شاهزاده جعفر؛ امامزادهای غريب در دل تپههای قلی درويش
گروه اجتماعی: بقعه شاهزاده جعفر غريب از نوادگان امام زينالعابدين(ع) در يك فرسنگی جهت شرقی قم و در كنار شهری كه سالها زير خاك مدفون بوده و اكنون به نام تپههای قلی درويش مشهور است، قرار دارد.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، بقعه شاهزاده جعفر غريب در نزديكی مسجد جمكران يكی از بقاع متبركه كشورمان است كه به دليل عدم معرفی، كمتر كسی با اين بقعه آشنايی داشته و به سراغ زيارت آن میرود.
نسب شاهزاده جعفر غريب به واسطه هشت نسل به امام زينالعابدين(ع) میرسد، در مورد اين بقعه در كتاب گنجينه آثار قم آمده است: «مدفون در اين بقعه به ظن قوی يكی از سادات موسوی است كه در فتنه چنگيزی به قتل رسيده است و بنابراين از شرفای قرن هفتم هجری بوده است».
حكمفرمايی رنگ خاكی در سراسر اين منطقه بيشتر از هرچيزی جلب توجه میكند، از بنای خود مقبره گرفته تا محوطه، اينجا همه چيز به رنگ خاك است و خورشيد فرصت دارد تا بدون درخت مزاحمی انوارش را بر سرِ زمين بتاباند.
بنای بقعه به شكل هشت گوش است و روی زمينی مربع شكل كه به اندازه يك پله از زمين فاصله دارد، قرار گرفته است، در تمام ديوارها طاقهايی با سقفی گنبدی شكل تعبيه شده كه بر زيبايی بنا افزوده است، گنبد به رنگ خاك و كوتاه است، اندازهای متفاوت از گنبدهای بلند مساجد و بقاع متبركه ايران. قدمت بقعه شاهزاده جعفرغريب به دوره قاجار برمیگردد.
در كتاب «انوارالمشعشعين» چنين نوشته شده است: «در قم امامزداهايست مشهور به شاهزاده جعفر غريب و از قصبه قم تا به اينجا از نيم فرسخ بيشتر است و گويند كه به لوح زيارتنامه او نوشته شده است كه از اولادهای موسی بن جعفر(ع) است، ليكن به نظر اين داعی چنين میرسد كه از اولاد علی بن حمزه قمی باشد، پس نسبش از اين قرار است؛ امامزاده جعفر بن علی بن حمزه احمد بن محمد بن اسماعيل بن محمد بن عبدالله باهر بن امام زينالعابدين(ع)».
جالب است بدانيد كه اين منطقه به نام تپههای قلی درويش مشهور است كه با طول جغرافيايی 50/52 و عرض جغرافيايی 44/38 در ابتدای بزرگراه قم ـ جمكران و در كيلومتر نخست جاده قديم قم ـ كاشان واقع شده است.
در همجواری بقعه شاهزاده جعفر غريب، محوطه باستانی به وسعت 50 هكتار، آثار و شواهدی از فرهنگهای هزاره پنجم پيش از ميلاد و به عبارتی هفت هزار سال پيش را در خود جای داده است.
با استفاده از چوب و آهن مسيرهايی پل مانند در بالای اين محوطه برای استفاده بازديدگنندگان قرار داده شده است، از اين مسيرها كه میگذريم، ديوارهای تقريباً ويران شده را میبينيم و آنچه كه باقی مانده كف و پلهها هستند، در بخشی كه مربوط به فعاليتهای آيينی بوده، حفرههايی وجود دارد كه به نظر میرسد به عنوان آتشدان استفاده میشده است، كوزههای سفالی شكسته شده كه احتمالاً برای نگهداری غلات استفاده میشدهاند نيز در گوشه و كنار ديده میشوند.
به نظر میرسد با توجه به اينكه اين منطقه در واقع نمايی از شهری در دوردستهای تمدن ايرانی است، بتوانيم با اطلاعرسانی مناسب، گردشگران فراوانی را جذب كنيم و افراد مشتاق را با شمهای از هويت اسلامی و ايرانی آشنا سازيم.
نويسنده: ليلا شرف
نسب شاهزاده جعفر غريب به واسطه هشت نسل به امام زينالعابدين(ع) میرسد، در مورد اين بقعه در كتاب گنجينه آثار قم آمده است: «مدفون در اين بقعه به ظن قوی يكی از سادات موسوی است كه در فتنه چنگيزی به قتل رسيده است و بنابراين از شرفای قرن هفتم هجری بوده است».
حكمفرمايی رنگ خاكی در سراسر اين منطقه بيشتر از هرچيزی جلب توجه میكند، از بنای خود مقبره گرفته تا محوطه، اينجا همه چيز به رنگ خاك است و خورشيد فرصت دارد تا بدون درخت مزاحمی انوارش را بر سرِ زمين بتاباند.
بنای بقعه به شكل هشت گوش است و روی زمينی مربع شكل كه به اندازه يك پله از زمين فاصله دارد، قرار گرفته است، در تمام ديوارها طاقهايی با سقفی گنبدی شكل تعبيه شده كه بر زيبايی بنا افزوده است، گنبد به رنگ خاك و كوتاه است، اندازهای متفاوت از گنبدهای بلند مساجد و بقاع متبركه ايران. قدمت بقعه شاهزاده جعفرغريب به دوره قاجار برمیگردد.
در كتاب «انوارالمشعشعين» چنين نوشته شده است: «در قم امامزداهايست مشهور به شاهزاده جعفر غريب و از قصبه قم تا به اينجا از نيم فرسخ بيشتر است و گويند كه به لوح زيارتنامه او نوشته شده است كه از اولادهای موسی بن جعفر(ع) است، ليكن به نظر اين داعی چنين میرسد كه از اولاد علی بن حمزه قمی باشد، پس نسبش از اين قرار است؛ امامزاده جعفر بن علی بن حمزه احمد بن محمد بن اسماعيل بن محمد بن عبدالله باهر بن امام زينالعابدين(ع)».
جالب است بدانيد كه اين منطقه به نام تپههای قلی درويش مشهور است كه با طول جغرافيايی 50/52 و عرض جغرافيايی 44/38 در ابتدای بزرگراه قم ـ جمكران و در كيلومتر نخست جاده قديم قم ـ كاشان واقع شده است.
در همجواری بقعه شاهزاده جعفر غريب، محوطه باستانی به وسعت 50 هكتار، آثار و شواهدی از فرهنگهای هزاره پنجم پيش از ميلاد و به عبارتی هفت هزار سال پيش را در خود جای داده است.
با استفاده از چوب و آهن مسيرهايی پل مانند در بالای اين محوطه برای استفاده بازديدگنندگان قرار داده شده است، از اين مسيرها كه میگذريم، ديوارهای تقريباً ويران شده را میبينيم و آنچه كه باقی مانده كف و پلهها هستند، در بخشی كه مربوط به فعاليتهای آيينی بوده، حفرههايی وجود دارد كه به نظر میرسد به عنوان آتشدان استفاده میشده است، كوزههای سفالی شكسته شده كه احتمالاً برای نگهداری غلات استفاده میشدهاند نيز در گوشه و كنار ديده میشوند.
به نظر میرسد با توجه به اينكه اين منطقه در واقع نمايی از شهری در دوردستهای تمدن ايرانی است، بتوانيم با اطلاعرسانی مناسب، گردشگران فراوانی را جذب كنيم و افراد مشتاق را با شمهای از هويت اسلامی و ايرانی آشنا سازيم.
نويسنده: ليلا شرف
