
سعید جوانمردزاده، کارشناس و مشاوره خانواده در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، با تاکید بر «اصل» بودن تربیت، اظهار کرد: در مسائل تربیتی اولین موضوعی که باید مورد توجه قرار گیرد این است که تربیت یک اصل است نه یک باید. یعنی خداوند مسائل تربیتی را در انسان بهصورت طبیعی بهعنوان یک نیاز قرار داده است.
وی گفت: انسان در امر تربیت مانند بذری است که خداوند شرایط رشد را در درونش قرار داده است، اما بذر وجودی انسان برای پرورش و رشد به شرایطی نیاز دارد همانگونه که بذر در مراحل رشد نیازمند زمین، نور و....مناسب است. همچنین نیازمند باغبانی است که در همه این مدت از آن مراقبت کند. پس تربیت بهمعنای یک «باید» تعریف نمیشود بلکه مانند دیگر نیازهای وجودی انسان مطرح میشود. کودک نیز در مقوله تربیت مصداق آن بذر را دارد و لازم است والدین سعی خود را در فراهمسازی شرایط رشد آن بهکار گیرند.
جوانمردزاده در توضیح مطلب گفت: در تربیت کودک سه مقوله مطرح است که در «اصول تربیتی»، «فضاهای تربیتی» و «مشاوره» تعریف میشود که مقوله سوم مربوط به موضوعاتی است که والدین در تربیت کودک با مسئلهای مواجه میشوند که نیازمند مشورت با متخصص خواهند بود تا به شرایط مطلوب تربیت کودک دست یابند.
تفریح حلال و بابرکت در تعالیم قرآنی
این کارشناس خانواده در ادامه «تفریح» را بهعنوان یکی از مسائل مورد توجه در تریبت کودک عنوان کرد و گفت: آیات قرآن کریم آنجا که برادران یوسف از حضرت یعقوب درخواست میکنند یوسف را به همراه خود برای تفریح ببرند، تقاضای آنها مورد مخالفت پدر قرار نگرفت: «أَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا یَرْتَعْ وَیَلْعَبْ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ؛ فردا او را با ما بفرست تا بگردد و بازى کند و ما به خوبى نگهبان او خواهیم بود»(یوسف/۱۲).
وی با اشاره به اینکه تفریح هم شرایط خود را میطلبد، توضیح داد: تفریح در این زمینه به دو نوع تقسیم میشود؛ «تفریح حلال و با برکت» و«تفریح حلال بیبرکت». تفریحاتی مانند بازیهای کامپیوتری و فضاهای مجازی در حیطه تفریحهای بیبرکت قرار میگیرند. این تفریحات هر چند حلال است، اما موجب جمود و عدم تحرک کودک میشود در حالی که تفریحی به حال کودک مفید است که موجب رشد او میشود.
این مشاوره خانواده توضیح داد: بنابراین والدین باید به تفریح فرزند توجه داشته باشند و تفریحی را برای فرزند خود فراهم کند که حلال و بابرکت باشد و باعث تحرک و شکوفایی استعداد کودک شود. از سوی دیگر مبانی و مقدمات اساسی رشد را در وجود کودک بارور کند.
جوانمردزاده گفت: چنانچه والدین در تربیت کودک به موارد مذکور توجه کنند، به نتایج مطلوب در تربیت کودک منتهی میشود و کودک را به رشد لازم در بُعد اجتماعی میرساند. کودک با تفرح حلال و با برکت مسئولیتپذیر و قدردان میشود. در سخنان معصومین(ع) همراهی فرزندان در زمانهای مشاهده رودخانه و فضای سبز، صلهرحم و دید و بازدید، شرکت در مجالس و اعیاد مذهبی و ... وارده شده است که در همه موارد مذکور نتایج تفریح حلال بابرکت محقق میشود. پس وقتی کودک به تفریحهای سالم مشغول میشود، از رشد فهم سیاسی، ایثار، مقاومت و ... نیز برخوردار میشود.
این مشاور خانواده اظهار کرد: وقتی کودک لذت تفریح بابرکت را چشید از تفریحهای غیر رویگردان و مستغنی میشود. در این میان لازم است کودک را با تفریح بابرکت آشنا کرد تا از تفریح بیبرکت فاصله گیرد. این در حالی است که آشنایی با این اصول در جامعه کنونی ما در سطح پایینی است و چارهجویی در این زمینه را میطلبد.
وی در پایان آور شد: در موضوع تربیت لازم است والدین با فرزند، رفاقت داشته باشند. زیرا اگر پدر و مادر، دوست و همراه کودک نباشند، دوست بد این نقش را برای فرزند تامین خواهد کرد. بنابراین شایسته است والدین همه شرایط فضای سالم را برای رشد کودک فراهم کنند و با همراهی و دوستی او بذر وجودیش را به سرانجام رشد ممکن برسانند.