«باز این چه شورش است»؛ مرثیهای به سفارش صاحب مصیبت
گروه اجتماعی: مطلع «باز این چه شورش است...»، بهترین منظومه نمایشی محتشم کاشانی در میان هواداران شیعه جایگاه ویژهای دارد و مداحان بسیاری پس از محتشم تاکنون از ترکیببند یادشده در شعرها و نوحههایشان سود بردهاند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از گیلان، شمسالشعرا کمالالدین محتشم کاشانی پسر خواجه میراحمد از شعرای مدیحهسرای ایران در قرن دهم هجری میباشد که در جوانی به دربار شاه طهماسب صفوی راه یافت و به مناسبت قصیده و غزلهای زیبایش مورد لطف شاه قرار گرفت؛ محتشم پس از مدتی معروفیت پیدا کرد، اما نظر به معتقدات دینی خود و احساسات شیعی دربار شاهان صفوی که در صدد تقویت این مذهب بودند به سرایش اشعار مذهبی و مصائب اهل بیت(ع) که در نوع خود تازه و بیبدیل بود پرداخت.
محتشم پس از چندی به یکی از بزرگترین شعرای ایران در سبک اشعار مذهبی و مصائب ائمه اطهار شیعه بدل گشت و اشعارش در سرتاسر ایران معروفیت خاصی یافت، بطوری که میتوان وی را معروفترین شاعر مرثیهگوی ایران دانست که برای اولینبار سبک جدیدی در سرودن اشعار مذهبی به وجود آورد؛ اولین اشعار مذهبی محتشم در سوگ غم مرگ برادرش بود که ابیات زیبائی در غم هجر او سرود و پس از آن به سرایش مرثیههایی در واقعه جانسوز کربلا، عاشورای حسینی و مصیبتنامههای مختلف پرداخت.
محتشم کاشانی پدر مرثیهسرایی عاشورایی است و این شاعر فرهیخته بهترین منظومه نمایشی را به یادگار گذاشته و با زبان شعر فرهنگ عاشورا را در بین مردم به ویژه مداحان اهل بیت رواج داده است.
شهرت و آوازه بینظیر محتشم کاشانی در ادبیات موجب شد تا شاعران نامآوری به پیروی از سبک او اهتمام ورزند، اما تاکنون ادبیات ایران در مرثیهسرایی، شاعری همچون محتشم به خود ندیده است، زیرا پاکی، اعتقاد و محبت محتشم کاشانی به اهل بیت(ع) باعث شده که پادشاهان صفوی به اشعار مذهبی روی آورند.
محتشم از مهمترین شاعران مرثیهسرای شیعه است و صاحب معروفترین مرثیه برای کشتگان واقعه کربلا در ادبیات فارسی میباشد.
مطلع «باز این چه شورش است...»، سروده محتشم کاشانی در میان هواداران شیعه جایگاه ویژهای دارد؛ شاعران و مداحان بسیاری پس از محتشم تاکنون از ترکیببند یادشده در شعرها و نوحههایشان سود بردهاند.
موقعی که محتشم در مرثیه برادرش عبالفنی که در سفر مکه فوت کرده بود نوحهگری میکرد، شبی در عالم رویا امیرالمومنین(ع) را دید و حضرت به او میفرماید «چرا در مصیبت برادرت مرثیه میگویی و برای فرزندم حسین مرثیه نمیگویی»؛ محتشم عرض میکند «یا علی مصیبت حضرت امام حسین خارج از حد و حصر بوده و من نمیدانم از کدام مصائب او شروع کنم» و آن وقت حضرت امیرالمومنین میفرماید «بگو باز این چه شورش است که در خلق عالم است» و محتشم از خواب بیدار میشود و بقیه را میسراید.
اشعار محتشم کاشانی خصوصیتی دارد که با وجود اینکه اشعار او بسیار خوانده میشود، ولی با این وجود اثرش نمیرود و کهنه نمیشود، چون اغراق نگفته و اکثر اشعار او مطابق اخبار و روایت است و مقبول صاحب مصیبت شده است؛ گویند در بعضی از اوقات امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) او را در گفتن شعر، کمک میکرد.
محتشم دارای مقام و رتبه بلندی است؛ لذا اشعار او را در بالای ایوان طلای امام حسین(ع) نوشتهاند.
