
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، مباحث مربوط به حجاب و عفاف جزو مسائل اجتماعی ـ فرهنگی جامعه ما بوده که از عوامل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، مدیریتی و سیاسی متأثر است.شاید بارها و بارها این جمله را شنیده باشیم که «ای زن از فاطمه به تو اینگونه خطاب است ارزندهترین زینت زن حفظ حجاب است» اما بهراستی چه شده که برخی از بانوان زینت، ارزش و اعتبار خود را در بیحجابی جستوجو میکنند.
اسلام لباس و پوشش را بهعنوان موهبتی الهی برمیشمارد و با در نظر گرفتن چارچوبی متعادل و با آزادی زنان در تمامی عرصههای زندگی امر حجاب را واجب شمرده و با توجه به فلسفه واقعی آن بدون ایجاد هیچگونه محدودیتی زن را از قرار گرفتن در معرض خطرات ظاهری و باطنی محفوظ میدارد.
دیدگاه قرآن در رابطه با حجاب
حجاب در لغت بهمعنای مانع، پرده و پوشش آمده است. استعمال این کلمه بیشتر به معنی پرده است، این کلمه از آن جهت مفهوم پوشش میدهد که پرده، وسیله پوشش است، ولی هر پوششی حجاب نیست؛ بلکه آن پوششی حجاب نامیده میشود که از طریق پشت پرده واقع شدن صورت گیرد.
حجاب در قرآن بهمعنای پوشش اسلامی بانوان، دارای دو بُعد ایجابی (وجوب پوشش بدن) و سلبی (حرام بودن خودنمایی به نامحرم) است، این دو بُعد باید در کنار یکدیگر باشد تا حجاب اسلامی محقق شود؛ گاهی ممکن است بُعد اول باشد، ولی بُعد دوم نباشد، در این صورت نمیتوان گفت که حجاب اسلامی محقق شده است.
اگر بهمعنای عام، هر نوع پوشش و مانع از وصول به گناه را حجاب بنامیم، حجاب میتواند اقسام و انواع متفاوتی داشته باشد. یک نوع آن حجاب ذهنی، فکری و روحی است؛ مثلاً اعتقاد به معارف اسلامی، مانند توحید و نبوت از مصادیق حجاب ذهنی، فکری و روحی صحیح است که میتواند از لغزشها و گناههای روحی و فکری، مثل کفر و شرک جلوگیری کند.
در آیه 32 سوره احزاب آمده است: «یَا نِسَاء النَّبِیِّ لَسْتُنَّ کَأَحَدٍ مِّنَ النِّسَاء إِنِ اتَّقَیْتُنَّ فَلَا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَیَطْمَعَ الَّذِی فِی قَلْبِهِ مَرَضٌ وَقُلْنَ قَوْلًا مَّعْرُوفًا؛ اى همسران پیامبر شما مانند هیچ یک از زنان [دیگر] نیستید اگر سر پروا دارید پس به ناز سخن مگویید تا آنکه در دلش بیمارى است طمع ورزد و گفتارى شایسته گویید».همچنین در آیه 59 سوره احزاب و آیه 60 سوره نور به حجاب و عفاف اشاره شده است.
فرهاد طهماسبی، از کارشناسان اجتماعی لرستان در گفتوگو با خبرنگار ایکنا با اشاره به چهار عامل اصلی در رعایت حجاب، افزود: یکی از این عوامل موضوع بدحجابی است؛ همه انسانها تمایل دارند خود را به طرز مطلوبی به دیگران نشان دهند تا مورد تحسین واقع شوند و اگر جایگزین مناسبی برای این خودنمایی در اختیار جوان و نوجوان قرار گیرد، بدحجابیها ترویج مییابد.
وی با بیان اینکه برخی از دختران و پسران بهطرز زیبایی آفریده شدهاند، بیان کرد: آیا ما شرایطی را فراهم آوردهایم که دختران و پسران زیبایی خود را به طرز درستی نشان دهند؛ آیا دخترکی که میخواهد با مدیریت، ورزش، علم و... زیبایی خود را به دیگران بنمایاند، شرایط برایش فراهم است؟
طهماسبی ادامه داد: همین نبود شرایط سبب میشود که دختران جوان زیبارو راهی جز بدحجابی برایش باقی نمانده و با ورود به دانشگاه و تحت تأثیر مدهای غربی زیبایی خود را به دیگران بنمایاند.
