لزوم بهینهسازی مصرف آب حتی در فصل بارش/ توجه به منابع اسلامی برای گذر از بحران آب
گروه اندیشه: آب در شکلگیری اکثر تمدنها نقش مهم و حیاتی دارد،از اینرو منابع اسلامی شامل قرآن، سیره نبوی و علوی و احادیث ائمه(ع) بهعنوان سرفصلهایی برای استخراج الگوهای مصرف باید مورد مطالعه و تحقیق قرار گیرند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از کرمانشاه، باید براین واقعیت پلی بزنیم که انسان از گذشتههای دور با آب پیوندی مستحکم داشته و این پل ما را به این نقطه اتصال میدهد که منابع آبی در شکلگیری اکثر تمدنها دارای نقش مهم و حیاتی هستند.
خشکسالی ویژگی طبیعی سرزمین ماست
با خود کمی بیشتر فکر کنیم، ۷/۸۹ درصد از کشور ایران را سرزمینهای خشک تشکیل میدهد و سرزمین خشک اولین ویژگیاش این است که دورههای نامشخص خشکسالی دارد و این ویژگی طبیعی سرزمین و منطقه ماست.
آب از عهد قدیم و از بدو پیدایش حیات، نقش اساسی در ادامه زندگی و طبیعتاً در موجودیت انسان ایفا کرده همچنین نقش آب در پیدایش و رشد حیات در نظریههای علمی مدتها مورد توجه دانشمندان قرار داشته و امروز همه برآن اتفاق نظر دارند به همین سبب میخواهیم این امر و راهها و دیدگاههای ارائه شده از منظر اسلام را مورد بررسی قرار دهیم.
بحران آب و اصلاح الگوی مصرف
در این راستا منابع اسلامی شامل قرآن کریم، سیره نبوی و علوی و احادیث ائمه معصوم(ع) بهعنوان سرفصلهایی برای استخراج الگوهای مصرف باید مورد مطالعه و تحقیق قرار گیرند و باید توجه داشته باشیم که این موضوع بهصورت سطحی نگریسته نشود؛ بلکه با انطباق احکام نبوی و فرامین ائمه(ع) و نیز رجوع به مفاهیم و راهکارهای متعالی قرآن کریم شیوههای صحیح و نوین برای جامعه استخراج کنیم.
در رابطه با این موضوع حجتالاسلام والمسلمین دهقان، مدرس دانشگاه در گفتوگویی با اشاره به اینکه عبور از بحران آب بهعنوان یکی از مهمترین چالشهای کشور نیازمند پنج عامل فرهنگسازی مصرف آب است، اصلاح الگوی مصرف آب را در این باره مهم دانست و گفت: خداوند در وجوه مختلف به موضوع اسراف و تبذیر پرداخته و در سوره اعراف آیه 31 میفرماید: «یَا بَنِی آدَمَ خُذُواْ زِینَتَکُمْ عِندَ کُلِّ مَسْجِدٍ وکُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ؛ اى فرزندان آدم جامه خود را در هر نمازى برگیرید و بخورید و بیاشامید و[لى] زیاده روى نکنید که او اسراف کاران را دوست نمىدارد».
وی افزود: امام حسن عسکری(ع) در نامهای به یکی از شیعیان، او را به توانگری بشارت داده و توصیه کرده است: بر تو باد به میانهروی و اعتدال و بر حذر باش از اسراف، زیرا این عمل از کارهای شیطان است.
حجتالاسلام دهقان همچنین با اشاره به حدیثی از رسول اکرم(ص) که میفرمایند: نشانه مصرف چهار چیز است: به کارهای باطل مینازد، آنچه را فراخور حالش نیست میخورد، در کارهای خیر بیرغبت است و هرکس را به او سودی نرساند قبول ندارد، تصریح کرد: در آیه 26 سوره اسرا «وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ وَالْمِسْکِینَ وَابْنَ السَّبِیلِ وَلاَ تُبَذِّرْ تَبْذِیرًا؛ و حق خویشاوند را به او بده و مستمند و در راه مانده را [دستگیرى کن] و ولخرجى و اسراف مکن» و در آیه 27 همان سوره «إِنَّ الْمُبَذِّرِینَ کَانُواْ إِخْوَانَ الشَّیَاطِینِ وَکَانَ الشَّیْطَانُ لِرَبِّهِ کَفُورًا؛ چرا که اسراف کاران برادران شیطان هستند و شیطان همواره نسبت به پروردگارش ناسپاس بوده است» به این مورد اشاره شده است.
این مدرس دانشگاه در ادامه به حدیثی از امام باقر(ع) اشاره کرد که میفرمایند: «لَیْسَ مِنّا مَن تَرَکَ دُنْیاهُ لِآخِرَتِهِ وَ لا آخِرَتَهُ لِدُنْیاهُ؛ کسی که دنیایش را برای آخرتش و آخرتش را به دنیایش وانهد از ما نیست»، گفت: با توجه به موارد اشاره شده از احادیث و آیات ضرورت «اصلاح الگوی مصرف» آشکار میشود.
وی اظهار کرد: سرانه مصرف آب شرب در ایران دو برابر متوسط جهانی است و این مسئله بدان معنی است که الگوی مصرف باید اصلاح شود و تنها از این طریق میتوان از گذرگاه بحران عبور کرد.
بنابر این گزارش، در حقیقت صرفهجویی در استفاده از نعمتهای خداوندی، امری است که در مکتب اسلام بدان اهتمام بسیار است و بر این مبنا ما میتوانیم با در نظر گرفتن موازین یادشده رویکرد فرهنگی کشور را از مصرفگرایی بهسمت اصلاح الگوی مصرف پیش ببریم.
