حجاب چشم؛ درنگی برای قوت دل و اندیشه آدمی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان شرقی، حجاب در لغت به معنای مانع، پرده و پوشش آمده است. استعمال این کلمه، بیش‎تر به معنی پرده است. این کلمه از آن جهت مفهوم پوشش می‎دهد که پرده، وسیله‎ پوشش است، ولی هر پوششی حجاب نیست؛ بلکه آن پوششی حجاب نامیده می‎شود که از طریق پشت پرده واقع شدن صورت‎گیرد.
اسلام در مورد حجاب چشم هم به مرد و هم به زن تأکیدات زیادی داشته است و در قرآن نیز آیاتی وجود دارد که به این مورد صحه گذاشته است: «قُلْ لِلْمُؤْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ. قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ؛ ای رسول ما به مردان مؤمن بگو تا چشم‎ها را از نگاه ناروا بپوشند و به زنان مؤمن بگو تا چشم‎ها را از نگاه ناروا بپوشند. آیات 30 و 31 سوره مبارکه نور»؛ به بیان دیگر، قبل از اینکه به زنان امر شود با پوشش مناسب در جامعه حاضر شوند، به مردان درخصوص حجاب چشم امر شده است: «ای پیامبر! تو مأموری به مردان مؤمن بگویی که نگاه‌هایشان را فروبنشانند»، یعنی در جامعه وقتی با نامحرمان مواجه می‌‎شوند، مردان باید در قدم اول چشمشان را حفظ کنند. قرآن قبل از اینکه بگوید پوشش مناسب داشته باشید می‌‎فرماید که چشم شما باید عفیف باشد؛ چراکه رابطه بین عفاف و حجاب نوع رابطه ریشه و میوه است، یعنی عفاف ریشه حجاب و حجاب میوه عفاف است.
چشم، دریچه دل و اندیشه انسان است، اگر چگونه نگریستن و چگونه دیدن آموخته شود، چشم، چشمه امید و ایمان می‌شود و نگاه، عبادت، که باعث رشد و تکامل در زندگی دنیوی و اخروی است. بالعکس اگر نگاه رها شود، انسان آنچنان در زیر بار معاصی فرو خواهد رفت که نتیجه‌ای جز پشیمانی نخواهد داشت.
جناب شیخ رجبعلی خیاط (رحمته‌الله علیه) ذکر «یا خَیرَحَبیبٍ و مَحبوبٍ صَلِّ عَلی مُحمّدٍ و آلِه» را بعد از دیدن نامحرم مؤثر و کارساز می‌دانستند و بارها این ذکر را به اطرافیان توصیه می‌‎کردند تا از وسوسه شیطان در امان باشند، می‎‌گفتند: چشمت به نامحرم می‎افتد، اگر خوشت نیاید که مریضی! پس اگر خوشت آمد فورا چشمت را ببند و سرت را پایین بینداز و بگو: یا خیر حبیب...؛ یعنی خدایا من تو را می‌‎خواهم، این‌‎ها چیست؟ این‎‏ها دوست‎‏داشتنی نیستند، هر چه نپاید، دلبستگی نشاید...