بسیاری از بدحجابیها نشئت گرفته از ناآگاهی است
این مدرس دانشگاههای لرستان گذری به عوامل فرهنگی تأثیرگذار بر بدحجابی داشته و تصریح کرد: متأسفانه ما حتی نتوانستهایم به جوان خود درخصوص اعتقادات، مذهب و آداب و رسوم خود آگاهی کافی دهیم؛ سیل عظیمی از بدحجابیها نشأت گرفته از چنین ناآگاهیهایی است.
وی اظهار کرد: ما کار اساسی و تأثیرپذیر فرهنگی در حوزه حجاب نکردهایم اما تا دلمان بخواهد در این خصوص سخنرانی کردهایم.
طهماسبی با تأکید بر اینکه زمینههای اقتصادی بسیار بر رعایت حجاب مؤثر هستند، خاطرنشان کرد: متأسفانه زمینه توانمندی اقتصادی در جامعه بهطور یکسان بهوجود نیامده است و همین موضوع نقطه ضعف محسوب میشود.
طهماسبی با اشاره به راهکارهای کاهش بدحجابی در دانشگاهها و سطح جامعه، گفت: اگر برخوردهای سلبی در این خصوص کمتر شده و برخورد ایجابی را سرلوحه فعالیت خود قرار دهیم بدحجابی کمتر خواهد شد.
لزوم سهیم کردن مردم در ترویج حجاب
وی با تأکید بر نقش سهیم کردن مردم در ترویج رعایت حجاب، بیان کرد: دستگاههای اجرایی باید در برابر بدحجابیها احساس مسئولیت کرده و با تشکیل گروههای مردمی در قالبهای سازمان یافته و با تخصیص اعتبار به آنها محدودهای خاص را برای حجاب تعریف کنند.
وی تصریح کرد: اگر خود دانشجویان به این حوزه ورود پیدا کنند قطعاً موفقیت بیشتری نسبت به برخوردهای فیزیکی در کوچه و خیابانها حاصل خواهد شد.
طهماسبی اظهار کرد: اگر از اهرمهای مردمی برای مهار پدیده بدحجابی در هر گوشه از جامعه بهخصوص دانشگاهها استفاده کنیم شاهد رعایت حجاب از سوی قشر جوان و نهادینه شدن فرهنگ حجاب و عفاف خواهیم بود.
این دکترای جامعه شناسی یادآور شد: خالکوبیها، تاتو، پیرهنهای کوتاه و سینههای ستبر بیرون زده جوان و... همه بدحجابی هستند و باید جوانان را نسبت به این موضوع آگاه و باورمند ساخت.
وی با یادآوری اینکه ما الگوی تاریخی حجاب را داریم، تصریح کرد: آن کسیکه به جوانان ما میگوید که تو چرا بدحجابی؟ خود و خانوادهاش نیز درگیر این پدیده اجتماعی هستند و در واقع الگوی عملی از حجاب و عفاف نیستند.
طماسبی بیان کرد: متأسفانه امروزه جامعه افراد بدحجاب را بیشتر تحویل میگیرد و ما بهخوبی شاهد هستیم که افراد بدحجاب مورد توجه هستند و قطعاً وقتی چنین اوضاعی بر جامعه حاکم باشد بدحجابی نیز گسترش مییابد.
ضرورت فرهنگ سازی در رابطه با حجاب
ایرج عبدی، نماینده مردم خرمآباد در مجلس شورای اسلامی عنیز در این رابطه گفت: با توجه به هجمه سنگین فرهنگی علیه کشور ایران، جوانی جمعیت کشور و بالا رفتن سن ازدواج، نیاز به فرهنگسازی در خصوص حجاب بیشتر احساس میشود.
وی با تأکید بر نیاز به فرهنگسازی درخصوص حجاب و عفاف، افزود: تبلیغات ضعیف ما در موضوعات فرهنگی بهخصوص حجاب سبب شده که در بین جوانان شاهد بدحجابی باشیم.
عبدی یادآور شد: تلویزیون و رسانه ما بهخوبی به مقوله حجاب نپرداخته و به جای اینکه روی موضوع بدحجابی برنامه داشته باشد، سبب ترویج بیحجابی شده است.
نماینده مردم خرمآباد و چگنی در مجلس اصافه کرد: برخورد دستگاههای متولی با افراد بدحجاب سرسری بوده و متأسفانه در این حوزه فعالیت فرهنگی عمیقی نشده است.
ضعف در اعتقادات مذهبی از پیامدهای بدحجابی
عبدی اظهار کرد: بدحجابی پیامدهای ناگواری در پی دارد؛ ضعف در اعتقادات مذهبی و ضربه زدن به سایر بنیانها از عمده این پیامدهاست.
