محرمالحرام از راه رسید/ آداب عزا را رعایت کنیم
گروه اجتماعی: محرمالحرام؛ نه تنها حرام جنگ که حرام همه بدیها و زشتیهاست، ماه امر به معروف و نهی از منکر، درک مفاهیم حسینی، توجه به شأن و منزلت انسانها، از نکات قابل توجه در این ماه است.
علمها برافراشته شد، هیئات آمادهاند، عزاداران رخت سیاه به تن کردند، شهر سیاهپوش شد، دیگهای نذری از پستوها بیرون آمد تا همه در عزای حسین(ع) کاری کنند. شهرمان این روزها در حال سیاهپوش شدن است. کاسبان لباس سیاه، پرچمهای یا حسین، یا زینب، یا علیاصغر یا ابوالفضل، یا قمر بنیهاشم را به مغازههای خود آوردهاند تا هیئات، تکایا، خانههای عزادار حسین به حرمت عزای اربابشان یکدست سیاهپوش شوند تا همگان بدانند که شیعه اشک ریز و خون به دل مرگ سومین پیشوای دینی خود است.
محرمالحرام؛ نه تنها حرام جنگ که حرام همه بدیها و زشتیهاست، ماه امر به معروف و نهی از منکر، درک مفاهیم حسینی، توجه به شأن و منزلت انسانها، از نکات قابل توجه در این ماه است.
اهمیت بهرهگیری از آموزههای محرم
در این میان بهرهگیری از آموزههای حقیقت عاشورا در عزاداری از ضروریاتی است که باید مورد توجه همه عزاداران، مداحان، هیئات، تکایا، جوانان، سالمندان، زنان و دختران قرار گیرد.
این روزها مبحث امر به معروف و نهی از منکر با توجه به بررسی کلیات آن در مجلس شورای اسلامی تبدیل به سوژه مورد توجهی شده است. در این میان این امر دارای مراتبی است که باید حتماً از سوی مراجع ذیربط برای مردم تبیین شود تا همگان نسبت به این موضوع آگاهی کامل داشته باشند تا به شیوهای صحیح این فریضه انجام شود؛ همانگونه که خداوند رحمان در آیه 44 سوره بقره میفرماید: «أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنسَوْنَ أَنفُسَکُمْ وَأَنتُمْ تَتْلُونَ الْکِتَابَ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ؛ آیا مردم را به نیکى فرمان مىدهید و خود را فراموش مىکنید با اینکه شما کتاب [خدا] را مىخوانید آیا [هیچ] نمىاندیشید».
حجتالاسلام والمسلمین حسن روحانی، رئیس جمهور در «اجتماع بزرگ مردم زنجان» در 30 مهر امسال درباره این امر گفت: اینکه امر به معروف و نهی از منکر یک وظیفه همگانی است بدان معناست که ۷۵ میلیون جمعیت کشور آمر به معروف و ناهی از منکر هستند و باید به یاد داشته باشیم که این فریضه الهی یک عمل متقابل نیز محسوب میشود.
امر به معروف و نه از منکر؛ وسیلهای برای ارتباط نزدیکتر جامعه به یکدیگر
دکتر روحانی تصریح کرد: مبادا روزی کلمه امر به معروف و نهی از منکر که باید وسیله ارتباط نزدیکتر جامعه به یکدیگر و دعوت همگان به خیر و نیکی باشد، به وسیلهای برای تفرقه و جدایی تبدیل شود.
رئیس جمهوری اضافه کرد: بر اساس فرموده قرآن کریم باید در مسئله امر به معروف و نهی از منکر موضوع محبت و اخوت و اینکه هرکس نسبت به یکدیگر حالت سرپرستی دلسوزانه داشته باشد، مدنظر قرار گیرد و همه نسبت به هم احساس محبت و ولایت کرده و آنگاه به امر به معروف و نهی از منکر بپردازند و این موضوعی است که در قانون اساسی هم به آن اشاره شده است.»
