آیینهای مردم شاهرود و میامی در رثای امام حسین(ع)
گروه اجتماعی: مردمسیاهپوش شاهرود و میامی، با شال عزا به گردن انداخته، پاهایی که به احترام نام عباس برهنه کرده و سر و صورتی که به احترام امالمصائب حضرت زینب(س) خاکی و گل آلوده نمودهاند، گرداگرد طوقی بلند و آراسته به پارچههای سبز و مشکی، میچرخند و بر سر و سینه میزنند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از سمنان، به نقل از روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی استان، محمد حسین بحر العلومی، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سمنان امروز، 6 آبان با بیان اینکه مراسم طوق بندان و عزاداری یا عباس یا عباس شاهرود یکی از زیباترین و ماندگارترین میراث قدیمی مردم استان به ویژه شهرستان شاهرود در بر پایی عزاداری سید و سالار شهیدان است افزود: مراسم علمبندان یکی دیگر از آیینهای عزاداری مردم شاهرود است که با آغاز ماه محرم ، خادمین مساجد به اتفاق بزرگان محل علم های عزاداری را با پارچههایی به رنگ سبز، مشکی، آبی و قرمز پوشش داده که این علم شامل یک پایه چوبی بلند است که بر روی آن پنجه فلزی قرار دارد.
وی با اشاره به اینکه مراسم علم گردشی در مناطق کالپوش و برخی نقاط کویری در روزی از ایام دهه محرم صورت میگیرد یاداور شد: در این روز علمها را از مساجد بیرون آورده، فردی در حالی که علم را به دست گرفته در پیشاپیش عزاداران حرکت کرده و در طی مسیر برخی افراد گوسفندی را در پای علم قربانی کرده و سایرین نذورات خود را به بانیان عزا میدهند .
به گفته بحرالعلومی، اوج عزاداری اهالی منطقه در شب و روزهای تاسوعا و عاشورا است که اهالی هر منطقه در مساجد و حسینیهها حضور یافته و به عزاداری میپردازند و دستهجات عزاداری از مساجد و حسینیههای هر محل به حرکت در آمده و دسته گردانی میکنند .
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سمنان متذکر شد: نخل برداری روستاهای دهملاء و دیزج و مغان ، شهرهای بسطام ، قلعه نو خرقان و مجن در روز عاشورا جمعیت بسیاری از اهالی شهر شاهرود را برای عزاداری به این نقاط میکشاند، تعزیه خوانی از دیگر شیوه های عزاداری است که غالباً پس از نخل برداری در نقاط مختلف صورت می گیرد .
بحرالعلومی با تأکید بر اینکه مجالس تعزیه در شاهرود غالباً به مدت یک دهه در برخی نقاط شهری و روستایی در مکانهایی چون تکایا و حسینیهها اجرا میگردد گفت: تعزیه خوانان شامل دو گروه موافق و مخالف خوان هستند که گروه موافق خوان لباسی به رنگ سبز، مشکی، سفید و گروه مخالف لباسی قرمز رنگ به تن دارند تعزیه خوانان از ابزار و وسایلی همچون شمشیر ، سپر ، کلاه خود ، چکمه و غیره در مجالس خود استفاده می کنند، نام برخی مجالس تعزیه در این منطقه عبارت است از حجة الوداع، مسلم، طفلان مسلم، علی اکبر، ابوالفضل، چهار سردار، قاسم، حر، عباس، شوذب ، غلام ترک و شهادت امام حسین (ع ).
وی با اشاره به اینکه آیین ویژه عزاداری روز یازدهم محرم در میراث معنوی کشور به ثبت رسیده است، اظهار کرد: در این روز نخل بزرگ شهر شاهرود توسط عزاداران به حرکت در میآید. برای این منظور دستجات عزاداری سطح شهر و روستاهای اطراف با حمل طوق و علم به سمت مسجد نخل حرکت می کنند. پس از قرار گرفتن مردان در زیر چوبهای نخل، با ذکر یاحسین نخل را از مسجد به سمت مزار قدیم شهر حرکت داده و پس از نوحهخوانی و ذکر مصیبت نخل را مجدداً به جایگاه اولیه باز میگردانند . اهالی نقاط کویری طرود و سطوه در این روز برای عزاداری به مقبره پیر مردان در حومه روستا می روند .
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سمنان، با اشاره به اینکه مراسم یقه بندی از دیگر آیینهای خاص مردم شهرستان شاهرود است، گفت: این مراسم در روستای نردین (منطقه کالپوش شهرستان میامی) در روز 13 محرم (سوم امام)برگزار می گردد، در این روز یکی از اهالی محل در خانه خود طعام نذری پخته و تعزیه خوانان را برای صرف نهار دعوت می کند، پس از نهار یکی از اعضای خانه، یقه تک تک تعزیه خوانان را به نشانه خاتمه عزا می بندد، در بسیاری از نقاط اهالی برای رفع عزا در این روز کوزه ای سفالی را بر زمین زده و میشکنند.
