بهداشت محيط از ديدگاه قرآن و اسلام بررسی شد
گروه انديشه: در قالب مقالهای، بهداشت محيط از ديدگاه قرآن و اسلام توسط محمد صادق رجايی، بهروز كريمی و محمد جواد قناد زاده ازاعضای هيات علمی دانشگاه علوم پزشكی اراك مورد بررسی قرار گرفت.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه مركزی، بهداشت محيط از ديدگاه قرآن و اسلام توسط محمدصادق رجايی، بهروز كريمی و محمدجواد قنادزاده اعضای هيئت علمی دانشگاه علوم پزشكی اراك مورد بررسی قرار گرفت.
نويسندگان در اين مقاله آوردهاند: در دين مبين اسلام توجه زيادی به بهداشت شده است. يكی از مهمترين و گستردهترين حيطههای علوم پزشكی و مهندسی، علم بهداشت محيط و مطالعه عوامل محيطی مهم و مؤثر در سلامتی است. توجه به بهداشت و نظافت بسيار مورد تأكيد اسلام و سيره ائمه(ع) بوده است تا آنجا كه دين نظافت را جزء اصلی ايمان می داند لذا میفرمايد؛ النظافة منالايمان.
مؤلفان میافزايند: در رأس بسياری از برنامههای عبادی تشويق به امر نظافت و دوری از آلودگی جسمی و روانی از اهداف مهم اسلام است. علاوه بر تأكيد بهداشت فردی(توجه به شستوشوی بدن، آراستگ ظاهر و لباس) به بهداشت محيط و محيط زيست، امر بهسازی پرداخته شده است. سفارش به عدم آلوده كردن آب(چاه، چشمه، قنات و ...) جمعآوری صحيح آب و پساب از معابر، توجه به بهداشت مسكن، بهداشت هوا و دفع زائدات و... نيز كرده است.
نويسندگان اظهار میكنند: با تامل در آيات مختلف قرآن كريم موضوعات مرتبط با بهداشت آب را میتوان از جنبههای معنوی و مادی بررسی كرد. آب يكی از نشانههای اراده و قدرت خداوند در ايجاد نظم و احياء طبيعت است و بهعنوان عاملی برای بيداری، تفكر و تدبر انسانهاست و نيز نشانه رحمانيت و لطف الهی به بشر و سمبل همه پاكیهاست تا جايی كه خداوند خود را ساقی پاكان بهشت خوانده است. تقويت ايمان و تقوا عامل نزول بركات از جمله آب كه منشا زندگی و حيات بيان شده است.
در ادامه اين مقاله آمده است: اسلام به بهداشت مواد غذايی توجه دارد پرهيز از اسراف و تبذير در مصرف غذاها و دقت در كيفيت آنها مورد تأكيد است تا جايی كه در آيه 24 سوره مباركه عبس به دقت و توجه در مصرف مواد غذايی سفارش شده است. همچنين با ذكر انواع مختلف مواد غذايی به تنوع غذايی و اصول اساسی تغذيه صحيح اشاره شده است و بعد از بيان آياتی استفاده از دانهها و قندهای گياهی و سپس چربی های گياهی به هرم غذايی اشاره كرده است. از سوی ديگر غذاها از نظر حرام و حلال نام برده شده اند. امروز بررسی ارتباط بين مصرف غذاهای حرام با بيماریهای مختلف به اثبات رسيده است.
نويسندگان میافزايند: دين مبين اسلام آلوده كردن هوا را فساد زمين محسوب كرده و از آن بهعنوان هلاكت نفس ياد میكند. از طرفی درختكاری، كاشتن نهال و حفر قنات و چاهها را از صدقات شمرده و به آنها اهميت داده است تا جايی كه بريدن و نابود كردن درختان و از بين بردن مزارع و گياهان عوامل كاهشدهنده عمر شمرده شدهاند.
مولفان خاطرنشان میكنند: در دين اسلام آلودگی صوتی به عامل هلاكت بعضی افراد معرفی شده و گاهی صدای بلند به صدای حمار تشبيه و از آن نهی شده است. از سفارشات رسول خدا(ص) پايين آوردن صدا در مواقع جنگ، تشييع جنازه و قرائت قرآن است. به آلودگی خاك نيز در قرآن اشاره شده و زمين را عنصری با شعور و گنجينه اسرار الهی معرفی كرده است لذا آلودگی آن ممنوع است.
نويسندگان در نتيجهگيری اين مقاله بيان میكنند: بر طبق بررسیهای به عمل آمده در آيات و روايات مختلف به همه جوانب علم بهداشت محيط توجه شده است با توجه به آيات فساد در درياها و خشكیها ناشی از عملكرد نامناسب انسان بوده است توجه انسان به دستورات اسلامی موجب حفظ محيط زيست و عدم آلودگی آب، خاك و هوا شده كه تأثير مستقيمی بر سلامتی و شاخصهای آن خواهد داشت. اين بيانگر جامعيت دين از يك سو و اهميت مسائل بهداشتی و رعايت آن در جامعه از سوی ديگر دارد.
