وجود خلأ تاريخنگاری در دانشگاهها/بازتاب قيام 15 خرداد در ادبيات فارسی وارد نشده است
گروه ادب: نويسندگان كتابهای 15 خرداد در مراسم رونمايی از اين آثار معتقد بودند كه خلأ تاريخنگاری در دانشگاهها وجود دارد و بازتاب قيام 15 خرداد در ادبيات فارسی و مرثيهها وارد نشده است.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، مراسم رونمايی از كتابهای «مبدأ نهضت، مجموعه مقالات قيام 15 خرداد» و «نامه نيمه خرداد» عصر جمعه 13 ارديبهشتماه با حضور سيدمحمد حسينی، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامی، علی اسماعيلی، سرپرست معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مجتبی سلطانی احمدی و رحيم نيكبخت ميركوهی، نويسندگان اين دو كتاب و جواد منصوری، نويسنده و پژوهشگر حوزه تاريخ معاصر در سرای اهل قلم نمايشگاه كتاب برگزار شد.
مجتبی سلطانی احمدی، نويسنده و پژوهشگر در اين مراسم به معرفی گروه تحقيقاتی كتاب «مبدأ نهضت، مجموعه مقالات قيام 15 خرداد» پرداخت و گفت: مجموعه مقالات اين كتاب حاصل تلاش سه دسته از پژوهشگران است. نخستين گروه پيشكسوتان تاريخنگاری انقلاب اسلامی هستند كه دارای سوابق مبارزاتیاند، گروه دوم اعضای هيئت علمی دانشگاهها و اساتيد و دسته سوم محققان و پژوهشگران جوان هستند.
وی با اشاره به رويكرد علمی اين اثر افزود: اين اثر در هزار و 252 صفحه تدوين شده كه حاصل 57 مقاله جمعآوری شده با همكاری 52 نويسنده است. انتشار اين اثر با حمايت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و خانه كتاب انجام شده است و بدون اعلام فراخوان برای گردآوری مقالات، با توجه به آشنايی رحيم نيكبخت ميركوهی با محققان و متخصصان تاريخ انقلاب، نگارش مقالات به آنها پيشنهاد داده شد.
سلطانی احمدی خلأ تاريخنگاری در دانشگاهها را مورد اشاره قرار داد و تصريح كرد: 635 عنوان پاياننامه كارشناسی ارشد با موضوع امام خمينی(ره) و انقلاب اسلامی تا سال 1388 دفاع شده است، اما فقط يك پاياننامه با موضوع قيام 15 خرداد در دانشگاه شهيد مدرس در اينباره ديده میشود كه نشانگر وجود خلأ در بخش تاريخنگاری در دانشگاهها است و اين موضوع مورد غفلت واقع شده است.
اين نويسنده با تأكيد بر تلاش در راستای رفع اين خلأ گفت: اين موضوع بايد در گروههای سياسی، جامعهشناسی و تاريخی جايگاه خود را بيابد و بايد از سنت تاريخنگاری رژيم پهلوی كه ردپای آن در دانشگاهها وجود دارد فاصله گرفت و مؤلفههای آن را تعريف كرد تا شاهد نگارش آثار ميانرشتهای درباره قيام 15 خرداد و انقلاب اسلامی باشيم.
رحيم نيكبخت ميركوهی هم درباره «مبدأ نهضت، مجموعه مقالات قيام 15 خرداد» گفت: اين اثر با رويكرد علمی و پژوهشی و «نامه نيمه خرداد» برای مخاطبان عام جامعه نوشته شده است چرا كه انقلاب اسلامی و قيام 15 خرداد يك قيام همگانی و سراسری بود كه در كتاب «مبدأ نهضت» بر اساس مقالات، ريشه انقلاب اسلامی را در جای جای ايران میبينيم.
وی ادامه داد: بازتاب قيام 15 خرداد در ادبيات فارسی و مرثيهخوانیها نشان میدهد كه به اين امر توجه نشده است و بايد تلاش كرد تا اين اشعار و مرثيهها وارد تاريخ شود، در غير اين صورت ظلم بزرگی به تاريخ فرهنگ اسلامی كشور وارد میشود.
نيكبخت با اشاره به كاستیهای موجود در حوزه بررسی قيام 15 خرداد بيان كرد: بايد اين كاستیها را بعد از گذشت 50 سال از وقع قيام 15 خرداد در سال 1342 واكاوی و آسيبشناسی كرد.