امر به معروف و نهی از منکر امام حسین(ع) در مرحله آخر به جنگ کشیده شد و پیش از آن دارای مراحل مختلفی بود. البته ایشان به منظور جلوگیری از به خطر افتادن پایههای حکومت اسلامی و کمک به مظلومینی که به سوی ایشان دست یاری دراز کردند به این اقدام دست زدند، اما متأسفانه آنچه را که شاهدیم به دور از مهربانی و خیرخواهی است. اگر به شایستگی در مسیر امر به معروف و نهی از منکر گام برداریم گناهان و رفتارهای ناصواب در جامعه از بین میرود.
حفظ حرمت عزای حسینبن علی(ع) در نوع پوشش و رفتار زنان و مردان
حضور در عزاداری اباعبدالله الحسین(ع) دارای آدابی است که همچون دیگر مراسم عزاداری باید همگان از جمله هیئتداران و مردمی که به تماشای مراسم عزاداری میآیند، آن را رعایت کنند؛ هر انسانی حتی اگر از سر بیکاری نیز به مجلس عزای فرزند زهرا(س) آمده باید حرمتدار آن مجلس باشد که این امر بیشتر در نوع پوشش و آراستگی ظاهری نمود مییابد.
مداحان و روضهخوانها چه زن و چه مرد همواره از خرافهگویی منع شدهاند و البته مقام معظم رهبری نیز همواره به این قشر تذکراتی جدی را بیان فرمودند؛ ایشان در دیدار با جمعی از مداحان در 31 فروردین 93 فرمودند: «در محیطهای مراسم مذهبی، مراقب باشید هیچ کاری که از حدود ضوابط شرع ممکن است بیرون برود، رخ ندهد؛ این را مراقبت کنید. محیط مدّاحی و خوانندگی دینی، یک محیط پاک و مطهّری است؛ نگذاریم آلودگیهایی که متأسفانه در دنیای هنر در بین مردمان بیقید و بیمبالات رواج پیدا کرده است، به محیط هنر اسلامی و مذهبی در محیطهای مذهبی رسوخ کند و نفوذ کند؛ این را مراقب باشید. محیط، محیط پاکیزه، طیّب، طاهر، [همراه با] عفّت؛ اینجور محیطی باید باشد محیطی که ما در آنجا معارف اسلامی را میخواهیم با زبان شعر بیان کنیم». و در این میان مهم آن است که تا چه میزان این رهنمودهای حکیمانه به تحقق پیوستهاند.
رعایت حقوق شهروندان و عدم ایجاد آزار و اذیت برای آنها دیگر نکته قابل توجه و مهم در دین اسلام است که البته همه ما بر تأکید بزرگان دین بر حقالناس و حق همسایگی آگاه هستیم. براساس گفته برخی از شاهدان عینی در شهرستان دزفول سال گذشته و بر اثر صدای بلند سیستمهای صوتی اسبهای مورد استفاده در تعزیهخوانی رم کرده و کودکان میان دیوار و احشام قرار گرفتهاند. قرار نیست برای عزاداری امام حسین(ع) حقوق دیگران زیر پا گذاشته شود. چراکه حضرت علی(ع) در خطبه 175 نهجالبلاغه میفرماید: «اَمّا الظّلم الّذی لا یُترکُ، فَظلمُ العباد بَعضُهُم بعضاً؛ امّا ظلمی که بخشوده نمیشود ظلمی است که بعضی از بندگان خدا بر بعض دیگر میکنند».
هیئات و تکایا در این روزها باید بهترین و شایستهترین الگو برای معرفی شخصیت اهل بیت(ع) باشند و بیان ویژگیهای بارز و ممتاز افراد حاضر در حقیقت عاشورا یکی از ملزومات برپایی مراسم عزاداری است که باید همواره مورد تأکید باشد. در حقیقت عاشورا از سنین مختلف و اقشار گوناگون حاضر بودهاند. بر این اساس میتوان نکات آموزندهای را از سیره این بزرگواران برای قشر سالمند، جوان، نوجوان و کودک بیان کرد تا بر همگان نهادینه شود که دفاع از دین به عنوان هویت بخش فرد وظیفه و تکلیفی همگانی است.
