پانزده كتاب «تاريخ قرآن» نقد و بررسی میشود
كانون علوم انسانی: تاريخ قرآن از جمله مباحثی است كه بيش از دو قرن از تأسيس آن در مباحث علوم قرآنی نمیگذرد و ساماندهی مباحث مربوط به تاريخ قرآن مستلزم بازنگری به آثار پديد آمده در اين زمينه، معرفی، بررسی و نقد آثار موجود در اين باره است.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) شعبه كانونهای تخصصی قرآن، حجتالاسلام و المسلمين سعيد بهمنی، ضمن اعلام خبر بررسی و نقد 15 كتاب تاريخ قرآن گفت: با شكلگيری گرايش فزاينده به علوم و معارف قرآنی، افراد و مراكز متعددی نسبت به تأمين منابع علمی لازم اقدام كردهاند. تاريخ قرآن از جمله مباحثی است كه بيش از دو قرن از تأسيس آن در مباحث علوم قرآنی نمیگذرد. ساماندهی مباحث مربوط به تاريخ قرآن مستلزم بازنگری به آثار پديد آمده در اين زمينه، معرفی، بررسی و نقد آثار موجود در اين باره است.
حجتالاسلام و المسلمين بهمنی افزود: علوم قرآنی، به مجموعهای از دانشهای مرتبط با قرآن گفته میشود كه گستره بزرگی از دانشهايی همچون روش تفسير، تجويد ، قرائات قرآنی، شان نزول آيات قرآن، دانش بلاغت آيات قرآن، تاريخگذاری قرآن تا روششناسی قرآن و هرمونتيك را در برمیگيرد. دستهای از اين دانشها در سنت اسلامی سابقهای طولانی دارند؛ ولی برخی از آنها همچون هرمونتيك مباحث تازه راه يافته به علوم قرآن است. همچنين به برخی از اين مباحث همچون تاريخگذاری قرآن و نيز تعيين ترتيب نزول كمتر پرداخته میشده است. مجموعة دانشهای علوم قرآنی كه به طور مستقيم به علوم قرآنی به معنی سنّتی آن میپردازد را «مطالعات قرآنشناسی» ناميدهايم تا طرحهای مربوط به آن در درون اين مطالعات ساماندهی شود.
وی افزود: گروه علوم قرآنی مركز فرهنگ و معارف قرآن در سال 1389 چندپ كلان پروژه را در مجموعه برنامههای خود ارائه داده است. از جمله تحقيقات بنيادی در در اين كلانپروژه می توان به دو فعاليت «معرفی، بررسی و نقد 15 كتاب تاريخ قرآن» و «بررسی و نقد كتاب مناهل العرفان زرقانی» اشاره كرد.
عضو هيات علمی مركز فرهنگ و معارف قرآن با بيان اين مطلب كه كتاب مناهل العرفان زرقانی را میتوان آخرين و كاملترين پژوهش در زمينة علوم قرآنی به زبان عربی دانست افزود: اخيراً چاپ چهار جلدی آن همراه با تحقيق و تعليق به چاپ رسيده است. در طول حدود صد سالی كه از انتشار چاپ نخست آن میرود، كتاب ديگری با آن برابری نكرده است.
وی تصريح كرد: با توجه به وابستگی زرقانی به مكتب خلافت، حق مكتب امامت و فرهيختگان شيعی در عرصة علوم قرآنی تااندازهای ناديده گرفته شده است. به منظور جلوگيری از نهادينه شدن آسيبهای اين اثر كه تبديل به مرجعی برای دانشجويان رشتة علوم قرآنی شده نقد و بررسی آن ضروری است.
حجتالاسلام بهمنی در پايان گفت: اميدواريم كه با تائيد و تصويب اين برنامه در سطوح مربوط و تلاش همكارانمان بتوانيم آن را به اجرا درآورده و با نشر اين پژوهش ها و ارائة آن به جامعه علمی كشور بدين وسيله به ويژه قرآنپژوهان خدمت كنيم.
حجتالاسلام و المسلمين بهمنی افزود: علوم قرآنی، به مجموعهای از دانشهای مرتبط با قرآن گفته میشود كه گستره بزرگی از دانشهايی همچون روش تفسير، تجويد ، قرائات قرآنی، شان نزول آيات قرآن، دانش بلاغت آيات قرآن، تاريخگذاری قرآن تا روششناسی قرآن و هرمونتيك را در برمیگيرد. دستهای از اين دانشها در سنت اسلامی سابقهای طولانی دارند؛ ولی برخی از آنها همچون هرمونتيك مباحث تازه راه يافته به علوم قرآن است. همچنين به برخی از اين مباحث همچون تاريخگذاری قرآن و نيز تعيين ترتيب نزول كمتر پرداخته میشده است. مجموعة دانشهای علوم قرآنی كه به طور مستقيم به علوم قرآنی به معنی سنّتی آن میپردازد را «مطالعات قرآنشناسی» ناميدهايم تا طرحهای مربوط به آن در درون اين مطالعات ساماندهی شود.
وی افزود: گروه علوم قرآنی مركز فرهنگ و معارف قرآن در سال 1389 چندپ كلان پروژه را در مجموعه برنامههای خود ارائه داده است. از جمله تحقيقات بنيادی در در اين كلانپروژه می توان به دو فعاليت «معرفی، بررسی و نقد 15 كتاب تاريخ قرآن» و «بررسی و نقد كتاب مناهل العرفان زرقانی» اشاره كرد.
عضو هيات علمی مركز فرهنگ و معارف قرآن با بيان اين مطلب كه كتاب مناهل العرفان زرقانی را میتوان آخرين و كاملترين پژوهش در زمينة علوم قرآنی به زبان عربی دانست افزود: اخيراً چاپ چهار جلدی آن همراه با تحقيق و تعليق به چاپ رسيده است. در طول حدود صد سالی كه از انتشار چاپ نخست آن میرود، كتاب ديگری با آن برابری نكرده است.
وی تصريح كرد: با توجه به وابستگی زرقانی به مكتب خلافت، حق مكتب امامت و فرهيختگان شيعی در عرصة علوم قرآنی تااندازهای ناديده گرفته شده است. به منظور جلوگيری از نهادينه شدن آسيبهای اين اثر كه تبديل به مرجعی برای دانشجويان رشتة علوم قرآنی شده نقد و بررسی آن ضروری است.
حجتالاسلام بهمنی در پايان گفت: اميدواريم كه با تائيد و تصويب اين برنامه در سطوح مربوط و تلاش همكارانمان بتوانيم آن را به اجرا درآورده و با نشر اين پژوهش ها و ارائة آن به جامعه علمی كشور بدين وسيله به ويژه قرآنپژوهان خدمت كنيم.
