«جهاد و جنگ» از منظر امام علی (ع) در نهج البلاغه
گروه انديشه و علم:بر اساس روش اسلام جهاد يكی از راههای مبارزه، پيروزی و خودسازی می باشد، در مطلب پيش رو «جهاد و جنگ» از ديدگاه امام علی (ع) مورد بررسی قرار گرفته است.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)شعبه آذربايجان غربی، بايد به اين نكته توجه داشت كه جهاد در اسلام با جنگ مادی گرايانه درتاريخ بشر متفاوت است، جهاد در اسلام امری است كه از خود سازی وآمادگی تك تك اعضای جامعه شروع می شود و به سطح جامعه می رسد.
مبنا و هدف جهاد دراسلام، پاكی، هدايت، ايثار واصلاح امور انسانها می باشد، درصورتی كه جنگهای مختلف تاريخ بشر، بيشتر بر مبنای سلطه طلبی واهداف توسعه طلبانه صورت گرفته اند و جز كشتار و خونريزی عواقبی نداشته اند.
امام علی (ع) درطول حيات خويش يكی از جهادگران مطرح اسلامی می باشد به طوريكه همه مورخان وی را از علل پيروزی در جنگ های دوران پيامبر می دانند.
امام با وجود داشتن روحيه مبارزه وشجاعت، هميشه اولويت را به صلح می داد، وی در سراسر دوران زندگی خويش در پياده كردن و اجرای صلح در تمام اعمال و سخنانش تاكيد كرد و تعهد اصولی و سرسختانه او به ضرورت حفظ صلح درامت، درزندگی شخصی و عمومی ما درحقوق سياسی واجتماعی برای او سنگين تمام شد.
ايشان به خاطر حفظ صلح و وحدت جامعه اسلامی به سكوتی 25 ساله تن می دهد، در باب اين مسئله چنين می فرمايد: «بدان كه هيچ فردی بر همبستگی و يكدلی امت محمد (ص) از من مشتاقتر نيست و به پاس اين اشتياق پاداش خوب وفرجام نيكو را آرزومندم.»
ايشان درنهج البلاغه به مبانی فكری واخلاقی در جنگ متعهد بودند كه پاره ای از اين مبانی عبارتند از: رعايت حقوق انسانی درجنگ صلح طلبی و اصول گرايی در جنگ، ضرورت بصيرت وآگاهی در جنگ، توجه به مسائل معنوی، شهادت طلبی، صبر وبردباری، نيايش، اعتقاد به امدادهای غيبی، توجه به نقش ايمان به خدا وتاثيرات آن درجنگ و هدفمندی و رهايی بخشی در جنگ.
امام علی (ع) اصولی را در باب مسائل مديريتی جنگ نيز مطرح می كند و هميشه مسلمانان و پيروان خود را به شناسايی دشمن و آمادگی در مقابل ايشان فرا می خواهند.
ايشان در خطبه 241 با سخنانی ياران خود را به جهاد فرا می خواند و می فرمايد: «خدا شكر گزاری را بر عهده شما نهاده وامر حكومت را در دست شما گذارده و فرصت مناسب را دراختيارتان قرار داده است تا برای جايزه بهشت با هم ستيز كنيد. پس كمربندها را محكم ببنديد و دامن همت بر كمر زنيد كه به دست آوردن ارزش های والا با خوش گذرانی ميسر نيست! چه بسار خوابهای شب كه تصميم های روز را از بين برده وتاريكی های فراموشی كه همت های بلند را نابود كرده است.»
امام علی (ع) همچنين به عاقبت جنگ و مشكلات مردم پس از جنگ نيز توجه می كند. اين امر نشان می دهد كه ايشان جنگ رامسئله ای فراگير و تاثير گذار می داند كه نمی بايست ابزار دست قدرتمندان و سلطه طلبان قرار گيرد، ايشان جهاد را امری مقدس می داند كه بايد با هدفمندی الهی و صلح طلبانه درمواقع خاص مورد استفاده قرار گيرد.
مبنا و هدف جهاد دراسلام، پاكی، هدايت، ايثار واصلاح امور انسانها می باشد، درصورتی كه جنگهای مختلف تاريخ بشر، بيشتر بر مبنای سلطه طلبی واهداف توسعه طلبانه صورت گرفته اند و جز كشتار و خونريزی عواقبی نداشته اند.
امام علی (ع) درطول حيات خويش يكی از جهادگران مطرح اسلامی می باشد به طوريكه همه مورخان وی را از علل پيروزی در جنگ های دوران پيامبر می دانند.
امام با وجود داشتن روحيه مبارزه وشجاعت، هميشه اولويت را به صلح می داد، وی در سراسر دوران زندگی خويش در پياده كردن و اجرای صلح در تمام اعمال و سخنانش تاكيد كرد و تعهد اصولی و سرسختانه او به ضرورت حفظ صلح درامت، درزندگی شخصی و عمومی ما درحقوق سياسی واجتماعی برای او سنگين تمام شد.
ايشان به خاطر حفظ صلح و وحدت جامعه اسلامی به سكوتی 25 ساله تن می دهد، در باب اين مسئله چنين می فرمايد: «بدان كه هيچ فردی بر همبستگی و يكدلی امت محمد (ص) از من مشتاقتر نيست و به پاس اين اشتياق پاداش خوب وفرجام نيكو را آرزومندم.»
ايشان درنهج البلاغه به مبانی فكری واخلاقی در جنگ متعهد بودند كه پاره ای از اين مبانی عبارتند از: رعايت حقوق انسانی درجنگ صلح طلبی و اصول گرايی در جنگ، ضرورت بصيرت وآگاهی در جنگ، توجه به مسائل معنوی، شهادت طلبی، صبر وبردباری، نيايش، اعتقاد به امدادهای غيبی، توجه به نقش ايمان به خدا وتاثيرات آن درجنگ و هدفمندی و رهايی بخشی در جنگ.
امام علی (ع) اصولی را در باب مسائل مديريتی جنگ نيز مطرح می كند و هميشه مسلمانان و پيروان خود را به شناسايی دشمن و آمادگی در مقابل ايشان فرا می خواهند.
ايشان در خطبه 241 با سخنانی ياران خود را به جهاد فرا می خواند و می فرمايد: «خدا شكر گزاری را بر عهده شما نهاده وامر حكومت را در دست شما گذارده و فرصت مناسب را دراختيارتان قرار داده است تا برای جايزه بهشت با هم ستيز كنيد. پس كمربندها را محكم ببنديد و دامن همت بر كمر زنيد كه به دست آوردن ارزش های والا با خوش گذرانی ميسر نيست! چه بسار خوابهای شب كه تصميم های روز را از بين برده وتاريكی های فراموشی كه همت های بلند را نابود كرده است.»
امام علی (ع) همچنين به عاقبت جنگ و مشكلات مردم پس از جنگ نيز توجه می كند. اين امر نشان می دهد كه ايشان جنگ رامسئله ای فراگير و تاثير گذار می داند كه نمی بايست ابزار دست قدرتمندان و سلطه طلبان قرار گيرد، ايشان جهاد را امری مقدس می داند كه بايد با هدفمندی الهی و صلح طلبانه درمواقع خاص مورد استفاده قرار گيرد.