جواد منصوری هم در ادامه با اشاره به اهميت قيام 15 خرداد گفت: اگر اين واقعه در ديگر كشورها رخ میداد به يقين دهها فيلم و كتاب ساخته و نوشته میشد، اما ما هنوز نتوانستهايم بين هنر و تحولات اجتماعی رابطه برقرار كنيم. برخی مراكز دانشگاهی كشور با مسايل جامعه ارتباط كافی ندارند و تلاش آنها بيشتر به دورانهای خيلی قبل باز میگردد و كمتر پيش آمده كه درباره تاريخ معاصر كار وسيعی انجام دهند. زيرا استادان اين حوزه معتقدند انقلاب اسلامی هنوز تاريخ نشده است، به همين دليل پاياننامههای كمی در اينباره نوشته میشود. در حالی كه میتوان به ابعاد فكری، اخلاقی و معنوی انقلاب پرداخت.
وی ادامه داد: مراكز تاريخنگاری بايد توجه خود را به كيفيت و عمق مباحث بيشتر كنند و آن را به عنوان سياست خود در بررسی انقلاب و تاريخنگاری قرار دهند تا وضعيت ما نسبت به آنچه هست تغيير كند.
منصوری افزود: در دهه سوم انقلاب اسلامی، نزديك به دهها كتاب با موضوع خاطرهنويسی از افراد انقلاب نوشته شد كه هنوز هم ظرفيت نقد و تكامل دارد. اما اين نوع كتابها نيازمند تاريخنگاری علمی و دقيق است اما در آثار منتشر شده، مؤلفان كمتر به اين مقوله توجه دارند.
وی ادامه داد: مقاله من در كتاب «مبدأ نهضت، مجموعه مقالات قيام 15 خرداد» به مباحث تحليلی، جامعهشناسی و سياسی قيام 15 خرداد پرداخته است و در آن به ويژگیهای اين قيام با توجه به تاثير امام(ره)، امت و اسلام پرداخته شده و اين كه اين تحول چه آثار و پيامدهايی داشته، مطرح میشود.
منصوری در پايان به سوژههای مغفول مانده قيام 15 خرداد اشاره كرد و گفت: نقش نهادهای مذهبی انقلاب اسلامی، مانند حسينيهها، حوزههای علميه، مساجد و مدارس در اين قيام بسيار مهم است. ايفای نقش آنها در اين سازماندهی نامريی و قدرتمند بود و دشمن نتوانست به آن پی ببرد. به صورت موردی شاهد انتشار كتابهايی در اينباره هستيم اما به صورت مجموعه و با تأكيد بر فرهنگ شيعه كتابی نوشته نشده است.
در پايان اين مراسم از كتابهای «مبدأ نهضت، مجموعه مقالات قيام 15 خرداد» و «نامه نيمه خرداد» با حضور سيدمحمد حسينی، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامی، علی اسماعيلی، سرپرست معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، و نويسندگان دو اثر رونمايی شد.
بيست و ششمين نمايشگاه بينالمللی كتاب تهران تا 21 ارديبهشتماه در مصلای امام خمينی(ره) برپاست.
مجتبی سلطانی احمدی، نويسنده و پژوهشگر در اين مراسم به معرفی گروه تحقيقاتی كتاب «مبدأ نهضت، مجموعه مقالات قيام 15 خرداد» پرداخت و گفت: مجموعه مقالات اين كتاب حاصل تلاش سه دسته از پژوهشگران است. نخستين گروه پيشكسوتان تاريخنگاری انقلاب اسلامی هستند كه دارای سوابق مبارزاتیاند، گروه دوم اعضای هيئت علمی دانشگاهها و اساتيد و دسته سوم محققان و پژوهشگران جوان هستند.
وی با اشاره به رويكرد علمی اين اثر افزود: اين اثر در هزار و 252 صفحه تدوين شده كه حاصل 57 مقاله جمعآوری شده با همكاری 52 نويسنده است. انتشار اين اثر با حمايت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و خانه كتاب انجام شده است و بدون اعلام فراخوان برای گردآوری مقالات، با توجه به آشنايی رحيم نيكبخت ميركوهی با محققان و متخصصان تاريخ انقلاب، نگارش مقالات به آنها پيشنهاد داده شد.
سلطانی احمدی خلأ تاريخنگاری در دانشگاهها را مورد اشاره قرار داد و تصريح كرد: 635 عنوان پاياننامه كارشناسی ارشد با موضوع امام خمينی(ره) و انقلاب اسلامی تا سال 1388 دفاع شده است، اما فقط يك پاياننامه با موضوع قيام 15 خرداد در دانشگاه شهيد مدرس در اينباره ديده میشود كه نشانگر وجود خلأ در بخش تاريخنگاری در دانشگاهها است و اين موضوع مورد غفلت واقع شده است.