نويسندگان در اين مقاله آوردهاند: در دين مبين اسلام توجه زيادی به بهداشت شده است. يكی از مهمترين و گستردهترين حيطههای علوم پزشكی و مهندسی، علم بهداشت محيط و مطالعه عوامل محيطی مهم و مؤثر در سلامتی است. توجه به بهداشت و نظافت بسيار مورد تأكيد اسلام و سيره ائمه(ع) بوده است تا آنجا كه دين نظافت را جزء اصلی ايمان می داند لذا میفرمايد؛ النظافة منالايمان.
مؤلفان میافزايند: در رأس بسياری از برنامههای عبادی تشويق به امر نظافت و دوری از آلودگی جسمی و روانی از اهداف مهم اسلام است. علاوه بر تأكيد بهداشت فردی(توجه به شستوشوی بدن، آراستگ ظاهر و لباس) به بهداشت محيط و محيط زيست، امر بهسازی پرداخته شده است. سفارش به عدم آلوده كردن آب(چاه، چشمه، قنات و ...) جمعآوری صحيح آب و پساب از معابر، توجه به بهداشت مسكن، بهداشت هوا و دفع زائدات و... نيز كرده است.
نويسندگان اظهار میكنند: با تامل در آيات مختلف قرآن كريم موضوعات مرتبط با بهداشت آب را میتوان از جنبههای معنوی و مادی بررسی كرد. آب يكی از نشانههای اراده و قدرت خداوند در ايجاد نظم و احياء طبيعت است و بهعنوان عاملی برای بيداری، تفكر و تدبر انسانهاست و نيز نشانه رحمانيت و لطف الهی به بشر و سمبل همه پاكیهاست تا جايی كه خداوند خود را ساقی پاكان بهشت خوانده است. تقويت ايمان و تقوا عامل نزول بركات از جمله آب كه منشا زندگی و حيات بيان شده است.
در ادامه اين مقاله آمده است: اسلام به بهداشت مواد غذايی توجه دارد پرهيز از اسراف و تبذير در مصرف غذاها و دقت در كيفيت آنها مورد تأكيد است تا جايی كه در آيه 24 سوره مباركه عبس به دقت و توجه در مصرف مواد غذايی سفارش شده است. همچنين با ذكر انواع مختلف مواد غذايی به تنوع غذايی و اصول اساسی تغذيه صحيح اشاره شده است و بعد از بيان آياتی استفاده از دانهها و قندهای گياهی و سپس چربی های گياهی به هرم غذايی اشاره كرده است. از سوی ديگر غذاها از نظر حرام و حلال نام برده شده اند. امروز بررسی ارتباط بين مصرف غذاهای حرام با بيماریهای مختلف به اثبات رسيده است.
نويسندگان میافزايند: دين مبين اسلام آلوده كردن هوا را فساد زمين محسوب كرده و از آن بهعنوان هلاكت نفس ياد میكند. از طرفی درختكاری، كاشتن نهال و حفر قنات و چاهها را از صدقات شمرده و به آنها اهميت داده است تا جايی كه بريدن و نابود كردن درختان و از بين بردن مزارع و گياهان عوامل كاهشدهنده عمر شمرده شدهاند.
مولفان خاطرنشان میكنند: در دين اسلام آلودگی صوتی به عامل هلاكت بعضی افراد معرفی شده و گاهی صدای بلند به صدای حمار تشبيه و از آن نهی شده است. از سفارشات رسول خدا(ص) پايين آوردن صدا در مواقع جنگ، تشييع جنازه و قرائت قرآن است. به آلودگی خاك نيز در قرآن اشاره شده و زمين را عنصری با شعور و گنجينه اسرار الهی معرفی كرده است لذا آلودگی آن ممنوع است.
نويسندگان در نتيجهگيری اين مقاله بيان میكنند: بر طبق بررسیهای به عمل آمده در آيات و روايات مختلف به همه جوانب علم بهداشت محيط توجه شده است با توجه به آيات فساد در درياها و خشكیها ناشی از عملكرد نامناسب انسان بوده است توجه انسان به دستورات اسلامی موجب حفظ محيط زيست و عدم آلودگی آب، خاك و هوا شده كه تأثير مستقيمی بر سلامتی و شاخصهای آن خواهد داشت. اين بيانگر جامعيت دين از يك سو و اهميت مسائل بهداشتی و رعايت آن در جامعه از سوی ديگر دارد.