اولین زیان چشم‌‎چرانی، حسرت و اندوه طولانی است
چشم‌‎چرانی یکی از انحرافات اخلاقی و جنسی است و به تعبیر روایات اسلامی یک نوع زنا محسوب می‌شود. چشم‌چرانی افزون بر تأثیرات روحی و روانی فراوان از قبیل حسرت، اندوه، گرفتاری در فساد و منکرات جنسی،  دارای عوارض مادی و منشأ بیماری جسمی زیادی است که برخی از آنان دشواری تنفس، درد اطراف قلب، ضعف و خستگی عمومی و... را سبب می‌شود.
در متون و روایات اسلامی نیز به طور گسترده به زیان‌‎های چشم‎چرانی و اهمیت و پاداش کنترل چشم از نگاه‌‎های حرام اشاره شده است.
شاید بتوان گفت که اولین زیان چشم‌‎چرانی، حسرت و اندوه طولانی است. امیرمؤمنان علی(ع) دراین خصوص می‌فرماید: «فردی که چشمش را آزاد بگذارد و به هرچیزی نگاه کند، حزن و اندوهش زیاد می‌شود.» امام صادق(ع) نیز در حدیثی آورده است: «نگاه شهوت‌آلود، تیری از تیرهای مسموم شیطان است و چه بسا نگاه شهوت‌آلودی که حسرت طولانی بر جای میگذارد.» از این سخنان پرحکمت می‌توان دریافت که چه بسا افراد چشم‌چران با دیدن زنان و دختران زیبا همیشه در حسرت و آرزوی کام‌جویی از آنان باشند و هیچ‌گاه این امر برای آنها میسر نگردد، در این صورت حسرت و اندوه همیشگی برای انان باقی می‌ماند.
همچنین ممکن است افراد چشم‎‌چران زنان و دختران خود را با زنان و دختران کوچه و خیابان مقایسه کنند در این صورت، همسر خود را زشت و ناقص می‌بیند و از انتخاب همسر و ازدواج خود پشیمان می‌شوند و... عواقبی که موجب متلاشی شدن بنیان بسیاری از خانواده‌ها می‌شود.

دوری جستن چشم از نگاه به نامحرم، دروازه‎‌های علم و دانش را فرآروی انسان می‎‏گشاید
در روایات اسلامی، نگاه حرام تیری از تیرهای شیطان قلمداد شده که وقتی این آیات و روایات تربیتی را در کنار مسائل علمی روز و نظریه دانشمندان و روانشناسان می‌‎گذاریم به نتایج بهتری ازکنترل نگاه و یا همان حجاب چشم پی می‌‎بریم. آنجا که روانشناسان چشم‌چرانی را یک نوع انحراف روانی قلمداد می‌کنند و می‌گویند: «این انحراف هرگاه در کسی به وجود آید قابل توقف نخواهد بود و هر لحظه بر میزان آن افزوده خواهد شد. یک فرد چشم‌‎چران هرگز با چند ساعت چشم‎چرانی کردن، قانع نمی‎‌شود و این حالت کم کم در او یک حالت وحشیانه و حیوانی خاصی بوجود می‎‏آورد و رفته رفته او را به یک بیماری انحراف روانی دیگری به نام (evojuerism) مبتلا می‎سازد. در این حالت بیمار از تماشای بدن عریان و... لذت می‎‏برد و این مرحله مقدمه ایجاد سادیسم است.» و چه زیبا قرآن ما را از این بلا سال‎هاست که بر حذر داشته است آنجا که فرمود: چشم‎هایتان را در نگاه به به نامحرم فرو ببندید.
براین اساس، فروهشتن چشم از نگاه به نامحرم در قلب انسان نور و درخشندگی ایجاد می‎کند که آثار نور و درخشش آن در چشم، چهره، اندیشه و روح و تن آدمی نمایان می‎شود.
چنانچه تأکید شده است که دوری جستن چشم از نگاه به نامحرم، دروازه‎‌های علم و دانش را فرآروی انسان می‎‏گشاید و اسباب تحصیل آن را برای او آسان می‌‎سازد؛ هرگاه قلب نورانی و روشن شود به سان آیینه تمام‎‏نما حقایق اشیاء و معلومات آن آشکار و با سرعت تمام، کورراه‏‎های آن به روشنایی تبدیل شده، از یکی به دیگری نفوذ و رخنه خواهد کرد. اما کسی که چشم‌چرانی کند، قلبش را تاریکی و ظلمت فراخواهد گرفت و دروازه‎‌های دانش به روی او بسته خواهد شد. چه زیبا در این متن ادبی به این امر توجه شده: «غیرت فقط این نیست که ناموست را بپوشانی تا نبینند! ناموس دیگران را نگاه نکردن هم از غیرت است... حتی اگر پوشیده هم نباشند! هر کس که برای رضای خدا چشمش را از نامحرم بگیرد، خداوند شیرینی ایمان را در دلش قرار می‌دهد... تا حالا دلتو شیرین کردی؟»

امیرمسعود طایفه سلطانخانی/ خبرنگار آذربایجان شرقی