اين نويسنده با تأكيد بر تلاش در راستای رفع اين خلأ گفت: اين موضوع بايد در گروههای سياسی، جامعهشناسی و تاريخی جايگاه خود را بيابد و بايد از سنت تاريخنگاری رژيم پهلوی كه ردپای آن در دانشگاهها وجود دارد فاصله گرفت و مؤلفههای آن را تعريف كرد تا شاهد نگارش آثار ميانرشتهای درباره قيام 15 خرداد و انقلاب اسلامی باشيم.
رحيم نيكبخت ميركوهی هم درباره «مبدأ نهضت، مجموعه مقالات قيام 15 خرداد» گفت: اين اثر با رويكرد علمی و پژوهشی و «نامه نيمه خرداد» برای مخاطبان عام جامعه نوشته شده است چرا كه انقلاب اسلامی و قيام 15 خرداد يك قيام همگانی و سراسری بود كه در كتاب «مبدأ نهضت» بر اساس مقالات، ريشه انقلاب اسلامی را در جای جای ايران میبينيم.
وی ادامه داد: بازتاب قيام 15 خرداد در ادبيات فارسی و مرثيهخوانیها نشان میدهد كه به اين امر توجه نشده است و بايد تلاش كرد تا اين اشعار و مرثيهها وارد تاريخ شود، در غير اين صورت ظلم بزرگی به تاريخ فرهنگ اسلامی كشور وارد میشود.
نيكبخت با اشاره به كاستیهای موجود در حوزه بررسی قيام 15 خرداد بيان كرد: بايد اين كاستیها را بعد از گذشت 50 سال از وقع قيام 15 خرداد در سال 1342 واكاوی و آسيبشناسی كرد.
جواد منصوری هم در ادامه با اشاره به اهميت قيام 15 خرداد گفت: اگر اين واقعه در ديگر كشورها رخ میداد به يقين دهها فيلم و كتاب ساخته و نوشته میشد، اما ما هنوز نتوانستهايم بين هنر و تحولات اجتماعی رابطه برقرار كنيم. برخی مراكز دانشگاهی كشور با مسايل جامعه ارتباط كافی ندارند و تلاش آنها بيشتر به دورانهای خيلی قبل باز میگردد و كمتر پيش آمده كه درباره تاريخ معاصر كار وسيعی انجام دهند. زيرا استادان اين حوزه معتقدند انقلاب اسلامی هنوز تاريخ نشده است، به همين دليل پاياننامههای كمی در اينباره نوشته میشود. در حالی كه میتوان به ابعاد فكری، اخلاقی و معنوی انقلاب پرداخت.
وی ادامه داد: مراكز تاريخنگاری بايد توجه خود را به كيفيت و عمق مباحث بيشتر كنند و آن را به عنوان سياست خود در بررسی انقلاب و تاريخنگاری قرار دهند تا وضعيت ما نسبت به آنچه هست تغيير كند.
منصوری افزود: در دهه سوم انقلاب اسلامی، نزديك به دهها كتاب با موضوع خاطرهنويسی از افراد انقلاب نوشته شد كه هنوز هم ظرفيت نقد و تكامل دارد. اما اين نوع كتابها نيازمند تاريخنگاری علمی و دقيق است اما در آثار منتشر شده، مؤلفان كمتر به اين مقوله توجه دارند.
وی ادامه داد: مقاله من در كتاب «مبدأ نهضت، مجموعه مقالات قيام 15 خرداد» به مباحث تحليلی، جامعهشناسی و سياسی قيام 15 خرداد پرداخته است و در آن به ويژگیهای اين قيام با توجه به تاثير امام(ره)، امت و اسلام پرداخته شده و اين كه اين تحول چه آثار و پيامدهايی داشته، مطرح میشود.
منصوری در پايان به سوژههای مغفول مانده قيام 15 خرداد اشاره كرد و گفت: نقش نهادهای مذهبی انقلاب اسلامی، مانند حسينيهها، حوزههای علميه، مساجد و مدارس در اين قيام بسيار مهم است. ايفای نقش آنها در اين سازماندهی نامريی و قدرتمند بود و دشمن نتوانست به آن پی ببرد. به صورت موردی شاهد انتشار كتابهايی در اينباره هستيم اما به صورت مجموعه و با تأكيد بر فرهنگ شيعه كتابی نوشته نشده است.
در پايان اين مراسم از كتابهای «مبدأ نهضت، مجموعه مقالات قيام 15 خرداد» و «نامه نيمه خرداد» با حضور سيدمحمد حسينی، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامی، علی اسماعيلی، سرپرست معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، و نويسندگان دو اثر رونمايی شد.
بيست و ششمين نمايشگاه بينالمللی كتاب تهران تا 21 ارديبهشتماه در مصلای امام خمينی(ره) برپاست.
