دهند و لذا مدهای جدید را مطرح می کنند.

وی ارتقای سطح بینش جوانان را یکی از راهکارهای مقابله با مدگرایی دانست و افزود: یعنی جوان  بایست علاوه بر اطلاع از ماهیت و علل گرایش به مد، حد معقول و متعادل آن را با توجه به فرهنگ جامعه اسلامی خود بشناسد و اهداف فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی بیگانگان و ابزارها و شیوه های گوناگون آنان را در زمینه ترویج مدگرایی به خوبی تشخیص دهد.

شفیعی پی ریزی بینش صحیح و تقویت باورهای دینی و ارزش های اجتماعی و چگونگی رعایت آن ها و وجود الگوهای مناسبی که با فرهنگ و ارزش های پذیرفته شده جامعه سازگاری دارند را از دیگر راهکارهای مناسب در این زمینه برشمرد و گفت: ابداع مدهای جدید با حفظ اصول اسلامی و فرهنگ دینی، عملی و ارائة زیبایی‌ های پنهان در مقوله‌های اسلامی و ملی و دینی می تواند در این زمینه موثر واقع شود.

این کارشناس روانشناسی پرکردن خلاء فرهنگی جامعه سنتی‌ با حفظ اصول و طرح زیبایی‌ های ایرانی-اسلامی، پذیرش معیارها، عوامل و ابزار زندگی معاصر و فضاهای جدید  رسانه ای و ارتباطی در جهت ترویج و تبلیغ مبانی مورد تأیید نظام ارزشی جامعه،  تلاش خانواده برای تربیت و پرورش فرزندان و بالا بردن سطح آگاهی خود و نظارت صحیح بر اوقات فراغت و معاشرت آنان، آگاه سازی و آموزش استفاده صحیح از وسایل ارتباطی (ویدئو، ماهواره، کامپیوتر، اینترنت و ...) توسط رسانه‌ های جمعی، تحول در آموزش و پرورش و درک شرایط موجود جامعه و اهمیت به خواست ها و نیازهای قشر نوجوان، فرهنگ سازی درست و شناساندن هویت اجتماعی به فرزندان و برخورد منطقی سازمان های متولی فرهنگ جامعه با مدهای وارداتی و پالایش و آماده سازی آنهایی که با فرهنگ جامعه سازگاری دارند با احترام به آزادیها، تأمین نیازها و ایجاد فضایی توأم با امنیت و آرامش را از دیگر راهکارهخای موثر در این زمینه بشمرد.

حجت  الاسلام والمسلمین حسن ملائکی، رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان تالش در گفت وگو با خبرنگار ایکنا از گیلان، اظهار کرد: باتوجه به اینکه مدارس بازگشایی شده و خانواده  ها دانش آموزان خود را جهت تحصیل و علم  آموزی روانه مدرسه می کنند ، نباید از مسئله تربیت غافل شوند زیرا تربیت مقدم بر تعلیم است .

وی با بیان اینکه مدگرایی عاملی برای انحراف جوانان از مسیر ارزش  های اسلامی است، اضافه کرد: جهت نظارت بر برنامه  های مذهبی و فرهنگی فرزندانمان و الگوگیری صحیح و مناسب آنان باید از مسئله مدگرایی غافل نشویم .

ابتکارات طراحان ایرانی فرهنگ‌سازی شود

حجت  الاسلام ملائکی با اشاره به اینکه هم اکنون مارک  ها و برندهایی در جامعه خودنمایی می  کنند که هیچگونه سنخیتی با فرهنگ و مذهب غنی ایرانی اسلامی ندارند، تصریح کرد: هرچند که در این روزها شاهد ابتکاراتی از برخی طراحان ایرانی هستیم، اما این مسئله باید تبدیل به یک فرهنگ شود.

رئیس اداره تبلیغات اسلامی تالش با بیان اینکه همگی با تهاجم فرهنگی مواجه هستیم، یادآور شد: باید مراقب تهاجم های فرهنگی دشمنان باشیم و نباید به این فکر باشیم که دشمن با سلاح به جنگ ما بیاید و همین آنتن  ها و ماهواره  ها که در پشت بام اکثر خانه  های مردم وجود دارد، سرآغاز انحراف و کشیده شدن به سمت غرب است.

وی با اشاره به اینکه قدرت فرهنگی برترین قدرت در دنیای معاصراست، اضافه کرد: قدرت مسائل فرهنگی به قدری است که دشمن در زمینه مسائل فرهنگی سرمایه  گزاری کلانی می  کند، بطوری که با ترویج و گسترش شبکه  های ماهواره  ای مسائل غیر اخلاقی را در خانواده  ها به‌ویژه جامعه رواج می ‌دهد .

رئیس اداره تبلیغات اسلامی تالش ترویج سبک زندگی قرآنی در جامعه را یکی از راهکارهای مقابله با تهاجم های فرهنگی دشمنان دانست و تاکید کرد: تمسک به قرآن کریم و آموزه ‌‌ های آن یکی از مناسب ‌ ترین راهکارهای نهادینه کردن زندگی اسلامی است.