سيد عزيز موسوی، عضو هيئت مديره خانه مطبوعات ايران در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) به تشريح شرايط رسانه ها در ايران و ويژگی های رسانه های اسلامی و خبرنگار مسلمان پرداخت و گفت: در حال حاضر در كشور ما تعدد خبرگزاریها باعث شده به نوعی هرزروی نيرو و امكانات به وجود بيايد.
وی بر لزوم مخاطب شناسی و توليد محتوای ويژه برای هر گروه مخاطب تأكيد كرد و گفت: اول بايد سليقههای افراد را شناسايی و بر حسب سلايق مخاطبان، توليدات رسانه ای صورت گيرد تا بتوان مخاطبان را به نحوی اقناع كرد كه به سراغ خبرگزاریهای بيگانه نروند و اين زمانی رخ میدهد كه به عنوان مثال هنگام توليد اثر در يك خبرگزاری بخشی از نيازهای موجود در انسانها و مخاطبان نياز سنجی، شناسايی و تأمين شود.
اين عضو هيئت مديره خانه مطبوعات ايران رسالت هر رسانه را اطلاعرسانی، آموزش، سرگرمی، هدايت افكار جمعی و ... دانست و عنوان كرد: زمانی كه به سمت برطرف كردن نيازهای مخاطبان برويم خود به خود خبرگزاریها به سمت تخصصی شدن پيش خواهند رفت. پس يكی از راهكارهايی كه میتوان ارائه داد اين است كه برحسب نياز مخاطبان خبرگزاریها را تأسيس كنيم و اين خبرگزاریها به صورت تخصصی كار كنند. در اين صورت است كه با برطرف شدن نياز اطلاعاتی مخاطب وی اقناع شده به خبرگزاری اعتماد میكند و به سراغ رسانه های بيگانه و زرد نمیرود.
وی سه كاركرد اساسی رسانه را آموزش، سرگرمی و هدايت افكار عمومی دانست و گفت: اگر رسانهای را ديديد كه در اين سه بخش نمیتواند كار كند بدانيد كه مفيد و موثر نيست.
موسوی در پاسخ به اين سؤال كه آيا ارائه مجوزهای بسيار زياد به متقاضيان نشريات و رسانه ها نشان دهنده فضای باز رسانهای در كشور ما است يا نشان دهنده نوعی هرج و مرج، گفت: كاركرد اصلی رسانههای ما اطلاع رسانی نيست، بلكه كاركرد اصلی بسياری از رسانههای ما پوشش خبرهای حزبی، گروهی و جناحی است.
وی ادامه داد: هر دولتی كه سر كار میآيد اول يك خبرگزاری، بعد چند روزنامه، مجله و پايگاه خبری تأسيس میكند كه همه از بيتالمال ارتزاق میكنند اما هيچ كدام نمیتوانند در عرصه بازار اطلاعرسانی رقابت كنند يعنی يك ساختار شكننده و وابسته با جناح و گروه حاكم دارند و همينكه اين گروه از مسند قدرت كنار گذاشته میشود، رسانههای مذكور نيز مزمحل میشوند.
عضو هيئت مديره خانه مطبوعات ايران عدم استقلال رسانه ها را بيماری مطبوعات ايران دانست و اظهار كرد: كم پيدا میشود رسانه مستقلی فعاليت كند كه به اصالت و رسالت اصلی خود كه اطلاعرسانی است اكتفا كرده باشد.
وی در تشريح اين مسئله كه ايا خصوصی سازی رسانه ها می تواند منجر به ظهور رسانه های مستقل شود، عنوان كرد: بحث فقط خصوصی سازی نيست بلكه مسئله اين است كه در بحث اطلاعرسانی هنوز ما ايمان نياوردهايم كه میتوان يك رسانه مستقل در كشور به وجود بيايد كه وابسته به احزاب نباشد و فكر میكنيم هر رسانهای كه بخواهد پا بگيرد بايد وابسته به قدرت باشد.
