تغییر در معانی قرائتهای هفتگانه قرآن مخل معنا نیست
گروه فعاليتهای قرآنی: قرائات مختلف قرآن در برخی موارد تغيير در معنا ايجاد میكنند، لكن اين تغيير مخل و مفسد معنا نيست زیرا معنانی در یک راستا هستند.
مهدی دغاغله، قاری و داور بينالمللی قرآن در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خوزستان، عنوان كرد: جلسه تخصصی قرائت قرآن با حضور اعضای گروه تواشيح ثقلين و برخی اساتيد علاقهمند به قرائت قرآن با حضور افراد معدودی بهصورت دورهای در خانه اعضا برگزار میشود.
وی در توضيح برگزاری اين جلسه بهصورت خصوصی اظهار كرد: در اين جلسات به بحث اختلاف قرائت كه بحثی تخصصی است پرداخته میشود، اين بحث مورد استفاده مفسران و قاريان حرفهای قرآن كريم كه به كشورهای مختلف اعزام میشوند، است؛ چرا كه لازم است قاری حرفهای زمان حضور در كشوری كه قرآن به روايتهای ديگر غير از «حفص از عاصم» نظير «ورش يا قالون از نافع» يا به روايت ابیامر قرائت میشود، بتواند به روايات مختلف قرآن را قرائت كند.
دغاغله افزود: دليل ديگر برگزاری اين جلسه اين بوده كه با تتبع در تفاسير و در برخورد با روايات حس میشود كه قرائت اهل بيت(ع) به قرائت نافع مدنی نزديكتر است تا قرائت عاصم كوفی. خصوصاً در موردی نظير «آل ياسين» ائمه(ع) اشاره كردهاند كه اين را «الياسين» بخوانند و زمانی كه به اختلاف قرائت رجوع شود كسی كه آن را «الياسين» میخواند نافع مدنی با دو راوی ورش و قالون است.
اين داور قرآن گفت: با توجه به اين امر حس میشود كه قرائت نافع كه مدنی است به قرائت ائمه(ع) نزديكتر است. بسياری از بزرگان و گذشتگان قرآن را به روايت شعبه میخوانند يعنی غير از حفص از عاصم كه كوفی است؛ لذا احساس میشود توجه به اين اختلاف قرائت بسيار مثبت و مفيد خواهد بود.
دغاغله بيان کرد: سؤالی كه ممكن است در اين ميان ايجاد شود اينكه مگر چند قرآن داريم و آيا اين اختلافات منجر به تغيير معنا نمیشود؟ ديگر اينكه آيا اين موضوع جديدی است؟ در پاسخ به اين سؤالات بايد گفت قرائات را 10 قرائت گويند لكن اعتبار با هفت قرائت است، اين هفت قرائت متفاوت هستند اما همه از نظر ائمه(ع) تأييد شدهاند. همچنين فقها و مراجع شيعه نيز در ارتباط با قرائت اينها هيچ مانعی عنوان نكردهاند. با تتبع در تفاسير و در برخورد با روايات اينگونه حس میشود كه قرائت اهل بيت(ع) به قرائت نافع مدنی نزديكتر است تا قرائت عاصم كوفی.
اين فعال قرآنی اضافه كرد: حتی در نماز میتوان حمد و سوره را به يكی از قرائتهای هفتگانه خواند، مثلاً به جای «مالك يوم دين» میتوان خواند «مَلك يوم دين»، همچنين در قرائت قاريان بزرگ جهان نيز اين اختلاف ديده میشود؛ لذا همه اينها صحيح است چرا كه تابع لهجههای مختلف بوده؛ لذا تأييد شدهاند لكن قرائت قرآن غير از اين هفت روايت تحريف و ممنوع است.
دغاغله با تأكيد بر اينكه بحثی در صحت قرائات مختلف به دليل قدمت آنها و اينكه از نظر بزرگان گذشته و مهر تأييد خوردهاند، نيست، ادامه داد: قرائات مختلف در برخی موارد تغيير در معنا ايجاد میكنند، لكن اين تغيير مخل و مفسد معنا نيست، برای مثال در سوره حجرات آيه 6 «یَا أَیُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن جَاءكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَأٍ فَتَبَیَّنُوا؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد اگر فاسقى برايتان خبرى آورد نيك وارسى كنيد»، (فَتَبَیَّنُوا) بدين معناست كه مسئله را تبيين و واضح كنيد. حال در اختلاف قرائت با توجه به اينكه در زمانی قرآن نقطه نداشت است «فَتَبَیَّنُوا» بدون نقطه بوده است؛ لذا ممكن است كلمهای مثل «فَتَبَثتوا» از آن برداشت شود آن زمان «فَتَبَثَتوا» در آيه معنا میشود حرفش را به اثبات برسانيد بعد اقدام كنيد؛ لذا هر دو معنا در يك راستا است.
اين داور قرآنی افزود: اين اختلافات، ضد و نقيض ايجاد نمیكند هيچ حلالی، حرام نمیشود، هيچ حكمی از وجوب به استحباب يا به كراهت تبديل نمیشود.
دغاغله گفت: در اين جلسات بعد از روايت حفص از عاصم كه روايت معمولی است، اكنون روايت ورش از نافع را میخوانيم و انشاءالله پس از پايان اين روايت و «اتقان» همگی اعضا جلسه روايت قالون را برگزار خواهيم كرد و بعد از «نافع» روايت «حمزه» را آغاز و بعد از آن «ابیامر» و به همين ترتيب انشاءالله 7 روايت را كامل میكنيم.
