آيه 109 سوره بقره به رعايت اصول اخلاقی و حد تجاوز در ميدان جنگ اشاره دارد
در آيه 109 سوره بقره سه نكته گنجيده شده كه يكی از آنها اشاره به اين دارد كه اصول اخلاقی و حد تجاوز بايد در ميدان جنگ رعايت شود.
«مقدسی» دبير همايش بتنهای ناتراوا در رشت در گفتوگو با خبرنگار افتخاری خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) در ارتباط با اهميت دفاع از مخازن و تاسيسات آب شرب از ديدگاه علوم دينی و درباره ارزش دفاع از مخازن آب شرب در شرايط بحران و جنگ گفت: در آيات قرآن بارها به رعايت عدالت و عدم تجاوز از حدود معقول و انسانی در مقابل دشمنان تأكيد شده است.
وی افزود: در آيه 190 سوره بقره دراينباره میخوانيم، «وَ قاتِلُوا فِی سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ یُقاتِلُونَكُمْ وَ لا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ»، «در راه خدا با كسانی كه با شما میجنگند نبرد كنيد و از حد تجاوز ننماييدكه خدا تجاوزكاران را دوست نمیدارد.»
مقدسی در تشريح اين آيه اظهار كرد: در واقع دراين آيه به سه نكته اشاره شده است؛ نخست اينكه جنگ بايد برای خدا و در راه خدا باشد نه به خاطر جاهطلبی و انتقامجويی، ديگر اينكه جنگ در برابر متجاوز باشد، يعنی تا جنگ بر شما تحميل نشود دست به اسلحه نبريد و سوم اينكه در ميدان جنگ از حد تجاوز نكنيد و اصول اخلاقی را رعايت كنيد.
وی در تكميل اين بخش از سخنانش خاطرنشان كرد: بنابراين اگر دشمن اسلحه را بر زمين بگذارد و تسليم شود نبايد به او حمله كرد و همچنين نسبت به كسانی كه قدرت بر جنگ را ندارند مانند پيرمردان، كودكان و زنان نبايد مزاحمت شود، نابود كردن باغها و مزارع و تخريب اماكن قابل استفاده و توسل به سلاحهای كشتار جمعی، همه از مصاديق تعدّی بر بيگناهان و انتخاب روشهای غيرانسانی است و اين كار از نظر اسلام ممنوع است.
دبير همايش بتنهای ناتراوا در رشت ادامه داد: در آيه 194 همين سوره (چند آيه بعد از آيه مورد بحث) باز بر اين معنی تأكيد شده است، كه میفرمايد، «فَمَنِ اعْتَدى عَلَیْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَیْكُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ»، «هر كس به شما تجاوز كند به مانند آن بر او تجاوز كنيد و از خدا بپرهيزيد(و تعدّی و زياده روی ننماييد) و بدانيد خدا با پرهيزكاران است.»
وی گفت: در روايات اسلامی نيز تعبيرات مختلف و دستورات فراوانی در مورد رعايت اصول انسانی در ميدان جنگ و پس از پايان آن نسبت به دشمنان وارد شده كه عواطف انسانی و روح مسالمت جويی در آن به خوبی متجلّی است.
مقدسی افزود: از آنچه در بالا آمد اين نكته نيز به خوبی استفاده میشود كه اسلام توسل به سلاح شيميايی و هرگونه سلاح كشتار جمعی را ممنوع میشمرد و حكومت اسلامی بايد از اين سلاحها به طور كامل پرهيز كند.
وی ادامه داد: گرچه جمعی از محققان، جهاد اسلامی را بر دو بخش جهاد ابتدايی و جهاد دفاعی تقسيم میكنند و برای هر يك از اين دو بخش بخشهای ديگری وجود دارد، به هر حال به خوبی نشان میدهد كه آغاز تشريع جهاد، جهاد دفاعی در برابر دشمن بوده، همان دشمنانی كه مسلمانان را مجبور به هجرت و ترك خانه و لانه خود كرده بودند، بیآنكه گناهی داشته باشند، آری اگر گناهی داشتند گناهشان اعتقاد به توحيد و يگانگی خدا بود.
دبير همايش بتنهای ناتراوا در رشت با اشاره به نام اين همايش افزود: اما نام همايش بتنهای ناتراوا (مخازن آب شرب شهری) و يكی از موضوعات دفاع از مخازن آب در مواقع بحران و چگونگی تامين آب شرب در موارد دفاعی است.