موسوی تصريح كرد: بخش خصوصی ما در اين زمينه بسيار ضعيف نگه داشته شده است و در حالی كه بسياری سعی كردند رسانه مستقل تأسيس كنند، به دليل عدم حمايت و نبود اعتقاد و باور به اين مسئله با شكست مواجه شدند.
وی با تأكيد بر اينكه بايد اجازه رقابت سالم به رسانهها و مطبوعات داده شود، اظهار كرد: سالها خبرگزاری جمهوری اسلامی يكهتاز كشور بود و اطلاعاتی محدود به توليدات خود به مخاطبان ارائه می كرد اما بعد از تولد ساير خبرگزاریها بود كه رقابت و تحرك در اين عرصه به وجود آمد كه اين رقابت بسيار مفيد است.
موسوی ادامه داد: ايجاد خبرگزاریهای استاندارد و تخصصی میتواند رقابتی ايجاد كند كه نتيجه آن دسترسی مخاطب به اطلاعات درستتر و بيشتر است، همچنين يكسری از اين رسانهها برای موفقيت بيشتر در اين عرصه به سمت تكنولوژیهای جديد پيش میروند و اين در رشد رسانههای ما تأثيرگذار خواهد بود.
وی در خصوص نتايج كاركرد حزبی خبرگزاری های ايران، گفت: كاركرد حزبی كه رسانههای ما درگير آن شدهاند موجب جهتدار شدن خبرها شده و در نتيجه مخاطب به حق خود كه حقيقت است دست پيدا نمی كند، اقناع نمی شود و مجبور می شود به ده ها خبرگزاری و منبع خبری مراجعه كند تا بفهمد كه چه شده است. در حالی كه يكی از اصول خبر رسانی در خبرگزاریها اين است كه مخاطب بايد به حدی به ما اعتماد داشته باشد كه پس از مراجعه به خبرگزاری اقناع شده و به ساير خبرگزاری ها مراجعه نكند.
موسوی در خصوص جايگاه و اهميت آموزش خبررسانی، گفت: هيچ چيز بدون علم نمیتواند توسعه پيدا كند و دانش، علم و آموزش مساوی توسعه است. به ويژه اينكه ما در جهانی زندگی می كنيم كه اكنون به كمك فناوریهای جديد به يك دهكده تبديل شده است، پس بايد بتوان با تمام خبرگزاریهای بينالمللی رقابت كرد والا آنها برنده عرصه خبررسانی و جلب اعتماد مخاطب خواهند بود.
وی ادامه داد: تمام خبرگزاریهای دنيا بخشی را به اطلاعرسانی برای فارسی زبانها اختصاص داده اند و مدام شبكه های تلويزيونی متعدد ويژه فارسی زبانان تأسيس میشود و اين دلالت بر اين دارد كه رسانههای داخلی كار سختی را در رقابت با اين رسانه ها در پيش دارند پس بايد مورد حمايت قرار گيرند تا بتوانند در اين رقابت پيروز شوند.
عضو هيئت مديره خانه مطبوعات ايران رسانه ها را تنها ابزار دسترسی به افكار و انديشه های بخش قابل توجهی از مخاطبان دانست و گفت: در بحث رسانه همه به دنبال مخاطب هستند و اگر شما بتوانيد مخاطبان زيادی را كسب كنيد میتواند افكار، ايدهها، سليقهها و دين آنها را تغيير داده، همه چيز مخاطب را تصاحب كنيد. وقتی آنها میبينند برای تسلط بر افكار عمومی داخل كشور رسانه تنها ابزاری است كه به سرعت میتواند تمام افكار عمومی را جهتدهی كند به دنبال سرمايهگذاری در اين بخش می روند.
وی در نتيجه گيری از اين بخش از سخنان خود، اظهار كرد: ما بايد با ارتقای دانش كاركنان خودمان و دستاندركاران رسانهها بتوانيم در رقابت اصلی يعنی جلب مخاطب پيروز شويم و اين زمانی اتفاق میافتد كه اعتماد سازی رخ داده باشد كه اين مسئله هم در گرو تأمين نياز مخاطب است اگر تأمين نياز به درستی صورت نگرفت و مخاطب اقناع نشد، به سمت ساير رسانهها میرود.