شرایط سیاسی و اجتماعی در عصر امام سجاد(ع) نفاقگونه و سیاستزده بود
گروه اجتماعی: عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری اظهار کرد: پس از نهضت عظیم عاشورا و در عصر امام سجاد(ع) شرایط سیاسی و اجتماعی بسیار آشوبزده، نفاقگونه و سیاستزده بود و مردم از تعالیم اصیل اسلامی آگاهی کافی نداشتند.
آیتالله دری نجفآبادی، عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری در گفتوگو با خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، گفت: امام سجاد(ع) پنج گروه و جریان را تعریف فرموده و خصوصیات هر یک را یادآور شده تا مرزبندی روشنی بین علما راستین و مدعیان درست شود.
وی اظهار کرد: پس از نهضت عظیم عاشورا و در عصر امام سجاد (ع) شرایط سیاسی و اجتماعی بسیار آشوب زده، نفاقگونه و سیاستزده بود و مردم از تعالیم اصیل اسلامی آگاهی کافی نداشتند.
به وجود آمدن جریانهای مختلف از صدر اسلام
آیتالله دری نجفآبادی بیان کرد: به وجود آمدن جریانهای مختلف از صدر اسلام و پس از رحلت رسول اکرم(ص) و دوران خلفا تا عصر علوی(ع) و عصر اموی هر یک شرایط جدیدی برای جامعه بزرگ اسلامی ایجاد کرده بود.
وی ادامه داد: فتوحات عظیم اسلامی، گسترش مرزهای فیزیکی دنیای اسلام و پذیرش این دین مقدس از سوی ملتهای آن روزگار، مهاجرت و تداخل جمعیت و گسترش ارتباطات و روابط اجتماعی و سیاسی تا حدودی آزادی ملتها از یوق استبداد و خودکامگی رهایی بخشیده و امیدهای جدیدی را زنده کرده بود.
آیتالله دری نجفآبادی اضافه کرد: در آن عصرعلاوه بر وجود مدعیان دروغین خلافت و رهبری جوامع اسلامی و جنگهای داخلی و فتنههای اموی، مروانی و زبیری و خوارج و جنگ و خونریزی و دهها عامل دیگر نیز در ایجاد ناامنی، تفرقهافکنی، فتنهگری و اختلافات اجتماعی و سیاسی و اقتصادی و جنگهای مذهبی و نژادی تأثیرگذار بود.
عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری عنوان کرد: در چنین شرایطی که تقریباً عصر صحابه نیز به پایان رسیده بود اوضاع عمومی مسلمانان چندان رضایتبخش نبود.
عدم تأثیر مثبت بر افکار عمومی
آیتالله دری نجفآبادی با اشاره به اینکه بهطور قطع یکی از بزرگترین عوامل عزت و سربلندی و یا سقوط و ذلت ملتها علما و بزرگان هر قوم هستند، عنوان کرد: متأسفانه علمای دنیای اسلام در آن روزگار از وحدت، انسجام، یکپارچگی و روشنبینی و صلابت لازم برخوردار نبودند و شرایط لازم برای رهبری فکری و هدایت افکار اجتماعی و تأثیر مثبت بر افکار عمومی را نداشتند و رسالت واقعی خود را فراموش کرده و به اصطلاح نان را به نرخ روز میخوردند.
وی بیان کرد: ارزیابی شرایط و جریانهای گوناگون و تشخیص صحیح از سقیم و غثّ از سمین کار هر کسی نیست؛ لذا باید انسانهای شاخصی باشند تا مبنای مقایسه قرار گیرند.
آیتالله دری نجفآبادی با تأکید بر اینکه قرآن در این رابطه سنت و سیره رسول اکرم(ص) را بهترین میزان میداند گفت: امیرالمؤمنین و اهل البیت(ع) میزان الموازین و مکیال المکاییل هستند و مانند آئینه ابعاد حوادث و مسائل و جریانات را نشان دادهاند.
وی بیان کرد: امیرالمومنین(ع) در خطبهها، حکمتها و نامههای نهجالبلاغه از جملهها در خطبههای 32، 147، 183 ،18، 164 و 193 و حکمت 147 زوایای این مسائل و جریانات را برای جامعه اسلامی شکافته و راه درست را نشان داده است.