مقدسی در پايان در مورد رشتههايی كه در اين همايش میتوانند شركت كنند، گفت: سعی كردهايم محورهای همايش به گونهای تدوين شود كه تمامی مسائل و زوايای مرتبط با ساخت مخازن ذخيره آب شرب و بتنهای ناتراوا را در بر بگيرد.
وی افزود: در آيه 190 سوره بقره دراينباره میخوانيم، «وَ قاتِلُوا فِی سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ یُقاتِلُونَكُمْ وَ لا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ»، «در راه خدا با كسانی كه با شما میجنگند نبرد كنيد و از حد تجاوز ننماييدكه خدا تجاوزكاران را دوست نمیدارد.»
مقدسی در تشريح اين آيه اظهار كرد: در واقع دراين آيه به سه نكته اشاره شده است؛ نخست اينكه جنگ بايد برای خدا و در راه خدا باشد نه به خاطر جاهطلبی و انتقامجويی، ديگر اينكه جنگ در برابر متجاوز باشد، يعنی تا جنگ بر شما تحميل نشود دست به اسلحه نبريد و سوم اينكه در ميدان جنگ از حد تجاوز نكنيد و اصول اخلاقی را رعايت كنيد.
وی در تكميل اين بخش از سخنانش خاطرنشان كرد: بنابراين اگر دشمن اسلحه را بر زمين بگذارد و تسليم شود نبايد به او حمله كرد و همچنين نسبت به كسانی كه قدرت بر جنگ را ندارند مانند پيرمردان، كودكان و زنان نبايد مزاحمت شود، نابود كردن باغها و مزارع و تخريب اماكن قابل استفاده و توسل به سلاحهای كشتار جمعی، همه از مصاديق تعدّی بر بيگناهان و انتخاب روشهای غيرانسانی است و اين كار از نظر اسلام ممنوع است.
دبير همايش بتنهای ناتراوا در رشت ادامه داد: در آيه 194 همين سوره (چند آيه بعد از آيه مورد بحث) باز بر اين معنی تأكيد شده است، كه میفرمايد، «فَمَنِ اعْتَدى عَلَیْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَیْكُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ»، «هر كس به شما تجاوز كند به مانند آن بر او تجاوز كنيد و از خدا بپرهيزيد(و تعدّی و زياده روی ننماييد) و بدانيد خدا با پرهيزكاران است.»
وی گفت: در روايات اسلامی نيز تعبيرات مختلف و دستورات فراوانی در مورد رعايت اصول انسانی در ميدان جنگ و پس از پايان آن نسبت به دشمنان وارد شده كه عواطف انسانی و روح مسالمت جويی در آن به خوبی متجلّی است.
مقدسی افزود: از آنچه در بالا آمد اين نكته نيز به خوبی استفاده میشود كه اسلام توسل به سلاح شيميايی و هرگونه سلاح كشتار جمعی را ممنوع میشمرد و حكومت اسلامی بايد از اين سلاحها به طور كامل پرهيز كند.
وی ادامه داد: گرچه جمعی از محققان، جهاد اسلامی را بر دو بخش جهاد ابتدايی و جهاد دفاعی تقسيم میكنند و برای هر يك از اين دو بخش بخشهای ديگری وجود دارد، به هر حال به خوبی نشان میدهد كه آغاز تشريع جهاد، جهاد دفاعی در برابر دشمن بوده، همان دشمنانی كه مسلمانان را مجبور به هجرت و ترك خانه و لانه خود كرده بودند، بیآنكه گناهی داشته باشند، آری اگر گناهی داشتند گناهشان اعتقاد به توحيد و يگانگی خدا بود.
دبير همايش بتنهای ناتراوا در رشت با اشاره به نام اين همايش افزود: اما نام همايش بتنهای ناتراوا (مخازن آب شرب شهری) و يكی از موضوعات دفاع از مخازن آب در مواقع بحران و چگونگی تامين آب شرب در موارد دفاعی است.
مقدسی در پايان در مورد رشتههايی كه در اين همايش میتوانند شركت كنند، گفت: سعی كردهايم محورهای همايش به گونهای تدوين شود كه تمامی مسائل و زوايای مرتبط با ساخت مخازن ذخيره آب شرب و بتنهای ناتراوا را در بر بگيرد.
