کتابهای دینی؛ تحقیقی متناسب با نیاز روز یا کپی آثار دیگران
گروه اندیشه: بیشک یکی از مهمترین دلایل افزایش دانش در یک جامعه ارتباط عمیق مردم آن با کتاب است و در این بین کتابهای دینی نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است حال باید بررسی کرد که کتابهایی با موضوع دین؛ تحقیقی متناسب با نیاز روز باشند یا کپی آثار دیگران؟!
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، بیشک یکی از مهمترین دلایل افزایش دانش در یک جامعه ارتباط عمیق مردم آن جامعه با کتاب است. کتاب چون دوستی صمیمی انسان را به جاهای دوردست و سفر نکرده میبرد از شرق یا غرب عالم و از ابتدا تاریخ تا به امروز که در آن زندگی میکنیم.
اما با تمام وجود گاه مشاهده میشود که برخی از کتب که متأسفانه محوریت تعدادی از آنان نیز موضوعات دینی است، موضوع تازهای به مخاطب و خواننده اثر نمیافزاید و در واقع برای او تکرار مکررات است به ویژه اگر مخاطب یک کتابخوان حرفهای باشد.
حجتالاسلام محمدرضا خوشخو، مدیر بنیاد مهدویت خراسان جنوبی در گفتوگو با خبرنگار ایکنا گفت: اصل چاپ کتاب با محوریت موضوعات دینی پسندیده است اما مشکلی که در این زمینه وجود دارد موازیکاریها و تقلید محتوایی آثار انتشار یافته است.
وی بیان کرد: در گذشته وقتی عالمی قصد چاپ کتابی را داشت، سالها برای آن زحمت میکشید و با تحمل رنج سفر و مطالعه کتب کتابخانههای متعدد در نقاط مختلف اثری برجسته را به جامعه عصر خویش عرضه میکرد.
مدیر بنیاد مهدویت خراسان جنوبی اظهار کرد: اما در حال حاضر در بسیاری مواقع مشاهده میکنیم بدون اینکه کار تحقیقی و میدانی صورت گرفته و نویسنده بخواهد پاسخی به یکی از مسائل مورد نیاز جامعه بدهد اقدام به چاپ یک کتاب میکند.
سردرگمی مخاطب؛ نتیجه چاپ اثر بدون تحقیقات جدید
خوشخو ادامه داد: نتیجه این وضعیت که گاه فقط جلد روی کتاب تغییر میکند این است که هزینهها بالا رفته و موجب سردرگمی مخاطب واقعی کتاب میشود که این مسئله به ویژه در کتب دینی بسیار حساس است.
وی عنوان کرد: با توجه به تکنولوژی جدید، اینترنت و دسترسی راحت به منابع، بهتر است زمانی یک مؤلف اقدام به چاپ کتاب کند که حقیقتاً کار تحقیقی کرده و اثر دارای محتوی غنی و نو باشد چرا که در غیر این صورت کار او ثمر چندانی نخواهد داشت.
مدیر بنیاد مهدویت خراسان جنوبی افزود: از طرف دیگر یک مؤلف برای سندیت کارش بهتر است حتما اگر به منبعی ارجاع میدهد خودش آن منبع مادر و اصلی را دیده باشد تا اثر ارائه شده به لحاظ علمی ارزش بیشتری داشته باشد.
خوشخو در این زمینه که آیا اینترنت و سایر ابزار و امکانات جدید میتواند جایگزین مناسبی برای کتاب باشند، گفت: این ابزار کمک کار محقق هستند و قرار نیست جایگزین کتاب شوند چرا که با توجه به ویژگیهای خاص کتاب هیچ چیز نمیتواند جایگزین مناسبی برای آن شود.
حجتالاسلام علیرضا حسینی، امام جمعه درمیان نیز در اینباره گفت: به نظر میرسد میزان کتب انتشار یافته با محوریت موضوعات دینی متناسب با نیاز جامعه است اما مشکلی که در این زمینه وجود دارد هزینه تأمین کالاهای فرهنگی از جمله کتاب است.
اقتباسهای نامشروع از آثار دیگران از ارزش علمی کار نویسنده میکاهد
وی اظهار کرد: متأسفانه اقتباسهای نامشروع و کپیکردن از آثار دیگران موجب شده که بسیاری از آثاری که ارائه میشود نسبت به آثار گذشتگان از محتوا و ارزش علمی کمتری برخوردار باشد.
امام جمعه خوسف درباره اینکه چرا جامعه علمی به سمت کپیکردن از آثار دیگران رفته است، بیان کرد: بسیاری از افراد برای موفقیت در آزمونهایی مثل آزمون دکتری، میخواهند حتماً اثری را تألیف کنند و یا بخواهند با چاپ یک اثر نام و آوازهای در مجامع علمی داشته باشند به سمت کپیکردن از آثار دیگران میروند.
حسینی عنوان کرد: یکی دیگر از مشکلات آثار و کتب چاپ شده جدید این است که بسیاری از آنان کتب 3 و 4 هستند و در حقیقت کتاب مرجع که در حقیقت منبع تولید علم باشد، نیستند در حالی که ما نباید در این نقطه بمانیم و باید به سمت تولید آثاری به معنای واقعی نام تولید علم داشته باشند حرکت کنیم.
وی با اشاره به علم هرمنوتیک که فرایند فهم یک اثر است، اظهار کرد: اینکه اثری درباره شرح و فهم از یک اثر دیگر باشد اشکالی ندارد چراکه برداشت نویسنده از نانوشته ها موجب پیشرفت علم میشود، به شرط آنکه مخاطب این موضوع را بداند.
امام جمعه خوسف یادآور شد: البته باید به محسنات صنعت چاپ مثل صفحه آراییهای جذاب و جلد آرایی و تنوع موضوعات نیز اشاره کنیم اما هنوز تا نقطهای که به شهرت انتشاراتی مانند انتشارات بیروت برسیم فاصله داریم.
زهرا خسروی، رئیس کتابخانه امام رضا(ع) بیرجند نیز گفت: نمیتوان آمار دقیقی از تعداد مخاطبان کتب مذهبی ارائه داد اما با اقداماتی مثل معرفی کتاب از طریق رسانهها و یا در خود محیط کتابخانه میتوان به رشد مخاطبین کتاب افزود.
وی بیان کرد: باید شرایط را به گونهای پیش ببریم که افراد از آثار جدیدی که محتوای غنی دارند، اطلاع پیدا کنند و سپس به آنان اجازه انتخاب بدهیم.
رئیس کتابخانه امام رضا(ع) بیرجند یادآور شد: متأسفانه برخی از کتابهای چاپ شده در سالهای اخیر جز اقتباس از کتب دیگر هیچ نیست و وقتی یک کتاب را میخوانی ناخودآگاه از خود میپرسی آیا من این مطلب را جای دیگری نخواندهام؟