علما در منابر با تکیه بر سیره حضرت زینب(س) ترویجگر «صبر» باشند
همچنین علما و خطبای منبر امام حسین(ع) نیز باید به نقش زن و ترویج خلق حسنه صبر بهویژه پس از دهه نخست محرم و شهادت امام حسین(ع) و آغاز نقشمحوری حضرت زینب(س) بپردازند. مقام معظم رهبری در دیدار با 50 هزار فرمانده بسیج سراسر کشور در 29 آبان سال 92 فرمودند: «یکی از عوامل مولّد این روحیّه و این صبر در زینب کبری(س) و در دیگر اولیا الهی که به این شکل حرکت کردند، صدق است؛ صادقانه با پیمان خدای متعال برخورد کردن، دل را صادقانه به راه خدا سپردن؛ این خیلی مهم است. در قرآن کریم این صدق را، هم برای انبیاء عظام الهی لازم میشمرد: «وَ اِذ اَخَذنا مِنَ النَّبِیّینَ میثاقَهُم وَ مِنکَ وَ مِن نوحٍ وَ اِبرهیمَ وَ موسی وَ عیسی ابنِ مَریَمَ وَ اَخَذنا مِنهُم میثقاً غَلیظاً، لِیَسئَلَ الصَّدِقینَ عَن صِدقِهِم؛(۴) ای پیامبر ما از تو پیمان گرفتیم و از نوح و ابراهیم و موسی و عیسی پیمان گرفتیم - از همه پیغمبران پیمان گرفتیم - و این پیمان، پیمان بسیار محکم و غلیظی است».
سیره و صبر مادران در خانواده منشأ و سرآغاز رخدادهایی از جمله صبر برابر مشکلات زندگی است، زندگی همه بشر همواره در حال تغییر از خوب به بد و بالعکس است پس بر این اساس باید همیشه آدمی خود را برای مقابله با این نوع تغییرات آماده کند. از دست دادن داشتههای مادی امری طبیعی در زندگی انسانها است و با تربیت حسینی و زینبی میتوان فرزندان را برابر احساس شکست و نومیدی بیمه کرد.همواره از خانواده شهدا شنیدهایم وقتی داغ فرزند به ما فشار میآورد ذکر «یا زینب(س)» ما را آرام میکند.
شاید به جرأت بتوان گفت قشر عظیمی از مخاطبان عزاداری سیدالشهدا(ع) را بانوان این سرزمین تشکیل میدهند و البته روضهخوانیهای بسیاری در منازل مسکونی و با حضور دختران جوان و مادران برگزار میشود که حتماً و قطعاً باید این جلسات با حضور سخنوران آگاه به همه جنبههای عاشورا و سبک زندگی حسینی همراه باشد تا تنها سهم این مخاطبان شور حسینی همراه با عدم شناخت از امامان معصوم(ع) نباشد.
آیتالله سیدمحمدعلی موسویجزایری، نماینده ولی فقیه در استان خوزستان در دیدار بانوان طلبه شهرستان اهواز که چهارشنبه، سوم اردیبهشت سال جاری در بیت وی برگزار شد، اظهار کرد: در برخی مواقع گزارشهایی به دست ما میرسد مبنی بر آنکه برخی از بانوانی که سابقه حوزوی نداشته، با مطالعات اندک بر منبر سخنانی به زبان میآورند که انحراف ایجاد میکند. باید به شکلی از پیشرفت این جریانات توسط بانوان طلبه که چشم و گوش ما در مناطق مختلف هستند جلوگیری شود.
این روزها هرکس به طریقی ارادت خود را به ارباب نشان میدهد؛ دهه 70: ارباب خوبم، ماه عزاتو عشقه، دهه 60: السلام علیک یا حسین مظلوم، دهه 50: قربان سر حسین(ع)، دهه 40: هلال ماه محرم آمد، لباس سیاه بپوشید ای شیعه جعفری، دهه 30: ماه محرم آمد و ای کاش این ماه نمیآمد و حسین(ع) را از دست نمیدادیم.
سیما محسنی/ شعبه خوزستان
انتظار داریم که بیشتر از این عزاداری امام حسین بیان شود 