وی با اشاره به اینکه باید برای رعایت حجاب حداقلها را رعایت کرد، خاطرنشان کرد: اگر شیوهای نظاممند و لباسهای مخصوص را برای شرکت در کلاسها در تمامی دانشگاهها تعریف کنیم، دانشجویان به این حداقلها پایبند خواهند شد و کمتر شاهد بدحجابی در دانشگاهها خواهیم بود.
این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس با بیان اینکه باور عمیقی بین دستگاهها و مسئولین مرتبط با امر حجاب درخصوص برخورد با بدحجابان وجود ندارد، تصریح کرد: باید به امر به معروف بیشتر از نهی از منکر پرداخته و نقاط مولد حجاب را پیدا و با آنها برخورد کنیم.
تهیه و تدوین دستورالعمل پوشش در دانشگاهها
یزدان سهرابی، مدیر امور فرهنگی دانشگاه پیام نور لرستان نیز در این رابطه به خبرنگار ایکنا لرستان با بیان اینکه رعایت حجاب سبب آرامش دانشجویان خواهد شد، افزود: در دانشگاههای معروف دنیا مانند آکسفورد دستورالعمل پوشش دانشجویان و اساتید افتخاری برای آن مرکز آموزشی محسوب شده و دانشجویان بر اساس این مهم به قانونهای دانشگاه حرمت میگذارند.
وی با اشاره به اینکه دانشجویان ایرانی مسلمان بوده و به تبع باید پوشش آنها مطابق دستورات اسلام باشد، اظهار کرد: دستورالعمل پوشش دانشگاه پیام نور لرستان در 5 بند با تشریح نحوه لباس پوشیدن خانمها، آقایان، اساتید، آرایش و ترکیب ظاهری، کفش و جوراب، جواهرات، متعلقات و سایر پوششهای آنها، تهیه و تدوین شده تا بتوان هرچه بیشتر از پیش به اهمیت حجاب در دین اسلام تأکید کرد.
سهرابی با بیان اینکه این دستورالعمل در سطح دانشگاه برای آگاهی دانشجویان نصب شده است، اضافه کرد: مسئولین فرهنگی هر مرکز آموزشی و بهخصوص اساتید موظف به آگاه کردن دانشجویان از این مهم هستند تا کسانیکه از مضرات بیحجابی مطلع نیستند، آگاهی جامعی بهدست آورند.
نصایح اساتید در رابطه با مقوله حجاب بهصورت الگوی عملی باشد
مدیر امور فرهنگی دانشگاه پیام نور لرستان اشارهای به تأثیرگذاری نصایح و عمل استاد به حجاب داشته و اظهار کرد: اگر توضیحات اساتید در این خصوص با منطق و بهصورت الگوی عملی باشد، تأثیرات چشمگیری بر بدحجابیها خواهد داشت، هر استادی باید بداند که ما در کشور اسلامی زندگی میکنیم و ترویج پوشش صحیح از وظایف اوست.
وی ادامه داد: تأثیر نفس اساتید بر دانشجویان بسیار بالاست؛ دانشجو وقتی ببیند که خود استاد حجاب را رعایت میکند از وی الگوبرداری میکنند.
سهرابی رعایت حجاب را توسط دانشجویان، حفظ آرامش دانسته و تصریح کرد: پوشش مناسب داشتن، حرمت به انسانیت و ارزشها بوده و دانشجو با رعایت حجاب به آرامش خاطر در حال و آینده خواهد رسید.
وی با تأکید بر محجبه بودن دانشجویان دانشگاه پیام نور لرستان، اذعان کرد: این دانشگاه دارای دانشجویانی نجیب با فرهنگ غنی اسلامی ایرانی است؛ از نظر انضباطی نیز تعداد دانشجویان معرفی شده به کمیته انضباطی درخصوص بدحجابی کمتر از پنج مورد هستند.
وی یادآور شد: شورای امر به معروف و نهی از منکر این مرکز آموزشی در سالی که به نام فرهنگ مزین شده، فعالتر از گذشته بوده و برای ترویج فرهنگ حجاب و عفاف پیشقدم شده است.
سهرابی با یادآوری اینکه بهشت زیرقدم مادران است، خاطرنشان کرد: دختران امروز مادران آینده هستد و باید از هر نظری صحیح تربیت شوند تا بتوانند فرزندانی سالم و مقید به اسلام به جامعه تحویل دهند.
