چرا برخی مداحان به سبکهای «لسانجلسی» گرایش دارند؟
گروه هنر: به دلیل جامعیت نداشتن آثار موسیقی عاشورایی تولیدشده منطبق بادستگاههای موسیقی ایرانی که به تبع آن الگوی مناسبی در اختیار مداحان قرار نمیدهد، آنها به شکل خودجوش رو به استفاده از سبکهای موهوم موسیقی غربی آوردهاند.
پیروز ارجمند، مدیر دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) گفت: بعضی از آئینهای مذهبی و دینی همچون سوگواری ایام محرم و صفر وعاشورا که در فرهنگ اسلام و بهویژه شیعی متداول است، ماهیت مردمی دارد و توده مردم هستند که آنها را مدیریت میکنند و به وضوح میتوان مشاهده کرد که در صورت سپردن مسئولیت اداره آن به خود مردم، آنها به بهترین نحو ممکن از عهده آن برمیآیند.
وی ادامه داد: آذینبندی نیمهشعبان و یا اجرای تعزیه و مجالس شبیهخوانی به مناسبتهای گوناگون دینی و مذهبی از مصادیق بارز مدیریت مردمی در برپایی و برگزاری مراسمهای مذهبی است که دولت و یا نظام حاکم در آنها ورود نمیکند و در این زمینه تنها نقش نظارتی و حمایتی دارد و از آنجا که پرداختن به این آئینها میراث مانای معنوی است، مردم خود پاسبان و حافظ آن هستند.
موسیقی عاشورایی در دو وجه موسیقی اقوام و موسیقی رایج شهری تولید میشود
مدیر دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تصریح کرد: موسیقی عاشورایی نیز از جمله میراث معنوی عجین شده با فرهنگ ایرانی و اسلامی است که از دیرباز در دو وجه موسیقی اقوام ایرانی و موسیقی رایج و رسمی در شهرها در حال تولید و اجراست و از میان این دو وجه موسیقی اقوام ایرانی همچون پرقدرت و پرصلابت به حیات خود ادامه میدهد چرا که در آئینها و مناسک مذهبی قومیتهای گوناگون ایرانی تنیده شده است که با گویش خاص نواحی و مجموعه کارهای منبعث از فرهنگ قومی هر ساله به اجرا درمیآید.
ارجمند در ادامه گفت: در مبحث موسیقی رسمی و شهری هم بیانصافی است که بگوییم کمکاری صورت گرفته است. کارهای ارزنده و فاخری طی این سالها به ویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی تولید و از طرق گوناگونی همچون رسانه ملی پخش شده است؛ نمونه بارز آن موسیقی «خسوف» ساخته محمدسعید شریفیان است که لوریس چکناواریان آن را به شکل ارکسترال اجرا کرده است.
همراهی کلام و نوحه با موسیقی عاشورایی و شأنیت آن با واقعه کربلا نیاز به آسیبشناسی دارد
وی گفت: با این وجود به دلیل اینکه معمولاً کلام و نوحهخوانی با این موسیقی همراه است باید مورد بررسی قرار گیرد که آنچه خوانده و اجرا میشود، با واقعه عظیم و تاریخی عاشورا و نهضت سیدالشهداء(ع) سنخیت دارد و در شأن آن هست یا خیر که از شواهد چنین به نظر میرسد که به ویژه در سالهای اخیر این مسیر دچار انحرافاتی شده است و باید نظام حاکم فرهنگی و هنری به منظور آسیبشناسی و جلوگیری از تحریف بیشتر آن دست به کار شود.
این کارشناس و مدرس موسیقی افزود: با وجود تولید آثار موسیقی مذهبی و عاشورایی در حد قابل قبول بهویژه در این سالیان اخیر اما شاهد فراگیری و جامعیت آنها نبودهایم تا به عنوان نوا و نغمات الگو حداقل در اختیار مادحین و ذاکرین اهلبیت(ع) در اقامه عزای حسینی در تکایا و هیئات قرار گیرد و نتیجه آنکه در این خلأ به وجود آمده، خادمان و برگزارکنندگان مجالس عزای حسینی به غلط و با تصور اینکه شخصاً در حال به خرج دادن ابتکار و خلاقیت هستند، رو به سوی نغمهها و نواهای غیرمتعارف مذهبی، بعضاً ترانههای موهوم غربی و سبک خوانندگان ایرانی اصطلاحاً لسآنجلسی آوردهاند و آرام آرام این عرصه را تبدیل به جریان فرهنگی افسارگسیختهای کردهاند.
اعمال سیاستهای حمایتی میتواند الگوی مناسبی از موسیقی عاشورایی را به مردم ارائه کند
ارجمند تأکید کرد: همانطور که در ابتدای صحبتهایم اشاره کردم، از آنجا که ماهیت چنین اموری مردمی است لذا دولت نمیتواند تأثیر آنچنان در تغییر ذائقه مردمی داشته باشد و تا خود مردم نخواهند این امر میسر نمیشود، دولت تنها میتواند با اعمال سیاستهای حمایتی و نظارتی خود، الگوسازی مناسبی را در این زمینه ایجاد کرده تا مردم در مواجهه با شیوههای مناسب عزاداری، سره از ناسره را تشخیص داده و به آنچه سنتهای قدیمی و سنتی نوا و نغمات عاشورایی است و منطبق با موسیقی دستگاهی است و به نظر میرسد اصولیترین و اصیلترین آنها نیز باشد، روی آورند.
مدیر سابق مرکز موسیقی حوزه هنری ادامه داد: حمایت از تولید آثار فاخر موسیقی، اختصاص بخشی از جشنوارهها و رویدادهای رسمی کشور به موسیقی عاشورایی، خرید آثار موسیقی که منطبق با الگوهای رسمی موسیقی دستگاهی ایرانی است و مواردی از این دست، فعالان موسیقی را ترغیب و تشویق میکند تا به منظور برخورداری از چتر حمایتی دولت، اهتمام بیشتر و بهتری را در زمینه تولید آثار ایرانی و اسلامی داشته باشند که نتیجه آن افزایش حجم کمی آثار موسیقی عاشورایی با استانداردهای رایج موسیقی دستگاهی ایرانی است.
وی در پایان گفت: البته دفتر موسیقی ارشاد به منظور الگوسازی در ایام محرم و صفر امسال قصد داشت تا با دعوت از آثار فاخر موسیقی عاشورایی و آثاری که در طی سالیان اخیر با اقبال عمومی مواجه بودهاند همچون آثار حسامالدین سراج، امیرحسین مدرس، صادق آهنگران و محمد کویتیپور، اجرای زنده و کنسرتی از تک تک آنها روی صحنه بیاورد که مشکلاتی از جمله کمبود اعتبارات مانع از تحقق این امر شد.