دغاغله گفت: در اين جلسات از كتب قرآنی استفاده میشود كه در ايران كمياب است. در كشور تنها يك قرآن كه در آن اختلاف قرائت نوشته شده باشد موجود است كه استاد مولايی زحمت چاپ آن را كشيدهاند و نسخههای آن معدود است. در اين ميان و تاكنون توانستهايم 5 قرآن با قرائت متفاوت را تهيه كنيم.
وی در توضيح برگزاری اين جلسه بهصورت خصوصی اظهار كرد: در اين جلسات به بحث اختلاف قرائت كه بحثی تخصصی است پرداخته میشود، اين بحث مورد استفاده مفسران و قاريان حرفهای قرآن كريم كه به كشورهای مختلف اعزام میشوند، است؛ چرا كه لازم است قاری حرفهای زمان حضور در كشوری كه قرآن به روايتهای ديگر غير از «حفص از عاصم» نظير «ورش يا قالون از نافع» يا به روايت ابیامر قرائت میشود، بتواند به روايات مختلف قرآن را قرائت كند.
دغاغله افزود: دليل ديگر برگزاری اين جلسه اين بوده كه با تتبع در تفاسير و در برخورد با روايات حس میشود كه قرائت اهل بيت(ع) به قرائت نافع مدنی نزديكتر است تا قرائت عاصم كوفی. خصوصاً در موردی نظير «آل ياسين» ائمه(ع) اشاره كردهاند كه اين را «الياسين» بخوانند و زمانی كه به اختلاف قرائت رجوع شود كسی كه آن را «الياسين» میخواند نافع مدنی با دو راوی ورش و قالون است.
اين داور قرآن گفت: با توجه به اين امر حس میشود كه قرائت نافع كه مدنی است به قرائت ائمه(ع) نزديكتر است. بسياری از بزرگان و گذشتگان قرآن را به روايت شعبه میخوانند يعنی غير از حفص از عاصم كه كوفی است؛ لذا احساس میشود توجه به اين اختلاف قرائت بسيار مثبت و مفيد خواهد بود.
دغاغله بيان کرد: سؤالی كه ممكن است در اين ميان ايجاد شود اينكه مگر چند قرآن داريم و آيا اين اختلافات منجر به تغيير معنا نمیشود؟ ديگر اينكه آيا اين موضوع جديدی است؟ در پاسخ به اين سؤالات بايد گفت قرائات را 10 قرائت گويند لكن اعتبار با هفت قرائت است، اين هفت قرائت متفاوت هستند اما همه از نظر ائمه(ع) تأييد شدهاند. همچنين فقها و مراجع شيعه نيز در ارتباط با قرائت اينها هيچ مانعی عنوان نكردهاند. با تتبع در تفاسير و در برخورد با روايات اينگونه حس میشود كه قرائت اهل بيت(ع) به قرائت نافع مدنی نزديكتر است تا قرائت عاصم كوفی.
اين فعال قرآنی اضافه كرد: حتی در نماز میتوان حمد و سوره را به يكی از قرائتهای هفتگانه خواند، مثلاً به جای «مالك يوم دين» میتوان خواند «مَلك يوم دين»، همچنين در قرائت قاريان بزرگ جهان نيز اين اختلاف ديده میشود؛ لذا همه اينها صحيح است چرا كه تابع لهجههای مختلف بوده؛ لذا تأييد شدهاند لكن قرائت قرآن غير از اين هفت روايت تحريف و ممنوع است.
دغاغله با تأكيد بر اينكه بحثی در صحت قرائات مختلف به دليل قدمت آنها و اينكه از نظر بزرگان گذشته و مهر تأييد خوردهاند، نيست، ادامه داد: قرائات مختلف در برخی موارد تغيير در معنا ايجاد میكنند، لكن اين تغيير مخل و مفسد معنا نيست، برای مثال در سوره حجرات آيه 6 «یَا أَیُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن جَاءكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَأٍ فَتَبَیَّنُوا؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد اگر فاسقى برايتان خبرى آورد نيك وارسى كنيد»، (فَتَبَیَّنُوا) بدين معناست كه مسئله را تبيين و واضح كنيد. حال در اختلاف قرائت با توجه به اينكه در زمانی قرآن نقطه نداشت است «فَتَبَیَّنُوا» بدون نقطه بوده است؛ لذا ممكن است كلمهای مثل «فَتَبَثتوا» از آن برداشت شود آن زمان «فَتَبَثَتوا» در آيه معنا میشود حرفش را به اثبات برسانيد بعد اقدام كنيد؛ لذا هر دو معنا در يك راستا است.
اين داور قرآنی افزود: اين اختلافات، ضد و نقيض ايجاد نمیكند هيچ حلالی، حرام نمیشود، هيچ حكمی از وجوب به استحباب يا به كراهت تبديل نمیشود.
دغاغله گفت: در اين جلسات بعد از روايت حفص از عاصم كه روايت معمولی است، اكنون روايت ورش از نافع را میخوانيم و انشاءالله پس از پايان اين روايت و «اتقان» همگی اعضا جلسه روايت قالون را برگزار خواهيم كرد و بعد از «نافع» روايت «حمزه» را آغاز و بعد از آن «ابیامر» و به همين ترتيب انشاءالله 7 روايت را كامل میكنيم.
دغاغله گفت: در اين جلسات از كتب قرآنی استفاده میشود كه در ايران كمياب است. در كشور تنها يك قرآن كه در آن اختلاف قرائت نوشته شده باشد موجود است كه استاد مولايی زحمت چاپ آن را كشيدهاند و نسخههای آن معدود است. در اين ميان و تاكنون توانستهايم 5 قرآن با قرائت متفاوت را تهيه كنيم.