وی با شرح توضیحاتی درباره دستورالعمل پوشش دانشگاه پیام نور لرستان، گفت: این مهم دارای 20 زیرمجموعه شامل سادهترین تذکرات درخصوص حجاب و عفاف به دانشجویان دختر، پسر و اساتید است و فردی که این قوانین را رعایت نکند در مرحله اول توسط شورای امر به معروف و نهی از منکر ارشاد شده و اگر به طور عمد به بدحجابی خود ادامه دهد با وی برخورد قانونی خواهد شد.
وی افزود: در راستای اجرای این دستورالعمل، گروهی از مشاوران متشکل از اساتید مجرب، صاحب نفس، مسلط و آگاه گرد هم آمده تا معایب و مضرات بدحجابی را به دانشجویان گوشزد کنند.
رعایت حجاب تنها مختص به بانوان نیست
مدیر امور فرهنگی دانشگاه پیام نور لرستان با تأکید بر اینکه رعایت حجاب تنها مختص به خانمها نیست، بیان کرد: با آقایانی که پوششی مغایر دستورات اسلام داشته و لباس آستین کوتاه، جذب و... داشته و از لباسهایی با نمادهای غربی استفاده کنند، مطابق دستورالعمل مذکور برخورد خواهد کرد.
سهرابی با اشاره به اینکه تبلیغ فرهنگ اسلامی وظیفه هر دانشجوست، اضافه کرد: از حمایت ریاست و معاون دانشگاه پیام نور درخصوص اجرا و تدوین چنین دستورالعملی صمیمانه تشکر و قدردانی میکنم و امیدوارم این مهم بتواند مانعی بر بی حجابی و بدحجابی در دانشگاهها شود.
میلاد شرفی، عضو شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی کشور نیز در این رابطه گفت: رهبر انقلاب از سال 68 تاکنون دائماً بر اینکه ما مورد تهاجم فرهنگی هستیم، تأکید داشته و خواستار کار فرهنگی در این خصوص شدهاند.
وی با ابراز تأسف ادامه داد: متاسفانه اگر ما امروزه شاهد بدحجابی در بین دانشجویان در محیطی آموزشی ـ اسلامی مانند دانشگاه هستیم، دلیل جز عدم توجه به مقوله و مباحث فرهنگی ندارد.
ضو شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی کشور تصریح کرد: در هیچ کدام از دولتهای ما آنطور که باید به فرهنگسازی در بحث حجاب بها داده نشد و نتیجه آن ضرری است که امروزه متوجه پوشش در بین جوانان و دانشگاهها شده است.
فرهنگ حجاب و عفاف نیاز به تشکیل کارگروه ویژه دارد
شرفی با تأکید بر اینکه فرهنگ حجاب و عفاف نیاز به تشکیل کارگروه ویژه دارد، اضافه کرد: جای تعجب است که در نظامی دینی ـ مذهبی مسألهای به مهمی «حجاب» مورد تأکید قرار نگرفته و کارگروهی ویژه به آفات آن نپرداخته است.
عضو شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی کشور پیامدهای بدحجابی را بیشمار دانسته و اظهار کرد: فروپاشی خانوادهها از اعم این پیامدهای منفی است چراکه بدحجابی نوعی ولنگاری به شمار میرود و این ولنگاری در هیچ کجای دنیا قابل قبول نیست.
وی با اشاره به اینکه برنامههای کوتاه مدت و موجی در ترویج امر حجاب کارساز نیست، ادامه داد: مجلس باید برای این مقوله مهم بودجه تعریف کرده و برنامههایی کارآمد برای حجاب تدوین کرد.
شرفی درباره نحوه پوشش در دانشگاههای کشورهای غربی، گفت: در سراسر دنیا هر دانشگاهی در بحث پوشش قوانین خاص دارد و از ورود دانشجویان با پوشش نامناسب به مراکز آموزشی خودداری میشود.
لزوم ممانعت از ورود دانشجویان بدحجاب به دانشگاه
عضو شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی کشور با یادآوری وظیفه حراست در دانشگاهها یادآور شد: حراست دانشگاهها باید علاوه بر امر به معروف و نهی از منکر از ورود دانشجویان بدحجاب به محیطهای آموزشی و کلاس درس جلوگیری کنند.
وی افزود: متأسفانه در دانشگاههای ما حتی در حد کشورهای غربی با افراد بدحجاب برخورد نمیشود و همین امر زمینه را برای رشد بدحجابی مهیا خواهد کرد همچنین تشویق دانشجویان محجبه، اسلامی شدن دانشگاهها و... به رعایت حجاب در دانشگاهها کمک خواهد کرد.