بررسی سیر نظریات مختلف پیرامون نهضت حسینی از نگاه آیتالله کعبی
گروه اجتماعی: منتخب مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبری با تحلیل نظریههای مختلف پیرامون نهضت امام حسین(ع) عنوان کرد: فلسفه اساسی و بنیادین قیام امام حسین(ع) احیای اسلام است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، آیتالله عباس کعبی، منتخب مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبری، امروز سهشنبه ششم آبان با حضور در کاروان عاشوراییان دانشگاه شهید چمران اهواز که بعد از اقامه نماز ظهر و عصر برگزار شد، به نظریههایی در زمینه فلسفه نهضت سیدالشهدا(ع) و تحلیل آنها متناسب با شرایط روز، پرداخت و گفت: تحلیلها پیرامون نهضت امام حسین(ع) از قرنهای چهارم و پنجم شروع شده است که نظریات موجود در این زمینه در شهادتطلبی، تشکیل حکومت، جمع و تلفیق شهادت و حکومت، و احیاگری، دستهبندی میشود.
وی در توضیح نظریات مذکور، اظهار کرد: شهادت امام حسین(ع) در نظام هستیشناسی و معرفت الهی و نظام احسن الهی جایگاه ویژهای در کمال انسان دارد که وصول به کمال مذکور بدون شهادت حضرت حسین(ع) محقق نمیشد؛ به همین دلیل در بدو تولد آن بزرگوار، رسول اکرم(ص) برای امام حسین(ع) روضه خواندند.
منتخب مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: شهادت امام حسین(ع) مأمورت الهی است و پیشگوییهایی که بر زبان انبیاء آمده، حاکی از آن است که اراده خداوند بر این مبنا قرار گرفته است که دین خود را از طریق این مأموریت الهی تثبیت کند. با تحلیل کتابهای تاریخی این نظریه به عنوان جزء علت شهادت امام حسین(ع) میتواند مطرح شود و نباید آن را به عنوان همه علت شهادت مطرح کرد.
شهادت امام حسین(ع) برای بخشش گناهان بشریت
آیتالله کعبی با اشاره به فداکاری به عنوان نظریه دوم در خصوص نهضت عاشورا توضیح داد: در نظریه فداکاری، نهضت امام حسین(ع) به این معنا نُمود مییابد که شهادت امام حسین(ع) برای بخشش گناه امت است که با تفسیر مسیحیان از حضرت مسیح(ع) این نظریه تقارن مییابد.
وی گفت: نظریه فداکاری در تناقض با تعالیم اسلامی است و به دلیل مذکور بر آن نقد وارد است. اما آنچه در زمینه بخشش گناه شایان توجه است، التفات به روایاتی است که در معصومین(ع) وارد شده و محتوای آنها حاکی از آن است که اشک ریختن برای امام حسین(ع) سبب آمرزش گناهان است.
آیتالله کعبی ادامه داد: اشکی که برای امام حسین(ع) باعث آمرزش گناهان است، باید در چارچوب شرایطی باشد به بدین معنی که این اشک ریختن باید از طریق عضویت در مجلس حسینی باشد و به واسطه اشکی که برای حسین(ع) ریخته میشود باید فرد را همنوا با مسیر امام(ع) کرد. زیرا اشک نقطه پیوندی بین عقل، عاطفه و احساس است؛ اشک عارفانه حماسهساز، شهیدپرور است.
امام حسین(ع) برای مبارزه شهید شد
وی به نظریه دیگر اشاره کرد و گفت: نظریه سوم، شهادت برای مبارزه است. به این معنا که امام(ع) درمییابد برای مبارزه با ظلم و ستم و حکومت یزیدی راهی جز شهادت وجود ندارد، لذا دست به یک عملیات شهادتطلبانه زد که عملیات شهادتطلبانه آگاهانه و با هدف نابودی دستگاه یزید بود.
آیتالله کعبی با تصریح بر اهداف شهادت عنوان کرد: عملیات شهادتطلبانه با عملیات انتحاری تفاوت دارد؛ عملیات انتحاری بیهدف، بدون نتیجه و بیظابطه است، در برابر آن شهادتطلبی مبتنی بر ضوابط شرعی و به نفع انسان صورت میگیرد، مانند آنچه که در لیلهالمبیت برای امام علی(ع) اتفاق افتاد.
وی توضیح داد: اگر حرکت امام حسین(ع) صرفاً برای شهادت برای مبارزه تفسیر شود با وجود عناصر دیگر در کربلا همچون وجود کودک شش ماهه و کودکان دیگر ... در راستایی واحد قرار نمیگیرند و مخاطب حقیقتطلب را به این واقعیت سوق میدهد که امام حسین(ع) صرفاً برای مبارزه با حکومت یزید حرکت نکرد.
نهضت امام حسین(ع) حرکت هویتبخشی بود
منتخب مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبری در توضیح نظریه چهارم، گفت: شهادت هویتبخش، رازآلود و اسطورهای تفسیری دیگری از نهضت عاشورا است. حرکت امام حسین(ع) یک حرکت هویتبخش بود. حرکتی که نقطه پیوند آزادگان و حقطلبان جهان در طول تاریخ است. هویتی حسینی که پرداخته خداوند است تا حسین(ع) حقیقت هویتبخش همه آزادگان جهان در طول تاریخ شود. هویتی که حدیث پیامبر(ص) در تبیین آن استشهاد میشود: «اِنّ الحسین مصباح الهدی و سفینة النّجاة». بنابراین مکتب امام حسین(ع) مکتب حیات، نجات و هدایت است.
وی همچنین یادآور شد تحلیلیهای دیگری که پیرامون نهضت امام حسین(ع) مطرح میشود، دیدگاهی صرفاً مادی و جامعهشناسی به حرکت امام حسین(ع) است؛ مانند حرکتی همانند همه پدیدههای اجتماعی دیگر است. یعنی امام حسین(ع) برای تشکیل حکومت قیام کرد و همه مؤلفهها برای تشکیل حکومت در نهضت حسین(ع) وجود داشت.
آیتالله کعبی در توضیح مطلب گفت: اصحاب این نظریه می گویند انقلاب امام حسین(ع) تدریجی اتفاق افتاد. گام اول آن امتناع از بیعت با یزید، گام دوم حرکت از مدینه برای طراحی تشکیل حکومت، گام سوم تصمیمگیری و در گام چهارم امام حسین(ع) تصمیم بر دفاع به دلیل عدم توانایی بر تشکیل حکومت، اتخاذ میکند.
وی افزود: در این نظریه خلط بین هدف و نتیجه صورت گرفته است، زیرا نتیجه حرکت امام حسین(ع) و قیام او ممکن بود به تشکیل حکومت منجر شود و یا اینکه این نتیجه حاصل نشود که امام حسین(ع) برای هر دو نتیجه آماده بود.
آیتالله کعبی تصریح کرد: فلسفه بنیادی امام حسین(ع) احیای اسلام است که در دوران یزید بن معاویه، جهل، تاریکی، تباهی و فساد بین افراد بشر حاکم بود و از جامعه از اسلام جز نامی نمیشناخت که فلسفه قیام را امام حسین(ع) در این فضا اینگونه عنوان میکند که من برای اصلاح امت جدم قیام کردهام.
وی گفت: آنچه که امروزه میتوان از نهضت امام حسین(ع) توشه گرفت، حرکت به سوی تحقق عناصر احیاگری است به این معنی که معتقدین و نخبگان باید به صورتی حرکت کنند که عناصر نهضت احیاگری را در خود زنده کنند.