آیتالله دری نجفآبادی افزود: امام حسین(ع) نیز در دعوت از بزرگان، صحابه و تابعین به شرائط زمانه و وضعیت و رسالت عالمان پرداخته و رسالت عظیم عالمان دینی را در مواجهه با فساد، اجحاف، تبعیض و فرار از مسئولیت و تحریف واقعیتها گوشزد فرموده است.
در سوره مبارکه «بقره» انسانها به سه گروه تقسیم میشوند
وی بیان کرد: در آغاز سوره بقره انسانها از لحاظ ایمان و عدم ایمان به سه گروه مؤمنان و پرهیزکاران، منافقان و کافران تقسیم شده و در آیات 200 تا 204 همین سوره مبارکه نیز جداگانه و از حیث دیگر به چهار گروه تقسیم شده اند.
آیتالله دری نجفآبادی با بیان اینکه انسانها در سوره بقره به 4 گروه دوستداران دنیا ولاغیر، گروه دوستداران دنیا و دوستداران آخرت گروه مغروران دنیاپرست و جاهطلبان هواپرست و انسانهای پاک و برگزیده تقسیم شدهاند، مطرح کرد: انسانهای پاک و برگزیده همان افرادی هستند که وقتی خداوند به آنها توفیق عنایت کند نورافشانی میکنند و زمین از برکت ایشان بهرهمند میشود و آنها با خدا معاوضه میکنند و خداوند نسبت به بندگان خود رئوف و مهربان است.
وی بیان کرد: مصداق این آیه کریمه وجود مبارک امیرالمومنین علی (ع) است که در شب لیلة المبیت جان خویش را در طبق اخلاص گذاشت تا جان پیامبر اکرم (ص) به سلامت باشد.
آیت الله دری نجفآبادی گفت: مغروران دنیا پرست و جاه طلبان هواپرست بر طبق آیه 205 سوره مبارکه بقره « وَإِذَا تَوَلَّىٰ سَعَىٰ فِی الْأَرْضِ لِیُفْسِدَ فِیهَا وَیُهْلِکَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ ۗ وَاللَّهُ لَا یُحِبُّ الْفَسَادَ و چون برگردد و ریاستى یابد کوشش میکند که در زمین فساد نماید و کشت و نسل را نابود سازد و خداوند تباهکارى را دوست ندارد»، کسانی هستند که وقتی امکاناتی در اختیار ایشان قرار گیرد غرور و بزرگ طلبی و عزتخواهی آنان را به گناه و فساد وا می دارد و چون حکومت و قدرت در اختیار ایشان قرار گیرد دست به طغیان و فساد می زنند.
وی افزود: این تقسیم بندیها به قول ارباب معرفت از یک حیث و یک جهت بوده و در رابطه با اهداف و ملاحظات گوناگون و انگیزههای مختلف است.
آیتالله دری نجف آبادی اظهار کرد: بهعنوان مثال در این گروهبندی چهارگانه دو گروه در صف پرهیزکاران و اهل معرفت اند، گروه دوم و چهارم منتهی گروه دوم حکم اصحاب الیمین را دارند و گروه چهارم حکم مقربان را دارند.
وی تأکید کرد: گروه دوم حسنات دنیا و آخرت هر دو را میخواهند و گروه چهارم رضایت خداوند و تسلیم در برابر ذات اقدس احدیت برای ایشان اصل است.
آیتالله دری نجفآبادی ادامه داد: گروه اول حکم اتباع و پیروان را دارند و گروه سوم حکم سردمداران کفر و شرک و ضلال و فرعونها و نمرودها را که در راه رسیدن به اهداف شیطانی خود به هر جنایتی دست می آلایند.
عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری در پایان، یادآور شد: در همین رابطه در حدیثی از پیامبر اکرم(ص) آمده است؛ «علم و دانش را برای مباهات و فخرفروشی بر علما و یا برای مراء و مجادله با نادانان و فرومایگان و یا برای ریاکاری و خودنمایی در مجالس و یا برای جلب نظر مردم آتش و یا برای ریاست طلبی نیاموزید که هر کس چنین کند در جهنم خواهد بود» و همچنین امام سجاد(ع) نیز به مانند پدر و جد بزرگوارش بر مسئولیت خطیر علما تاکید کرده است.
